In elke buurt een energiefabriek

Elke buurt kan fungeren als een lokaal energienetwerk in zelfbeheer 

Steeds meer actieve bewoners hebben ideeën over buurtbatterijen, off grid gaan en delen van energie tussen hun buren en buurten. Maar wat zijn eigenlijk de huidige technische en juridisch mogelijkheden? En waar moet je rekening mee houden als je dit wil gaan organiseren? Wij organiseerden een webinar met Robin Doet, waar al enige tijd ervaring is met opzetten van energie-deel-projecten.

Wat is energie delen?

• De basis is: slimme apparaten die met elkaar praten; zonnepanelen, inductiekookplaat, oven en wasmachine. “Ga jij nu aan of straks als er minder mensen aan het koken, bakken of wassen zijn?”, “Hey nu schijnt de zon! Zet aan die wasmachine”.
• Slimme apparaten kunnen lokaal verbonden worden met andere slimme apparaten, bijvoorbeeld met die van je buren en andere buurtgenoten in je straat.
• Als daar dan een buurtbatterij bij komt, die zonne-energie kan opslaan voor piekgebruik of schaduwmomenten, dan kan je lokaal opgewekte zonne-energie lokaal benutten als buurt en een constante energielevering mogelijk maken.

Dus energie delen is: Een dynamisch sturingssysteem die vraag en aanbod regelt. Dit kan op seconden-niveau. Het is harmonie creëren. Goed balanceren van het energiegebruik in een buurt, dorp of wijk.

Technische mogelijkheden

• Slimme apparaten en lokale sturing bestaan al; apparaten kunnen communiceren met elkaar en lokaal worden aangestuurd.
• Buurtbatterijen bestaan ook al; ze slaan zonne-energie op voor piekgebruik of schaduwperioden.
• Dynamisch management/sturingssystemen zijn er ook; het regelt vraag en aanbod op seconden-niveau binnen de laagspanningslus (wijkniveau).
• Opschaling is technisch mogelijk, de uitdaging is: systemen werken beter bij heterogene gebruikersgroepen.

Juridische mogelijkheden

• Als je enerige gaat delen, wordt je een energiegemeenschap. Energiegemeenschappen (EG) mogen bestaan, maar moeten niet met winstoogmerk handelen; Nieuwe regels uit EU/landelijke wetgeving gelden.
• In Nederland hebben we sinds kort een nieuwe Energiewet: Dit is de eerste wet in Nederland waarin energiegemeenschappen officieel worden erkend.

Markt- en financiële aspecten

• Energieadministratie; Wat staat er op je energierekening? 1) netbeheer, 2) belastingen, dit zijn vaste posten. 3) De leverancier levert tegen de kale stroomprijs.
• Terugleververgoeding en terugleverkosten blijven relevant; alle stroom door je meter kan terugleverkosten veroorzaken.
• Mogelijkheid: Energie delen doe je door gemeenschappelijke leverancier/tariefafspraken te maken; deelnemers kunnen enkele centen per kWh besparen.
• Investeringsvraag (batterijen, apparatuur) en terugverdienmodel; financiering mogelijk via banken, fondsen en subsidies.
• Er zijn al voorbeelden van afspraken over wie wat mag delen (geen energie voor iemands SUV zonder regels). En afspraken over randvoorwaarden voor bijdragen, beloningen, jaarafrekening, en eventueel buurtfonds/ ANBI-achtige constructies. 

Organisatie en Sociaal

• Je maakt afspraken binnen je eigen gemeenschap in plaats van te moeten kiezen voor afspraken die commerciële partijen logisch vinden. Wat vinden jullie eerlijk, logisch en betaalbaar?
• Een vertrekpunt vanuit vrijwillige deelname, transparantie, duidelijke uitgangspunten en autonomie zijn essentieel.
• Subsidies en provinciale/ gemeentelijke steun zijn beschikbaar.
• Vier fasen: initiatief → ontwerp/ optimalisatie → uitvoering → beheer.
• Procesbegeleiding en sjablonen bestaan: neem contact op met LSA bewoners.