Sterke gemeenschappen zijn de sleutel tot zorgzame gemeenschappen. Vanuit die overtuiging ondersteunt LSA bewoners bewonersinitiatieven die oog hebben voor elkaar. Juist in een tijd waarin professionele zorg onder druk staat. Zorgzaamheid ontstaat waar mensen elkaar kennen, vertrouwen en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Toegankelijke activiteiten die bewoners met elkaar organiseren, zoals samen koken of tuinieren, blijken een goede en passende manier voor bewoners om (weer) betrokken te raken en mee te kunnen blijven doen. We geloven daarom in de kracht van de gemeenschap en zien initiatieven als cruciale schakel in een zorgzame samenleving.
Community building als basis
De basis van een zorgzame gemeenschap ligt in onderlinge relaties. Community building is geen bijzaak, maar het fundament. In wijken waar een community builder actief is, in opdracht van de buurt, zien we dat onderlinge netwerken exponentieel zijn gegroeid. Mensen ontmoeten elkaar vaker, kennen elkaars situatie beter en bieden ondersteuning wanneer dat nodig is. Deze connecties zijn een voedingsbodem voor zorgzaamheid en veerkracht.
Erkennen, waarderen en een plek aan tafel
Om gemeenschappen te versterken is erkenning en waardering nodig. Zeggenschap voor bewonersinitiatieven speelt hierbij een belangrijke rol. Bewoners moeten daadwerkelijk invloed hebben op keuzes die hun leefomgeving raken en over zorg die passend is voor de gemeenschap. Duidelijke en eerlijke afspraken zijn daarnaast onmisbaar, ook op financieel gebied. Ontmoetingsplekken met een grote maatschappelijke waarde zijn helaas niet automatisch verzekerd van duurzame ondersteuning. Wij zetten ons in voor een sterkere plek aan de tafels waar de beslissingen gemaakt worden en voor continuïteit in financiering.
Aansluiten en versterken in plaats van overnemen
Vanuit de overheid wordt gemeenschapskracht steeds vaker genoemd als belangrijke factor in een ander samenspel rond welzijn en zorg. Een goede ontwikkeling, maar we zien ook een risico; gemeenschappen die als beleidsinstrument worden gezien, met het gevolg dat ze onteigend worden in hun regie. Onze boodschap aan zorgpartijen en overheden? Sluit aan bij wat al er al is. Door bestaande kracht te versterken, ontstaat een samenwerking die recht doet aan bewoners én bijdraagt aan duurzame, zorgzame gemeenschappen.
Door te bouwen aan een betrokken buurt kan je samen eenzaamheid verminderen en voorkomen. We ontwikkelde het werkboek het zijn, maken en blijven van een betrokken buurt.
LSA was partner in het project Buurtsaam, waarin werd onderzocht hoe je een woonwijk kan vormgeven, samen met bewoners, die zorgt voor ontmoeting.
LSA neemt deel in het onderzoek SamenWelzijn, waarin diverse partners onderzoek doen naar het verbinden van Welzijn op recept met de buurt.
In 2024 trad LSA bewoners toe tot de Participatiecoalitie welzijn, zorg en hulp. Samen met LOC Waardevolle zorg, Buurkracht, Zorghulp, NLZVE en LVKK zetten we ons in voor meer bewonerszeggenschap in de ontwikkeling van zorgzame buurten. De coalitie brengt dit onder de aandacht bij onder andere zorgverzekeraars, de Nederlandse Zorgautoriteit, het ministerie van VWS en zorgkantoren.
We organiseerde een startbijeenkomst voor zorgzame gemeenschappen en een meerdaagsprogramma om initiatieven te helpen bij visie en plan vorming rond een zorgzame gemeenschap.
Vanuit de participatiecoalitie welzijn, zorg en hulp hebben we het afgelopen jaar gewerkt aan een verhaal vanuit een een omgekeerd perspectief. Niet de overheid en zorgorganisaties die bewonerscollectieven laat meedoen in het zorgstelsel, maar bewonerscollectieven die de overheid laten aansluiten. Dat verhaal vertellen we op onze nieuwe website ‘Land van omzien’.
In 2026 ontwikkelen we in dit coalitieverband een programma waarin we initiatieven in staat stellen om op zich te positioneren als zorgzame gemeenschap en zich staande te houden in gesprekken met de overheid en lokale en regionale zorg en welzijnpartners. Daarnaast zetten we ons met de coalitie landelijk in voor belangenbehartiging van zorgzame gemeenschappen.