De kracht van uitdaagrecht bij cultureel erfgoed

  • In het nieuwe essay van Frans Soeterbroek worden twee spannende ontwikkelingen met elkaar verbonden. Hij legt de link tussen het wettelijk regelen van het zogeheten uitdaagrecht van een burger-/bewonersinitiatief en het werken aan eigenaarschap dat burgers hebben over cultureel erfgoed. Er is alle reden om die koppeling nu te maken.

    >> Download het essay meteen: Het uitdaagrecht bij cultureel erfgoed

    Grip op eigen buurt

    Het uitdaagrecht wordt in Nederland als een waardevol instrument gezien om bewoners meer grip te laten hebben op hun eigen buurt. Dat kan doordat zij zelf taken en activiteiten overnemen van de gemeente. Daarom hebben gemeentes al jaren zo’n regeling, geïnspireerd op de buurtrechten uit het Verenigd Koninkrijk, waar het bekend staat als right to challenge. Dit instrument wordt toegepast op uiteenlopende terreinen als de inrichting van de eigen straat, woon-zorgprojecten, de opzet van een wijkwerkbedrijf, groen- en landschapsbeheer, zelfbeheer van buurthuizen en exploitatie van cultureel erfgoed.

    Publieke taken bij burgerinitiatieven

    Wat is de essentie van dit instrument? Dat bewonersinitiatieven de kans krijgen om taken over te nemen die de overheid zelf uitvoert of aanbesteedt. En dat de initiatieven daarvoor ook de beschikbare middelen krijgen. Daarmee ontstaat er – naast de overheid, vrijwilligers en de markt – een vierde partij om publieke taken uit te voeren: het burgerinitiatief dat een claim kan leggen op publieke middelen.

    Het essay draagt eraan bij om het uitdaagrecht ook in de erfgoedsector voet aan de grond te geven. Want het duikt ook in die wereld gelukkig al op. In 2018 schreef de minister van OC&W in de beleidsbrief ‘Cultuur in een open samenleving’:  ‘burgers en lokale verenigingen krijgen de mogelijkheid om zelf voorstellen in te dienen voor het gebruik en behoud van erfgoed in hun directe omgeving (right to challenge)’.  

    Een voorbeeld van de toepassing van het uitdaagrecht in de wereld van erfgoed is de exploitatie van de dorpskermis in Berghem, gemeente Oss. De stichting Berghem Events heeft in samenwerking met de horeca-ondernemers met succes de organisatie van deze kermis uitgedaagd.

    Activistische erfgoedgemeenschappen

    Dit essay is een oproep aan en steun in de rug voor burgerinitiatieven en de erfgoedwereld om de komende jaren samen te werken en het verschil te maken. Onder meer door activistische erfgoedgemeenschappen met elkaar te vormen.

    Uiteindelijk lukt het alleen hier iets van te maken als de burgers van dit land zich ontfermen over hun eigen erfgoed, er hun stempel op drukken en waar nodig druk uitoefenen om dat te bereiken.

    Download essay “Het uitdaagrecht bij cultureel erfgoed”

    Omslag van essay ter illustratie

     

    >> Download het essay door te klikken op de afbeelding of op de volgende link: Het uitdaagrecht bij cultureel erfgoed

     

     

     

    Democratie in actie | Democratie in Actie helpt de lokale democratie te versterken, vernieuwen en verbinden. In heel Nederland gaan bestuurders, gemeenteraden en inwoners aan de slag met actuele thema’s zoals digitale democratie, burgerparticipatie en de Omgevingswet. In Democratie in Actie zijn het ministerie van BZK, VNG, de beroepsverenigingen in het lokaal bestuur en vele andere partners vertegenwoordigd. Het is een samenwerkingsprogramma van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de beroeps- en belangenverenigingen en een groot aantal partners (waaronder ook LSA) samen. Zie www.lokale-democratie.nl

    Op de hoogte blijven?

    Wil je op de hoogte blijven? We sturen je graag een keer per maand een nieuwsbrief!

  • Meer van onze leden

    Stichting de Erker

    Stichting de Erker

    Stichting de Erker is een bewonersinitiatief in wijk West in Schiedam. Met meer dan 56 vrijwilligers houden zij het ...

    Lees meer >
    Stichting KunstPost

    Stichting KunstPost

      "Kunst opent je wereld en leert je anders kijken!" KunstPost is er om: * Kunst zichtbaar te maken in en ...

    Lees meer >
    Haven 5

    Haven 5

    Haven 5 is een gastvrije ontmoetings­plek voor mensen (met ideeën) in Huizen. In Huizen wemelt het van de mensen ...

    Lees meer >