Samen voor elkaar in Leidschendam

  • Dat Hans van Ierland, van huis uit psycholoog, met zijn wijkleercentrum Alles voor Elkaar terecht zou komen op Park Schakenbosch in Leidschendam lag niet direct voor de hand. Het verhaal begint dan ook al zo’n vijf jaar geleden. Hans zag een documentaire over historische begraafplaatsen. Het bracht hem op een idee: de begraafplaats naast zijn huis leek hem heel geschikt om met een aantal van zijn cliënten te onderhouden. Het LSA gaat op de koffie om zichtbaar te maken wat er in de beweging van actieve bewoners allemaal gebeurt. Op een koude en regenachtige voorjaarsdag kloppen we daarom aan bij een op het eerste oog leegstaand pand. Binnen brandt de elektrische kachel en is Hans – helemaal rechts op de foto (fotograaf: Hilbert Krane) – druk bezig warme thee te zetten.

    Van historische begraafplaats tot gemeentewerf

    Hans legde het plan voor aan de gemeente. Die liet weten dat Hans dan mee kon doen aan een aanbesteding voor het groenonderhoud op de begraafplaats. Dat werd hem niet: Hans vond dat hij er niet klaar voor was om aan zo’n traject mee te doen. Maar daarmee was het voor hem nog niet afgelopen, het begon pas. Hans vertelt: “Een tijd later was ik bij boerderij in Voorschoten. Daar zag ik ineens allemaal maatschappelijke bestemmingen voor me. Al het werk wat op een boerderij gedaan moet worden, zou je goed kunnen uitvoeren met mensen die zoeken naar een bij hen passende rol in  de samenleving. In tegenstelling tot de respons op mijn eerste plan, was de gemeente dit keer heel enthousiast. Alleen zag de stichting die eigenaar van de boerderij is, het niet zo zitten. Ze hadden toch een beetje angst voor de mensen met wie ik daar graag zou willen werken.”

    Alles voor Elkaar
    Hans van Ierland in gesprek met de gemeenteraad. Foto: Hilbert Krane.

    Toch leverde het Hans wel wat op: hij was nu in beeld bij de gemeente. Een vervolgvraag volgende dan ook snel. De gemeente vroeg hem om in samenwerking met negen andere partijen een plan te maken voor een tijdelijke bestemming van de voormalige gemeentewerf. De groep ging enthousiast aan de slag, en al binnen acht weken lag er een plan op tafel. Maar het kostte de gemeente vervolgens meer dan drie maanden om duidelijkheid te verschaffen. “En dat duurde te lang”, vertelt Hans. “We hebben toen als groep de stekker eruit getrokken. We waren teveel tijd kwijt geraakt om nog iets te kunnen realiseren, omdat het sowieso tijdelijk zou zijn.”

    Breng je eigen stoel mee

    “De gemeente was kennelijk nog niet klaar met mij,” vervolgt Hans. “Alweer belden ze, dit keer om te vragen of ik interesse had in een locatie op Park Schakenbosch.” Dat park en de gebouwen waren op dat moment eigendom van een ggz-instelling. Toen die partij vertrok, ging de gemeente op zoek naar een nieuwe invulling. Men vond dat er naast woningbouw ook ruimte moest blijven voor maatschappelijke ontwikkelingen.

    Hans kwam direct in actie. “Ik ben langs de deuren gegaan. In een dag tijd heb ik meer dan zeventig handtekeningen opgehaald. We wilden vooral de kerk op het terrein behouden en die als het even kan een maatschappelijke bestemming geven. Het burgerinitiatief was succesvol, maar leidde onbedoeld tot vertraging; een reeks nieuwe gesprekken tussen de gemeente en de projectontwikkelaar over de bestemming van het gebied was het gevolg. Toch kreeg ik uiteindelijk de sleutel en kon ik aan de slag met Alles voor Elkaar.”

    Alles voor Elkaar
    Vrijwilligers aan het werk in de omgeving van de voormalige kerk, op de achtergrond, in Park Schakenbosch. Foto: Hilbert Krane.

    Hij zit echter nog niet in de voormalige kerk, maar in een van de andere gebouwen op het terrein. Het weerhield hem er niet van om direct te gaan ‘popelen’, een woord wat hij direct even uitlegt. “Popelen staat voor mij voor een ABCD-manier van organiseren, asset based dus, werken met wat er is en dat proberen te versterken.” Gevraagd naar een voorbeeld vertelt Hans: “De hele ruimte – echt alles wat je hier ziet – is ingericht met spullen van de mensen die hier komen. De een bracht een tafel mee, de ander stond met een orgel op de stoep. Doordat mensen hier letterlijk ‘op hun eigen stoel’ zitten, voelen en ervaren mensen deze plek als van henzelf. Ik laat me hierbij inspireren door Ghandi, die ooit zei: ‘Whatever you do for me but without me, you do against me’ (wat je voor mij doet, maar zonder mij, doe je tegen mij).”

    ‘Whatever you do for me but without me, you do against me’

    Alles voor Elkaar?

    Wijkleercentrum Alles voor Elkaar in Leidschendam was afgelopen najaar een van de deelnemende initiatieven aan Pitchen voor Impact van LSA en KNHM. Tijdens de finale won het initiatief de juryprijs: 50 uur professionele ondersteuning door Arcadis. Daarmee kan initiatiefnemer Hans van Ierland zijn ideeën voor een leerwerkbedrijf, ontmoetingscentrum en buurtrestaurant verder uitwerken tot een haalbaar plan.

