Sociale hypotheek: primeur voor Enschede

  • Bewoners in de volkswijk Dolphia in Enschede hadden een droom. Een vervanging voor het afgebroken oude buurthuis in de wijk zelf. Om dat te realiseren hebben ze de stichting bewonerscommissie  Dolphia opgericht. Deze stichting stelt zich als doel om middels het ontwikkelen van maatschappelijke activiteiten de kansen en mogelijkheden van de bewoners van onze wijk te vergroten.

    “Dolphia is een kleine wijk die geïsoleerd tussen twee grote wijken ligt. Het is een wijk die veel problemen kent. Op de meeste leefgebieden scoort onze wijk zorgwekkend rood en wij stellen ons als stichting dan ook ten doel om middels onze activiteiten de scores van rood naar groen te laten groeien. Helaas is onze huidige huisvesting niet geschikt als locatie. Ons oude buurthuis is door gemeente en woningcorporatie afgebroken en de nieuwe locatie is tegen de wens van de bewoners buiten de wijk geplaatst. Met als gevolg dat veel bewoners er zich niet thuis voelen en tot onze spijt niet komen.” Zo schreven de actieve bewoners met veel overtuigingskracht onlangs aan LSA. Ze hadden zich laten inspireren door BewonersBedrijven zoals in Hengelo of Beien in Enschede Noord.

    En met die overtuigingskracht hebben ze ook succes geboekt. De gemeente zag in dat het buurthuis niet uit de wijk had moeten verdwijnen. De gemeente is bereid mee te werken aan een buurthuis in het hart van de wijk.

    Niets nieuws onder de zon

    Tot zover niets nieuws onder de zon. Op talloze plekken in Nederland is op initiatief van bewoners de geplande sluiting van buurthuizen tegengehouden of zijn nieuwe ontmoetingsplekken gecreëerd. Binnen het project Beheer je buurthuis hebben we veel voorbeelden en lessen gedeeld.

    Vaak is de financiering van een wijkhuis een probleem. Bewoners kunnen en willen veel, maar pak ‘m beet €200.000,- ophoesten voor een gebouw met een maatschappelijke en sociale doelstelling is nogal wat voor een bewonersgroep. Banken verstrekken vrijwel nooit een hypotheek. Gemeenten staan niet voorop om nieuw maatschappelijk vastgoed te verwerven of in handen van de wijk te geven. Zo ook de gemeente Enschede. VVD-wethouder Jeroen Hateboer was onder de indruk van het plan dat inmiddels ‘De Droom van Dolphia’ heette maar wilde niet meteen zijn  portemonnee trekken. Er was immers al een nieuw gebouw neergezet, bewoners moesten het zelf gaan regelen.

    Maatschappelijke hypotheek

    Een hypotheek kregen de bewonerscommissie niet geregeld bij een bank. Banken zijn niet bekend met dit soort initiatieven en durven het risico niet aan. Een bekend probleem van veel ondernemende bewonersinitiatieven. Terug op het gemeentehuis werd een nieuw plan uitgedacht; de sociale hypotheek. In het kort: bewoners hebben geen geld om een hypotheek af te lossen. Wat ze wel hebben is een groep betrokken vrijwilligers die zich, gelijk met de doelstelling van de stichting bewonerscommissie Dolphia, in wil zetten voor de ontwikkeling van kansen voor wijkbewoners. Talenten en vrijwilligersuren van wijkbewoners worden ingezet om met maatschappelijke activiteiten als buitenschoolse opvang, huiswerkbegeleiding en het runnen van het wijkhuis de hypotheek af te betalen. De Volkskrant hierover: In het begin krijgen de bewoners 4,5 euro per uur werk dat ze in het buurthuis steken. In de toekomst is het de bedoeling dat ze beloond worden naar rato van de besparingen die door hun werk wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld door het verminderen van zorgkosten in de wijk of het terugdringen van schooluitval. Die is in Dolphia veel hoger dan in de rest van Enschede. ‘Die cijfers hebben we toch al’, zegt Tjalling de Vries, de beleidsambtenaar die de details van het plan heeft uitgewerkt. ‘Dus dat is gemakkelijk uit te rekenen.’

    Creativiteit in financiering

    Financiering is vaak een ingewikkelde zoektocht. Steeds vaker zien we creatieve vormen van vastgoedfinanciering bij dit soort bewonersinitiatieven. In de Boomtak in Tilburg  gaf wijkcertificaten uit, ’t Luukske uit Wellerlooi heeft KNHM participaties bereid gevonden financieel te participeren. Huren, kopen, een gebruikersovereenkomst of een symbolisch bedrag? LSA zette de mogelijkheden met voorbeelden op een rij in Vastgoed als asset? Ja!

    De sociale hypotheek is een mooie aanvulling op dit rijtje financiële constructies. We wensen de pionierende Dolphianen heel veel succes!

     

    Bronnen: De Volkskrant, Tubantia, Gemeenteraad Enschede, bewonerscommissie Dolphia

     

     

     

  • Meer van onze leden

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    In Leeuwarden ligt het eerste BewonersBedrijf van Nederland: BewonersBedrijf Heechterp Schieringen. Op 30 november ...

    Lees meer >
    Crabbehoeve

    Crabbehoeve

    Crabbehoeve, een bewonersbedrijf in de Dordtse wijk Crabbehof, is een laagdrempelige en multifunctionele ...

    Lees meer >
    BewonersBedrijf Delfzijl Noord

    BewonersBedrijf Delfzijl Noord

    “We kunnen het zelf beter, goedkoper en duurzamer!” Een BewonersBedrijf is een bijzonder bedrijf. Het is een ...

    Lees meer >