Samen sterk in tijden van crisis? De kracht zit in wat een gemeenschap al bezit

Wat doe je als de stroom uitvalt en je huis niet meer warm wordt? Waar ga je heen als het water wegvalt? Het zijn vragen waar bewoners van dorpscentrum De Schuur in Hengstdijk over nadenken. Daar zien ze dat er iets anders nodig is dan alleen wc-rollen en blikken bonen inslaan. In Hengstdijk merken ze dat het juist aankomt op elkaar kennen: weten waar je wat kunt halen en waar je elkaar opzoekt.

Als het buiten dertig graden is, weten ze in Hengstdijk de weg naar De Schuur wel te vinden. Het oude gebouw blijft aangenaam koel en beschikt over een airco, dus loopt het tijdens een zomerse hittegolf vanzelf vol. Mensen komen voor een drankje, blijven hangen en raken aan de praat. De Schuur is dé plek van het dorp. Er is geen kroeg en geen ander buurthuis. Hier treffen mensen elkaar en blijven ze op de hoogte van elkaars leven. En juist omdat iedereen elkaar hier kent, is voorzitter Jozef de Roos ervan overtuigd dat je in tijden van crisis samen sterk staat.

In een noodsituatie doe je het samen

Precies die verbondenheid tussen bewoners komt van pas op het moment dat verbindingen wegvallen. Vanuit die kracht denkt De Schuur mee in de Ontwerpcoalitie: Sterke Buurten in Tijden van Crisis. Bewonersorganisaties, veiligheidsprofessionals en beleidsmakers verkennen daarin wat een buurt nodig heeft als er ergens een crisissituatie ontstaat. Kan De Schuur een noodsteunpunt zijn, een plek waar mensen terechtkunnen als de stroom uitvalt, het water wegvalt of de hitte dagenlang aanhoudt?

Jozef heeft er meteen een uitgesproken beeld bij. Een noodsteunpunt is voor hem niet alleen een gebouw, maar een groep mensen die weten wat er in het dorp aanwezig is en die elkaar weten te vinden. “Zijn de mensen zelf niet gewoon het noodsteunpunt? Een groep die er samen over nadenkt en weet: als het één gebeurt, kunnen we het andere doen.” Hij vergelijkt het met een auto die uit de bocht vliegt. De eersten die er zijn, zijn de omstanders; hoe beter zij voorbereid zijn, hoe beter de hulp. Professionele hulp komt pas daarna. “Als het gaat om nood, moet je het doen met de mensen om je heen.”

Denken in wat er al is, niet in wat er nog mist

Zo bekijkt hij ook de praktische kant. Een aggregaat aanschaffen dat alleen voor noodgevallen in een hoek staat, vindt Jozef zonde. De zonnepanelen op de daken in Hengstdijk wekken daarentegen elke dag stroom op. Zet er een accu bij, dan sla je op wat je niet meteen gebruikt en brandt in De Schuur ook het licht als het net uitvalt. Nu kan zoiets nog schuren met de regels, maar in een echte noodsituatie vallen die weg. Juist daarom is het goed om nu al te bedenken wat er dan mogelijk wordt. “Denk in mogelijkheden in plaats van problemen. Problemen komen er overal wel bij kijken, maar gebruik ze niet als startpunt.”

Een noodsteunpunt worden is voor Jozef dus vooral een manier van denken: kijken naar wat er al is en wat er samen mogelijk wordt. In Hengstdijk zijn de gesprekken hierover net begonnen. Er valt nog van alles uit te zoeken, ook samen met de gemeente en andere partijen in de omgeving. Maar een sterke buurt begint bij de bewoners zelf. Het is geen eindpunt dat je op een dag bereikt hebt, maar iets wat groeit zolang mensen elkaar opzoeken en blijven nadenken over wat er mogelijk is. En zo blijven de ideeën ontstaan aan de koffietafel, want dat is precies waar de oplossingen beginnen.