    Hans van Ierland is blij met de prijs die hij won tijdens Pitchen voor Impact. “De juryprijs heeft gezorgd voor een ‘stempel’. Ik kon aan de buitenwereld laten zien dat een gerenommeerde partij zoals de KNHM achter mijn initiatief staat. Dat creëerde weer nieuwe mogelijkheden. Zo zorgt bijvoorbeeld de toezegging van drie landelijke fondsen ervoor dat Alles voor Elkaar nu ook in financieel opzicht toekomstperspectief heeft.”

    Cultuurwerkplaats Tarwewijk uit Rotterdam won de publieksprijs. LSA bestuurslid Rina Clemens was erbij. Net als Hans van Ierland in dit interview, ziet ook zij de nadelen van een gemeentelijke aanbesteding. “Bij veel van de deelnemers zag ik dat het sociale netwerk heel goed is. Zoals in de Tarwewijk, de hele zaal zat vol met dames uit de Tarwewijk die hun steun kwamen brengen aan de Cultuurwerkplaats. Toch moeten ze iedere keer concurreren met de markt of in ingewikkelde subsidietrajecten meedoen. Ik kan me niet voorstellen dat andere mensen effectiever kunnen werken in zo’n buurt. Dat vult een willekeurige organisatie die via een aanbesteding een contract heeft verworven niet zomaar in.”

    Het is de bedoeling dat het wijkleercentrum een onderdeel wordt van de bredere community of care (zorggemeenschap) die moet ontstaan in Park Schakenbosch. Hans begeleidt in die community mensen van laagdrempelige activatie naar arbeidsmatige participatie. Dat wil zeggen: van lerend vrijwilligerswerk naar een opleiding of een reguliere baan. Het bieden van die begeleiding ligt dichter bij Hans’ werk als psycholoog, legt hij uit. “Ik begeleidde diverse cliënten voor de gemeente. Tijdens mijn werk merkte ik dat regulier vrijwilligerswerk voor mensen met psychische problemen vaak lastig is. Ze hebben vaak angst om te falen en tonen daarom weinig initiatief. De begeleiding schiet ook vaak tekort. Ik wil met Alles voor Elkaar een plek creëren waar deze mensen langzaam kunnen toegroeien naar een plek die bij ze past.”

    “Alles voor Elkaar is een plek waar mensen kunnen toegroeien naar een plek die bij ze past.”

    Inmiddels zijn er zo’n 25 mensen als vrijwilliger of deelnemer actief bij Alles voor Elkaar. “Dat loopt bij ons nogal door elkaar”, aldus Hans. “Ik zelf heb bijvoorbeeld geen verstand van het repareren van fietsen. Nu heb ik mensen verzameld die het leuk vinden om fietsen te repareren en een paar die het ook echt kunnen. Zo helpen zij elkaar op weg. ”

    Alles voor Elkaar
    Een bijeenkomst van Alles voor Elkaar. Foto: Hilbert Krane.

    Toch worden echte begeleiders, professionals die niet uit de doelgroep zelf voortkomen, wel gemist. Hans: “Zij kunnen dan wat werk van mij overnemen. Dat vind ik ook belangrijk: het eigenaarschap moet verschuiven van mij als initiatiefnemer naar de buurt.” Daar wordt overigens hard aan gewerkt: Alles voor Elkaar zoekt fondsen om wijkverbinders te gaan opleiden. Het wordt hun taak om de verbinding te leggen tussen het wijkleercentrum en de twee omliggende ‘uitdagingswijken’.” En daarbij is het de bedoeling dat ze hulp krijgen van een digitaal platform zoals Mijn Buurtje of GebiedOnline.

    Grote ambities, maar geen bedrijf

    Kortom, er gebeurt veel rondom Alles voor Elkaar. En Hans droomt alweer van de volgende stappen. “Met elektrische wagentjes kunnen we straks de post gaan distribueren door de nieuwe woonwijk. Dat scheelt verkeer in de wijk, en past bij het community of care concept. En samen met de bestaande hovenier willen we de kwaliteit van de openbare ruimte van het park een update geven.”

    Alles voor Elkaar
    Foto: Hilbert Krane.

    Plannen genoeg, maar het moet niet bedrijfsmatig worden. “Dat kan ervoor zorgen dat de fondsen wegvallen. Dan zouden we aanbestedingen moeten gaan doen en dat gaat in tegen mijn filosofie. De gemeente kijkt naar wat een cliënt nu niet kan, en zoekt een plek waar hij die missende vaardigheden kan aanleren. Ik focus op wederkerigheid; ik zoek uit wat een cliënt wel kan en probeer dat uit te bouwen tot meer. Doordat ik niet let op de negatieve kant van de persoon, maar veel meer kijk naar de positieve kant, krijgen cliënten uiteindelijk een positiever zelfbeeld.”

  • Meer van onze leden

    Tuinenpark Amstelglorie

    Tuinenpark Amstelglorie

    Op het terrein van Tuinenpark Amstelglorie vind je ruim 400 volkstuinen, die bewerkt worden door nog veel meer ...

    Lees meer >
    Hilversum Verbonden

    Hilversum Verbonden

    Hilversum Verbonden stimuleert samenwerking en verduurzaming. Wij willen vernieuwers met constructieve ideeën ...

    Lees meer >
    Huurders Koepel Acantus

    Huurders Koepel Acantus

    Huurderskoepel Acantus vertegenwoordigt de belangen van de 13.000 huishoudens van Woningstichting Acantus in ...

    Lees meer >