Uitdaagrecht in de praktijk: het Seringenpark in Aalsmeer

Wat als je een geliefde plek in de buurt ziet verloederen omdat die niet goed wordt onderhouden? Door het uitdaagrecht kunnen groepen bewoners publieke taken van de gemeente overnemen. Hoe hebben ze dat aangepakt bij het Seringenpark in Aalsmeer?

Seringen hebben een bepaalde mate van vochtigheid en zuurgraad nodig om te overleven. In de volle glorie van het park bloeiden er meer dan 150 variëteiten seringen in het Seringenpark. Helaas verloederde het parkje, en door slechte drainage en matig onderhoud gingen veel seringen dood.

Bezorgde omwonenden hebben daarom in 2011 een werkgroep opgericht om het onderhoud in goede banen te leiden. Zij huurden een hovenier in, die samen met vrijwilligers uit de buurt het park onderhoudt. De nota’s gingen naar de gemeente. In 2019 stelde de gemeente het uitdaagrecht voor. Daardoor werd het beheer en het bijbehorende budget helemaal overgedragen aan de bewonersgroep. En in 2024 is de bewonersgroep een stichting geworden, genaamd Stichting behoud Seringenpark Aalsmeer.

De gemeente uitgedaagd

“Het contact met de gemeente liep in eerste instantie niet altijd even makkelijk” vertelt penningmeester Wim van Zwieten. Want de bewonersgroep wilde heel veel doen, en de gemeente wist niet zo goed hoe ruimte te geven aan die plannen. Was de aanbesteding bijvoorbeeld marktconform? En hoe zouden taken op een goede manier verdeeld worden? In die zoektocht heeft de bewonersgroep met veel verschillende ambtenaren contact gehad. Dat was lastig, omdat de afgesproken prijsstelling daardoor soms weer opnieuw ter discussie werd gesteld.

Het zorgde voor  frustratie bij het bestuur van de stichting, maar uiteindelijk hebben de gemeente en de stichting elkaar gevonden en min of meer begrepen. Wim vertelt dat het hun heel erg heeft geholpen om goed inzicht te hebben in wat het uitdaagrecht precies inhoudt. Adviseurs en communicatiedeskundigen hebben hen daarbij goed op weg geholpen. Daardoor konden ze op gelijke voet met de gemeente communiceren. Wim raadt aan om gemeentes de tijd te geven om te wennen, en met positieve insteek met elkaar in gesprek te blijven. De ervaring van de stichting wijst uit dat het dan uiteindelijk goedkomt.

Op dit moment hebben ze een betaalde beheerovereenkomst met een duur van 1 jaar afgesloten met de gemeente. Twee keer per jaar gaan ze in gesprek over de voortgang, en elk jaar wegen ze af of de overeenkomst in het volgende jaar wordt verlegd.

Het oprichten van een stichting

Het was voor de bewonersgroep aantrekkelijk om een stichting te worden.  Want met het potje van de gemeente kon de bewonersgroep niet het volledige beheer en onderhoud dekken. En dus moesten ze op zoek naar andere inkomsten.

Dat is gelukt door het werven van donateurs. Door de verworven ANBI-status van de stichting kunnen donateurs hun donaties (mogelijk) aftrekken van de belasting. En de oprichting van de stichting zorgt er ook voor dat ze vrijwilligers op papier een vrijwilligersvergoeding kunnen geven, die de vrijwilligers dan weer als gift aan de stichting geven.

Nieuwe seringen

Inmiddels groeien er weer 130 verschillende soorten seringen in het park. En het is een vliegwiel geworden voor nieuwe contacten. Nieuwe vrijwilligers worden geworven, en het park staat in de aandacht op de radio, sociale media en op de website. En via een speurtocht en kleurplaten kunnen kinderen leren over de seringen. Omwonenden kunnen hun kennis over groenbeheer opspijkeren met de hovenier en met elkaar. En het park trekt ook jongeren, met hun handen in de aarde ruimte vinden om te herstellen van een burn-out. Uiteindelijk bleek het alle moeite dus meer dan waard.