Tweede Kamer zoekt mee naar buurtrechten

  • Het regeerakkoord noemt expliciet de wettelijke verankering van het right to challenge en een experiment met ‘recht op overname’ in een aantal pilotgemeenten. Dat kan op instemming rekenen van een groot deel van de Kamer. De eerste keer dat ze hierover met de Minister voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in gesprek konden was de begrotingsbehandeling van BZK. We zetten het gesprek even op een rijtje:

    Right to challenge

    Meerdere leden van de Tweede kamer noemden in hun speech het belang van het right to challenge.

    Özütok (GroenLinks): “Bewoners die initiatieven nemen voor collectieve voorzieningen in hun gemeenschap, moeten gefaciliteerd worden. U geeft een aantal heel goede voorbeelden, maar er zijn ook genoeg voorbeelden in dit land die niet tot bloei komen omdat ze tegen wet- en regelgeving aanlopen, onvoldoende worden ondersteund door het lokaal bestuur of worden tegengewerkt door allerlei bureaucratie. (…) Mijn vraag is: zou u dat niet een wat meer vastere vorm willen geven? Zou u willen onderzoeken op welke manier er een vaste structuur kan komen waarin burgers kunnen zeggen: dit is ons initiatief en daar willen we ondersteuning en facilitering bij?”

    Mooie voorbeelden

    Veel Kamerleden haalden bewonersinitiatieven aan uit hun eigen stad of dorp of directe omgeving. Zo ook Stieneke van der Graaf (ChristenUnie) die sprak over zorgcoöperatie Kloosterburen en de bewoners in de Haagse Roggeveenstraat die als coöperatie hun eigen straat kochten:

    “In het regeerakkoord wordt er ruimte gegeven aan initiatieven vanuit de samenleving. Er wordt werk gemaakt van het uitdaagrecht, zodat inwoners de overheid kunnen uitdagen om een publieke taak zoals een buurthuis of een groenvoorziening mét budget aan hen over te dragen. Er komen experimenten met het recht op overname, stuk voor stuk voorstellen uit de Initiatiefnota coöperatief overheidsbestuur, die de ChristenUnie vorig jaar samen indiende met de Partij van de Arbeid. Hoe wil de minister dit vormgeven? En zal dit ook wettelijk verankerd moeten worden? De inwoners van Kloosterburen en van de Roggeveenstraat waren vasthoudend. Zij waren innovatief en hebben het uiteindelijk gered. Maar er moesten nogal wat hindernissen worden genomen. En die obstakels moeten uit de weg. Is de minister bereid om daar wat aan te doen?”

    Van gunst naar recht

    Het ene Kamerlid was wat meer zoekend dan het andere. Sommigen Kamerleden vroegen om onderzoek naar belemmeringen voor bewonersinitiatieven, zoals in deze overgenomen motie over obstakels voor burgerinitiatieven. Ook werd een motie aangenomen om belemmeringen weg te nemen zodat het recht op initiatief, het right to challenge, in de praktijk gewaarborgd kan worden.

    Voor Harry van der Molen (CDA) was het wel duidelijk dat wetgeving noodzakelijk is om initiatiefnemen tot een recht te maken:

    “Het gaat er niet alleen om dat de overheid iets mogelijk moet maken. Het gaat erom dat er een recht ligt bij bewoners, het right to challenge, waarvan zij gebruik kunnen maken. Dat gaat echt nog wel wat verder dan het verzamelen van goede voorbeelden, want volgens mij hebben we daar al pakketten van liggen. (…)  Het gaat er mij vooral om dat ik weet wat de rol van de minister is. Zij is geen lokaal bestuurder, maar minister. U staat aan de kant van de burger die iets wil gaan doen; dat is die democratische vernieuwing. Ik zou u toch willen oproepen om in die uitwerking vooral vanuit uw eigen positie als rijksoverheid te kijken hoe u rechten kunt neerleggen bij mensen die iets van die overheid kunnen claimen. Het zijn namelijk toch vaak de overheden die niet mee willen werken. “

    Minister Ollongren zegde de Kamer toe te kijken naar wat nodig is om op lokaal niveau het instrument Right to Challenge kracht bij te zetten en op Rijksniveau om te kijken welke belemmeringen weggenomen kunnen worden. Naar verwachting komt zij halverwege 2018 met een voorstel aan de Kamer.

    Lees de handelingen van de begrotingsbehandeling BZK  op 15 november 2017 en 16 november 2017 en de stemming op de ingediende moties.  LSA schreef een inbreng voor de Kamer, die lees je hier.

     

     

     

  • Meer van onze leden

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    In Leeuwarden ligt het eerste BewonersBedrijf van Nederland: BewonersBedrijf Heechterp Schieringen. Op 30 november ...

    Lees meer >
    Crabbehoeve

    Crabbehoeve

    Crabbehoeve, een bewonersbedrijf in de Dordtse wijk Crabbehof, is een laagdrempelige en multifunctionele ...

    Lees meer >
    De Nieuwe Banier

    De Nieuwe Banier

    De Nieuwe Banier is een bewonersorganisatie die het gebouw De Nieuwe Banier exploiteert. Ze zitten in de ...

    Lees meer >