Geen voorwaarden maar vertrouwen bij gemeenschapsfonds Buurtgroei

Als je geld bij bewoners wilt laten landen, dan moet je het ook actief naar ze toe brengen. Met die gedachte begon Buurtgroei in 2020 aan een opdracht van de gemeente Nijmegen om duurzame bewonersinitiatieven aan te jagen. Wat volgde was een periode van pionieren. Op verschillende manieren werd geld naar de wijk gebracht en verdeeld. Inmiddels heeft het gemeenschapsfonds een vaste werkwijze waarin geld direct beschikbaar gesteld wordt aan bewoners met ideeën voor de buurt. Vanuit vertrouwen en zonder ingewikkelde procedures.

‘Goede buurtideeën stranden vaak voordat ze een kans krijgen’, vertelt Marijn Bruurs, coördinator bij Buurtgroei. ‘Dat ligt niet aan het idee, maar aan moeilijke systemen, een grote verantwoordingslast en een gebrek aan tijd en vaardigheden. Buurtgroei springt hierop in door geld op een laagdrempelige manier beschikbaar te stellen.’ Met een kort aanvraagformulier, minimale voorwaarden en een snelle besluitvorming probeert de Nijmeegse organisatie een soort instapfonds te zijn. ‘Door klein te beginnen, krijgen bewoners een positieve ervaring. Dat leidt negen van de tien keer tot meer.’

Onafhankelijke bewonerscommissie

Sinds de oprichting van het fonds heeft Buurtgroei ruim 30 initiatieven gesteund. Via een onafhankelijke commissie bepalen bewoners zelf welke initiatieven financiële steun krijgen. De commissie wisselt elke ronde en bestaat uit maximaal elf bewoners uit verschillende wijken en met verschillende persoonskenmerken. Marijn: ‘Die mix is heel belangrijk. Een geboren en getogen Nijmegenaar van zestien kijkt anders naar een idee dan een oudere met een migratieachtergrond. De leden krijgen dan ook ruim de tijd om elkaar te leren kennen.’ Bij de beoordeling spelen het eigen gevoel en beoordelingskader grote rollen. ‘Die zijn steeds anders, maar duurzaamheid, haalbaarheid en een eerlijke spreiding van ideeën over Nijmegen blijken elk jaar weer belangrijk.’

Brede financieringsmix

Vanuit de overtuiging dat bewonersinitiatieven domeinoverstijgend kunnen werken, laat Buurtgroei de eerdere focus op uitsluitend duurzame buurtinitiatieven los. Kom je uit Nijmegen en heb je een goed idee waar de buurt of stad beter van wordt, dan maak je kans op 1.000 euro. Voor dat bedrag is bewust gekozen. ‘Het past bij de toegankelijkheid van ons fonds’, legt Marijn uit. ‘Tegelijkertijd is het bedrag hoog genoeg voor bewoners om impact te voelen.’ Het geld dat beschikbaar wordt gesteld is afkomstig van de gemeente, maar sinds het fonds in 2025 een stichting werd, is het ook bij andere partijen gaan werven. ‘Om continuïteit te waarborgen, willen we op eigen benen staan. Door bij zowel grote nationale fondsen als lokale partijen en bedrijven te werven, willen we tot een brede financieringsmix komen.’

Tegenover het systeem

Werken zonder voorwaarden, vanuit vertrouwen. Marijn krijgt er als coördinator veel voor terug. Toch ervaart hij een zeker spanningsveld met de systeemwereld. ‘Ik sta in nauw contact met alle initiatieven die we steunen en we delen een bepaald gevoel van vertrouwen. Initiatieven gaan heel verantwoordelijk met hun mandaat om, maar het is moeilijk om dat gevoel over te brengen. Met onze werkwijze staan we natuurlijk tegenover het bestaande systeem dat stuurt op voorbedachte resultaten. Dat is soms lastig. Ik begrijp heel goed dat we moeten verantwoorden waar het gemeenschapsgeld naartoe gaat, maar soms wringt het. Ik weet gewoon: geef vertrouwen en je krijgt er jaarlijks 15 topinitiatieven voor terug.’

Informeel netwerk

Ondanks het spanningsveld, focust Marijn vooral op wat goed gaat, zoals het betrokken bestuur. ‘We zijn met een mooie club gelijkgestemde mensen die willen bouwen aan bewonerskracht. Er is veel energie. Als ik bij evenementen ben die mede door ons zijn mogelijk gemaakt, ben ik trots en gelukkig.’ Daarnaast noemt Marijn de sterke verbinding die het gemeenschapsfonds heeft met het informele netwerk in de stad. ‘Nijmegen is een hele sociale, linkse stad. Er zijn veel wijkkamers en andere informele plekken die door bewoners gerund worden. Daar vormen we een steeds groter netwerk mee. We willen toewerken naar een Huis van Actief Burgerschap, zodat we onze stem kunnen laten horen en de systeemwereld kunnen uitdagen met signalen uit de leefwereld. Daar zit een toekomst voor gemeenschapsfondsen.’

Meer weten over Buurtgroei? www.buurtgroei.nl