Hoe het vergroenen van de buurt echt van de grond komt

  • Met elkaar planten we 10 miljoen nieuwe bomen de komende jaren. Katja Jordanova van buurtbewonersiniatief Groengroep Groenoord Zuid-Leiden en Koos Marinus van De Natuurkamer in Amsterdam Nieuw-West doen mee. Aan het begin van het jaar spraken ze hun ambities uit, we vragen ze nu, hartje zomer, wat er in een half jaar is gebeurd.

    Katja is vrijwilliger bij Groengroep Groenoord Zuid-Leiden, een buurtbewonersinitiatief dat staat voor meer biodiversiteit in hun wijk. Koos is ondernemer en een van de oprichters van het bewonersbedrijf De Natuurkamer in Amsterdam Nieuw-West. Beiden meldden zich vorig jaar aan bij LSA bewoners om mee te doen aan Plan Boom.

    Toen we Katja en Koos in januari van dit jaar spraken, vertelde Katja dat ze wilde zorgen voor meer bomen in haar versteende wijk. Koos wilde een voedselbos aanleggen voor buurtbewoners. Voor zowel Katja als Koos is de verbindende factor van groen belangrijk. Voor De Natuurkamer is groen geen doel, maar een middel. Koos wil groen gebruiken om de bewonersparticipatie te bevorderen in Sloterpark, een stadsdeel met diverse ontwikkelbuurten en grote tegenstellingen tussen arm en rijk.

    Geld lospeuteren

    Voor de Groengroep is de verbindende factor van groen ook belangrijk, maar vergroening van het verstedelijkte gebied is de grootste drijfveer. Het is al lastig genoeg om te zorgen voor meer bomen in deze gemengde wijk – mensen willen geen schaduw; er lopen veel kabels onder de grond die aanplant bemoeilijken; sommige mensen willen per definitie geen verandering.

    De hoofdreden van Katja om zich aan te melden bij Plan Boom, was om te leren hoe ze geld los kan peuteren bij fondsen en de gemeente voor de aanplant van bomen. Bovendien wil ze ervaringen uitwisselen en kennis opdoen. Ook Koos hoopte met zijn aanmelding bij Plan Boom meer kennis te vergaren over subsidiemogelijkheden.

     

    Wil je ook vanuit dat idee je buurt vergroenen? Bijvoorbeeld bij je ontmoetingsplek, speeltuin of een pleintje of park? Dan ben je op het juiste adres, want wij kunnen met Plan Boom helpen aan netwerk, tips en goede voorbeelden. De sociale ontmoeting en verbinding zijn altijd een belangrijk ingrediënt bij het vergroenen van de wijk. Lees hier over welke manieren we je initiatief kunnen ondersteunen

    Het voedselbos van De Natuurkamer

    Hoe is het De Natuurkamer vergaan het afgelopen halfjaar? Zijn er doelen bereikt en in hoeverre zijn de verwachtingen waargemaakt?

    Koos: “De buurtparticipatie begint nu echt van de grond te komen. We hebben allemaal deelprojecten met een groene inslag in gang gezet. We hebben een kabouterpad, een vaste meewerkdag op poten gezet en we hebben groen licht gekregen voor een natuurlijke moestuin via de gemeentelijke regeling Groen in de buurt. De gemeente zorgt voor toestemming en geld.”

    “Daarnaast hebben we weer een hele partij bomen ingekocht, niet alleen appel en peer, maar ook pruim, kers, perzik en een vijg. Vervolgens hebben we een leuke dag gehad met NL Doet om die bomen te planten. Daarbij hebben we veel nieuwe mensen aan ons gebonden.”

    “De volgende stap is het voedselbos. We hebben een stichting, genaamd Cityplot, gevonden die met ons wil samenwerken. Dat geeft ons het voordeel dat zij ook vanuit hun entiteit subsidieverstrekkers en fondsen kunnen aanschrijven. Wij hebben al een keer subsidie gehad van de Postcodeloterij, dat krijgen we niet nog een keer. Daarnaast brengt deze stichting ook weer nieuwe mensen in, zodat het netwerk groter wordt.”

    “Veel taken heb ik overgedragen aan een buurtbewoner. Hij heeft bijvoorbeeld de presentatie van onze plannen voor het voedselbos voorbereid samen met voedselbosontwerper Rens Spanjaard. Nu hebben we een impressie van hoe dat voedselbos eruit gaat zien. Het wordt eigenlijk eerder een demonstratiebos, een bos met een educatieve waarde, dat we samen met buurtbewoners maken en onderhouden.”

    “We hebben besloten om het bos meer aan te kleden. Een voedselbos ziet er namelijk niet erg aantrekkelijk uit als je dat net hebt aangelegd. Dan staan er wat sprietjes fruitbomen in de grond, alles moet nog in evenwicht met elkaar komen. In een park is dat niet passend, het oog wil ook wat. Dus we willen ook met stapelstenen werken, een insectenhotel maken, een zitgelegenheid creëren, een vijver en informatieborden. Het moet een plek worden waar je graag even neer wilt strijken en ook iets kunt leren.”

     Wanneer komt dat voedselbos er?

