• Handvat

Stappenplan voor bewoners – met tips

Bij het uitdaagrecht werk je eerst een idee uit samen met je buurtbewoners. Dat idee gaat over een gemeentelijke taak of voorziening die je beter of goedkoper wilt uitvoeren. Vervolgens maak je een concreet voorstel en dien je dit in bij de gemeente, waarna de gemeente beoordeelt of ze je plan accepteert. Als je plan wordt goedgekeurd, teken je een contract met de gemeente, waarin de afspraken over de uitvoering, het budget en de looptijd worden vastgelegd. Dit zijn globaal de stappen die je doorloopt.

  • Idee uitwerken

    Zoek naar gemeentelijke taken die je met je groep buurtbewoners beter, slimmer of goedkoper kunt uitvoeren. Denk aan het onderhoud van een park, het beheer van een buurthuis, of taken in het sociale domein. Of misschien voeren jullie al taken uit met buurtbewoners en vind je dat je er voor betaald zou moeten krijgen. Dan is het van belang te beginnen met het zoeken naar een haakje: bij wie binnen je gemeente moet je zijn, binnen welk domein passen jouw activiteiten en moet je budget zoeken, wat wordt er in het beleid van je gemeente over die activiteiten gezegd en hoe staat het op de begroting. Kortom: lees je goed in!

  • Draagvlak creëren

    Breng je nieuwe idee onder de aandacht bij buurtbewoners of andere belanghebbenden om draagvlak en steun te creëren voor je plan. Als jullie samen al activiteiten uitvoeren, hoef je waarschijnlijk geen steun meer te zoeken voor je idee. Wel belangrijk om er voor te zorgen dat het echt een gezamenlijk en breed gedragen plan wordt. Laat anderen dus meedenken, meelezen en mede afzender zijn.

  • Dien een plan in

    Werk je idee uit tot een gedetailleerd voorstel en dien dit in bij de gemeente. Zorg ervoor dat je plan aansluit op beleid en ambities van de gemeente. Het is belangrijk om te verwoorden waarom jullie deze taak juist beter zouden kunnen doen dan een bestaande of andere partij. Wat is de (maatschappelijke) meerwaarde van jullie plan? In je plan benoem je ook hoe jullie zorgen voor continuïteit en hoe het draagvlak in de buurt voor het plan is. Gemeenten hebben daar vaak zorgen over. Voeg ook een haalbare begroting toe.

  • Gemeente beoordeelt het plan

    De gemeente beoordeelt je verzoek, organiseert indien nodig een kennismakingsgesprek, en bepaalt in een principebesluit of ze het plan wil accepteren. Het is verstandig van te voren te weten waar de gemeente specifiek op gaat letten of belang aan hecht.

  • Stel het contract op

    Als de gemeente akkoord gaat, leggen jullie de afspraken vast in een contract. In dat contract staat hoe het resultaat van de overgenomen taak eruit ziet, welke voorwaarden er van toepassing zijn, wat het budget is, de duur van de samenwerking en wanneer er geëvalueerd wordt. Voor een voorbeeld overeenkomst kijk hier.

  • Uitvoeren

    Na het vaststellen van de afspraken kunnen jullie aan de slag met het uitvoering van de taak! Het is belangrijk dat je in gezamenlijkheid let op de beheersing van de financiën en of de resultaten inderdaad zijn zoals je had verwacht. Neem op tijd contact op met de gemeente als het anders loopt dan gepland. Zorg er ook voor dat er tijdig een evaluatiemoment wordt gepland.

Goed om in je achterhoofd te houden: De specifieke procedure en spelregels voor het uitdaagrecht kunnen per gemeente verschillen, dus controleer altijd de informatie op de website van je gemeente. Een uitgebreide versie van dit stappenplan vind je hier.

Heb je ondersteuning nodig bij het uitdaagrecht? Bijvoorbeeld bij opstellen van een plan of het aangaan van een samenwerking met de gemeente? Neem contact met ons op.

Tips van anderen

Andere bewonerscollectieven maakten met succes gebruik van het uitdaagrecht en sloten een overeenkomst voor een betaalde opdracht met de gemeente. Zij delen hier hun tips:

  • Je hoeft niet de taal en werkwijze over te nemen van de gemeente. Juist jullie eigenheid als bewonerscollectief is ook jullie kracht. Je mag verwachten dat de gemeente zich in jullie verdiept en dat waardeert. Het moet wel helder zijn waar het over gaat en wat de afspraken zijn.
  • Zoek iemand binnen de gemeente die enthousiast is over jullie plannen of activiteiten en zich hard maakt voor jullie. Als bewonerscollectief werk je vaak dwars door de domeinen van een gemeente heen en heb je iemand nodig die dat snapt en een verbindende rol op zich kan nemen.
  • Vraag advies bij het opstellen van je begroting als je daar geen ervaring mee hebt. Aan de ene kant om de begrotingen van de gemeente te kunnen doorgronden en aan de andere kant om niets over het hoofd te zien. Bijvoorbeeld overheadskosten, wel of geen btw of kosten die je vooraf al maakt. Als je personeel in dienst wil nemen. word je werkgever en dat vraagt ook financiële kennis.
  • Denk na over jullie professionaliteit. Kan je als bewonerscollectief continuïteit bieden? Wie is er eindverantwoordelijk en aansprakelijk? Hoe wendbaar zijn jullie als er onvoorziene omstandigheden ontstaan zoals uitval van menskracht? Je kan van tevoren niet alles voorzien en echt niet alles voorkomen. Maar wel belangrijk dat je laat zien dat je er over hebt nagedacht.