Succesvolle wijkaanpak energietransitie: BoTu Rotterdam

  • De energietransitie is een grote uitdaging. We moeten van het gas af en overstappen naar duurzame energiebronnen. Die technische operatie is niet los te zien van de sociale opgave. Actieve bewoners kunnen echt het verschil maken.

    Daar weten ze in de Rotterdamse energiewijk BoTu alles van, vertelde Robbert de Vrieze tijdens de LSA-bijeenkomst over de energietransitie. “Bospolder/Tussendijken is geen bakfietswijk,” vertelt De Vrieze. “Het is één van de vijf armste wijken van Nederland.” Historisch Delfshaven ademt de sfeer van Anton Pieck. Je vindt er ook veel wederopbouwarchitectuur, á la de Gijsingflats die na het vergissingsbombardement werden gebouwd. Door de enorme schaal van de naoorlogse opbouw tref je in de wijk veel armoede en een slechte energie-infrastructuur.

    Community Building
    Door de energietransitie gaat er in deze buurten dan ook veel veranderingen. De Vrieze: “Als je langs de deuren gaat met een koffertje onder de arm en zegt dat je van het warmtenet bent, krijg je bewoners niet mee. De basis van wat we in BoTu doen is community building. We beginnen bij de mensen in de wijk en werken met de energie die al aanwezig is. Sleutelfiguren in de wijk vormen de basis van ons netwerk. Zij weten precies wat er speelt en welke initiatieven en organisaties er al actief zijn.”

    Energiecoaches opleiden
    En dat is fijn, want zo hebben buurtbewoners zoveel mogelijk baat bij de energietransitie. “We leiden buurtbewoners op tot energiecoach zodat ze zelf handen kunnen geven aan de energietransitie.” En daar blijft het niet bij, zegt De Vrieze, want de energietransitie zorgt ook voor een hoop werkgelegenheid. Hoe kunnen wijkbewoners dat werk oppakken? In Delfshaven hebben ze daar wat op gevonden en ze richtten een wijkinstallatiebedrijf op: WijkEnergie Werkt. Zo snijdt het mes aan twee kanten: mensen kunnen aan het werk en de wijk wordt verduurzaamd.

    Energie = solidariteit
    Ondertussen dromen de Rotterdammers van een eigen energiecoöperatie. De Vrieze: “Als je controle hebt over de energie-infrastructuur in je wijk, kun je daar verdienmodellen aan koppelen en er geld mee verdienen. Dan zijn burgers niet slechts de consumenten, de horigen van een systeem,” legt De Vrieze uit. Maar er wonen in BoTu veel mensen die geen grote financiele investeringen kunnen doen. “Zij zijn afhankelijk van collectieve voorzieningen en moeten maar afwachten waar het naar toe gaat. We willen uitzoeken hoe we in BoTu óók huurders en kopers zonder spaarrekening toe kunnen laten tot de energiecoöperatie.”

    “Een licht anarchistisch clubje”
    Voor het zover is hebben de bewoners van BoTu nog een flinke kluif aan een vraagstuk over het Rotterdamse warmtenet. De Vrieze: “Als er straks 8000 vierkante zonnepanelen geïnstalleerd zijn, waar gaat de overcapaciteit dan heen? Leveren we die energie terug aan het net, of kunnen we er zelf warmte mee produceren? Er ligt een groot warmtenet onder de grond, maar in Rotterdam Noord is in 2006 met ENECO afgesproken dat zij de concessie krijgen. Wij vinden het belangrijk dat het warmtenet óók ons bezit is en we willen dus graag third party access. Op zo’n moment is fijn dat we een licht anarchistisch clubje zijn. We gaan gewoon onderzoeken of die afspraak uit 2006 nog wel zo slim is. Als die concessie niet werkt om de doelen van  Parijs te halen, moeten we dat dus niet doen.”


    Meer praktische tips voor actieve bewoners
    Thijs de la Court sprak ook de LSA-bijeenkomst over de energietransitie. Hij moedigde bewoners aan om actief de confrontatie met gemeente en marktpartijen op te zoeken. “Je hebt als bewoner echt macht. Als je niet meedoet, heeft de overheid een probleem.” Lees hier zijn pleidooi.

    Wil je nog meer te weten komen en even helemaal in de energietransitie duiken? Lees dan het essay “Wijk voor de wijk: pleidooi voor een bewonersgedreven wijkenergietransitie”. Zelfstandig onderzoeker Maurice Specht besteedt aandacht aan de positie van bewoners en gaat in op het belang van actieve betrokkenheid van burgers.

     

  • Meer van onze leden

    Lucas Community

    Lucas Community

    Lucas Community bestaat uit Bewoners en Ondernemers uit Osdorp Nieuw-West. De Lucas Community is gevestigd in de ...

    Lees meer >
    Coöperatieve Wijkraad Oosterpark

    Coöperatieve Wijkraad Oosterpark

    Beslissen zoals de wijk zou beslissen, dat is wat de Coöperatieve Wijkraad doet. Want als het gaat over de wijk, ...

    Lees meer >
    Bewonersorganisatie Charlois Zuidrand (BOCZ)

    Bewonersorganisatie Charlois Zuidrand (BOCZ)

    Bewonersorganisatie Charlois Zuidrand bestaat uit een groep bewoners en ondernemers dat zich inzet voor alle ...

    Lees meer >