Oud worden in Wergea: Zorgen voor elkaar doe je met elkaar

Soms ontstaat een zorgzame gemeenschap heel geleidelijk. Van het een komt het ander. Het is al jaren een ongeschreven regel dat je omkijkt naar elkaar in de buurt, dat doe je gewoon. Maar soms is er een urgente vraag die het proces versterkt en op scherp zet. Als we oud willen worden in het dorp; kán dat eigenlijk wel? Precies deze vraag was de aanleiding voor het Friese dorp Wergea om een breed dorpsgesprek met elkaar te gaan organiseren.

Solidariteit

Wergea is een dorp met ongeveer 2000 inwoners en ligt 5 kilometer onder Leeuwarden. Leuk feitje: het ligt aan de Staande Mast Vaartroute die van Denemarken tot Vlissingen loopt. Het dorp heeft het afgelopen jaar haar 600 jarig bestaan gevierd en het heeft een Rooms-Rode socialistische achtergrond. Mogelijk verklaart dat het hoge aantal activiteiten en verenigingen in het dorp met een muzikaal en cultureel karakter. Het Rode socialistische wordt zichtbaar met het herdenkingsbord op kerk van de eerste voedingsbond van Nederland die hier is ontstaan. Solidariteits-principes hoor je steeds terug in hoe omgegaan wordt met onderwerpen als wonen, zorg voor elkaar en ontmoeting. Omkijken naar elkaar is er gewoon, en aan burenhulp geen gebrek. Niet om over te praten, maar gewoon om te doen.

Samen fijn oud worden

Maar wat is nog meer nodig als we echt oud willen worden in ons dorp? Is burenhulp dan genoeg? Vanuit deze vragen is de werkgroep Wenje yn Wergea mei soarch (wonen in Wergea met zorg) ontstaan. Met de dorpen Vledder en Austerlitz, die al zelf woonvoorzieningen hebben gerealiseerd, als lichtend voorbeeld. Voor inspiratie hebben werkgroepleden Rinie en Jet ook het meerdaagse programma zorgzame gemeenschappen van LSA gevolgd.

Deze werkgroep van actieve bewoners leggen hun oor goed te luisteren. Ze zijn gestart met keukentafelpetear (gesprekken) met dorpsgenoten om te ontdekken wat er leeft op dit thema. Totaal 25 gesprekken in verschillende straten en buurtjes. In de gesprekken komen onderwerpen als zorgwoningen, burenhulp, dorpsondersteuners en omkijken naar elkaar naar boven. Ze willen graag met elkaar een zelfredzaam dorp zijn. Met de gesprekken maken ze er een collectieve stem van waardoor de volgende vraag gesteld kan worden, wat willen we eraan gaan doen? Een manier die gemeenschaps-versterkend werkt. Aan de ene kant actief, aan de andere kant ruimte maken om dorpseigen keuzes te maken met elkaar. Samen bepalen ze de visie en agenda voor een zorgzaam dorp.

Aanschuiven maar

Tegelijk is de werkgroep ook dagelijks bezig om een zorgzame gemeenschap te zijn en te bouwen. Als ze merken dat een onderwerp (zoals nu bijvoorbeeld actueel schimmel in huizen in een buurt) effect heeft op het welbevinden van bewoners, proberen ze dit van een individueel probleem een collectief probleem te maken waardoor het breder wordt gedragen.

En geïnspireerd door het initiatief de Zorgvrijstaat in Rotterdam, die aanschuifmaaltijden organiseren in hun wijk, organiseren ze nu aanschuifmaaltijden op z’n Wergea’s. Koks hebben zich spontaan gemeld en met verplaatsbare tafels en banken kan er nu overal een aanschuifmaaltijd in het dorp worden georganiseerd. In de Bloeiweek van 2025 werden ze voor het eerst gebruikt en het was direct een succes, met veel nieuwe ontmoetingen. Een andere ontwikkeling is het anders benutten van het dorpshuis, dat meer een huiskamer van het dorp is geworden. Met een bruisend verenigings- en activiteitenleven ook het kloppend hart van het dorp.

Van keukentafelpetear naar gewenste situatie

Met deze ervaringen is de werkgroep aan het verkennen welke stappen het dorp gezamenlijk wil nemen. In het voorjaar 2026 worden de uitkomsten van de gesprekken gepresenteerd aan andere dorpsgenoten in het dorpshuis. Wat in ieder geval aan de orde zal komen is een functie als de dorpsondersteuner. Iemand die tijd heeft om in het dorp op de fiets rond te gaan en bij mensen op bezoek te gaan en zorgvragen van mensen naar de juiste plek brengt. De welzijnsorganisaties heeft daar geen tijd voor in hun huidige opdracht. En verder wil het dorp graag verder praten over een woonvoorzieningen op de lange termijn. Met de voorstellen wordt ook direct besproken welke mogelijkheden er kunnen er zijn om zelf opdrachtgever te worden van een dorpsondersteuner. Want eigenaarschap en zeggenschap houden ze in Wergea graag zelf in de hand!