    “We hebben geen haast. Het zou mooi zijn als we voor de winter het administratieve gedeelte rond hebben, de toestemmingen en gelden, dan kunnen we de grond klaar maken en de eerste laag aanplanten. We gaan de aanleg over meerdere jaren uitsmeren. Dan hebben we niet meteen een hele smak geld nodig, maar kunnen we steeds met kleine subsidies toe. Bovendien kunnen we dan meerdere jaren samen met bewoners eraan werken.”

    Je wilde door deelname aan Plan Boom ook kennis en kunde van andere initiatieven opdoen. Is dat gelukt?

    “Ja, ik heb goede tips en trucs gekregen. En wat ik vooral bemoedigend vond is dat ik van andere initiatieven hoorden dat ze tegen dezelfde dichte deuren aanliepen. Daardoor wist ik dat het niet aan ons lag, dat sommige dingen niet lukken. De gemeente is nu eenmaal een stroperige partner. En je kunt daar gefrustreerd en boos over blijven, maar je kunt ook besluiten om gewoon een stapje terug te doen. Dat hebben we gedaan. We doen het nu allemaal wat rustiger aan, dan zijn we straks ook niet allemaal overspannen.”

    Groene acties in Leiden

    Een stapje terug, rustiger aan? Katja peinst er niet over. Ook al wordt ze door de gemeente van het kastje naar de muur gestuurd, ook al staat ze regelmatig voor een dichte deur – ze blijft erop bonzen tot die opengaat. Het is namelijk tien voor twaalf wat haar betreft. De boomspiegels drogen uit. Het is juni en 30 graden. De klimaatverandering wacht niet. Maar de frustratie is er niet minder om.

    Katja: “Ik heb het idee dat in andere gemeentes zoals Amsterdam of Arnhem veel meer aan vergroening wordt gedaan dan in Leiden. Gelukkig is dit jaar uitgeroepen tot Jaar van de Tuin door onze gemeente. Ook al wordt daar vooral veel over vergaderd, ik zie wel lichtpuntjes: er komen meer groene boomspiegels en meer geveltuinen. We hebben in onze wijk en in de hele stad nog erg veel kale straten en alle kleine beetjes helpen.”

    “Met een groepje van vijf à zes man lopen we elke maand een rondje langs alle bomen. Dan maak ik foto’s van bomen die compleet zijn uitgedroogd of niet groeien omdat ze op de verkeerde plek staan of dood zijn. Ik neem contact op met de gemeente om dit aan te kaarten. Je zou denken dat ze daar blij mee zijn, want de gemeente gaat toch over het openbare groen, maar het wordt de bewoners niet gemakkelijk gemaakt. Je moet online een formulier invullen met een foto van de betreffende boom erbij. Dan krijg je een automatisch – dus geen persoonlijk – antwoord met een standaardtekst: “De bomen zullen vervangen worden.” Er staat niet wanneer, of welke boom ervoor in de plaats komt. Ik blijf volhouden en foto’s sturen, maar de communicatie met de gemeente moet echt beter. Er zou op een prettige en vooral laagdrempelige manier iemand te bereiken moeten zijn, bij wie je kunt aankloppen en een persoonlijk gesprek mee kunt voeren.”

    Wat doen jullie los van de gemeente?

    “Via IVN hebben we meerdere gratis inheemse boompjes als meidoorn en sleedoorn gekregen, die hebben we rondom een speelplaats geplant. Daarnaast hebben we van Guerrilla Gardeners een subsidie van 250 euro gekregen. In november gaan we van dat geld bomen planten op een schoolplein in de buurt. En we hebben met een paar handige buurmannen twintig watertonnen geïnstalleerd in de wijk met subsidie van Fonds 1818. We doen allemaal kleine guerilla-acties, soms met subsidie, soms op eigen kracht. De boomspiegels worden steeds mooier. En als we een rondje door de buurt maken, krijgen we altijd van veel buurtgenoten reacties: ‘Wat is het opgeknapt, kan ik ook iets doen?’. Dat maakt alles goed! En natuurlijk ook de vele vlinders, hommels, bijen en vogels die er nu veel vaker te zien zijn in onze buurt.”

    Zie voor informatie over de facebookcommunity Groengroep Groenoord Zuid-Leiden. En als je nog meer wil lezen over De Natuurkamer

    Blijf op de hoogte

    Ontvang je graag nieuws voor en over bewonersinitiatieven? Meld je aan voor de nieuwsbrief!

  • Meer van onze leden

    Bewonersorganisatie Beijum

    Bewonersorganisatie Beijum

    Bewonersorganisatie Beijum (BOB) in de stad Groningen wil samen met zoveel mogelijk bewoners en andere betrokkenen ...

    Lees meer >
    Hart voor de K-buurt

    Hart voor de K-buurt

    In Amsterdam Zuidoost Samen is een brede coalitie van Amsterdammers uit de K-buurt (metrostation Kraaiennest) ...

    Lees meer >
    Platform Selissen

    Platform Selissen

    Platform Selissen wil de leefbaarheid in de wijk Selissenwal in Boxtel verbeteren. Verschillende groepen uit de wijk ...

    Lees meer >