Vier principes van een BewonersBedrijf

  • Hoe verschillende BewonersBedrijven invulling geven aan de vier principes.

    Een BewonersBedrijf is een onderneming in handen van bewoners om hun wijk fysiek, economisch en sociaal te verbeteren. Om dit concreter te maken heeft het LSA bij de start van het project vier principes voor een BewonersBedrijf opgesteld. Dit artikel laat zien hoe BewonersBedrijven deze principes invullen.

    Vier principes

    Een BewonersBedrijf:

    1. Werkt aan economische, fysieke en sociale ontwikkeling van een gebied waarin bewoners zichzelf herkennen
    2. Is onafhankelijk, zelfvoorzienend en winst vloeit terug naar de wijk
    3. Komt voort uit bewoners, is in bezit van bewoners en wordt bestuurd door bewoners
    4. Is gericht op samenwerking met bewonersverenigingen, lokale overheid, instellingen en bedrijven

    1. Een BewonersBedrijf werkt aan economische, fysieke en sociale ontwikkeling van een gebied waarin bewoners zichzelf herkennen.

    1519

    Economische ontwikkeling

    Een van de speerpunten van BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen in Leeuwarden is het verminderen van armoedestress in deze armste wijk van Nederland. Door vrijwillig te werken in het BewonersBedrijf ontvangen bewoners naast hun uitkering een vrijwilligersvergoeding. Dit vermindert hun armoedestress waardoor bewoners wat meer ruimte ervaren om (persoonlijke) problemen op te lossen en na te denken over de toekomst.

    BewonersBedrijf Op Eigen Houtje in Emmen besteedde de renovatie van het pand, een voormalige basisschool, uit aan een lokale aannemer die ook vrijwilliger is. Door voor deze aannemer te kiezen, blijft de geldstroom in de wijk en krijgt de lokale economie een impuls.

    In Arnhem verhuurt BewonersBedrijf Malburgen het Bruishuis, een pand van tien verdiepingen als woon- en kantoorruimte. Bewoners van het Bruishuis krijgen korting op hun huur wanneer zij vrijwilligerswerk doen in het onderhoud, de openbare ruimte, financiën of administratie. Op deze manier doen zij werkervaring op om hun cv uit te breiden of onderhouden bestaande werkervaring om een gat op hun cv te voorkomen. Het BewonersBedrijf Malburgen heeft al twee van zijn vrijwillige beheerders zien vertrekken naar een betaalde baan.

    Fysieke ontwikkeling

    Dagbesteding bij Schoonhoven SchoonDe wijk knapt letterlijk op van een BewonersBedrijf. In Arnhem is rondom het Bruishuis een tuin met speeltuin aangelegd. Deze ‘Bruistuin’ zorgt voor een open uitstraling en biedt kinderen uit de wijk een plek om te sporten en te spelen. De tuin is vrij toegankelijk en voor de veiligheid van de kinderen omheind. Ook in Emmen werd het aangekochte pand van binnen en van buiten opgeknapt. Dat geeft de wijk een heel andere aanblik dan een leegstaande verpauperde school met een verwaarloosd schoolplein.

    Het BewonersBedrijf in Leeuwarden zette verschillende groen- en afvalprojecten op. De gemeente huurt het BewonersBedrijf in voor verschillende opdrachten waardoor de wijk schoner is. De controle op het juist aanbieden van afval verbeterde omdat wijkbewoners dit deden en zich daarvoor verantwoordelijk voelden. Meerdere BewonersBedrijven haalden in de afgelopen jaren opdrachten binnen bij woningcorporaties om portieken schoon te maken waardoor de etagewoningen in hun wijk een nettere aanblik kregen.

    Sociale ontwikkeling

    De BewonersBedrijven bieden vrijwilligerswerk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt door bijvoorbeeld taalachterstand of gedragsproblematiek. Ze hebben taken binnen het secretariaat, onderhoud en renovatie, naaiatelier, catering en financiële administratie. Uit ervaring blijk dat het zelfvertrouwen van deze mensen een oppepper krijgt en hun leven weer structuur. Vooral bij BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen hebben we van dichtbij gezien hoe bewoners uit achterstandsituaties met een veelheid aan problemen, groeien als ze zeggenschap krijgen en daadwerkelijk mogen meedoen in de uitvoering.

    In Arnhem werkt het BewonersBedrijf nauw samen met de reclassering. Gedetineerden uit de wijk kunnen onder begeleiding re-integreren in de samenleving door te wonen in het Bruishuis en arbeid te verrichten in en rondom het BewonersBedrijf.

    Ook zien we BewonersBedrijven activiteiten organiseren speciaal voor ouderen. Eenzaamheid is een groot maatschappelijk probleem, vooral onder ouderen. Op veel plekken in Nederland kunnen kaart-, brij- en biljartclubs de maatschappelijke huur niet ophoesten. BewonersBedrijven springen in dit gat door ruimtes te verhuren tegen lagere tarieven. Een kleine biljartclub kan deze huur wel betalen en de ouderen hebben meer sociaal contact. In Emmen heeft welzijnsinstelling De Hooimijt een dependance in het BewonersBedrijf. De dagopvang van ouderen vindt plaats in de gezellige huiskamer.

    2. Een BewonersBedrijf is onafhankelijk, zelfvoorzienend en de winst vloeit terug in de wijk.

    20150321 NL doet bij Op eigen Houtje emmenOp dit aspect onderscheidt een BewonersBedrijf zich van elk ander bewonersinitiatief. BewonersBedrijf Malburgen in Arnhem is uit de rode cijfers, kan uit de exploitatie een zakelijk leider betalen en maakt winst.De gemaakte winst vloeit terug in de wijk. Deels door investeringen in het BewonersBedrijf en deels door investeringen in activiteiten. Het BewonersBedrijf investeert bijvoorbeeld in het huisvesten van kleinschalige initiatieven zoals een yogaclub, in het verdelen van overtollig voedsel van een nabijgelegen voedselfabriek en in het organiseren van kinderfeestje voor kinderen die in armoede leven.

    Andere BewonersBedrijven draaien kostenneutraal. Er wordt nog geen winst gemaakt, maar daar is wel uitzicht op. BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen heeft bijvoorbeeld niet genoeg inkomsten voor een arbeidskracht maar wel om vrijwilligers een vrijwilligersvergoeding uit te keren en opleiding voor hen te betalen.

    3. Een BewonersBedrijf komt voort uit bewoners, is in bezit van bewoners en wordt bestuurd door bewoners.

    Een BewonersBedrijf heeft het grootste draagvlak als dit ontstaat vanuit bewoners van de wijk die de lokale context kennen en weten waar behoefte aan is. Dat is een wezenlijk verschil met initiatieven die door een ambtenaar of welzijnswerker opgelegd worden aan de wijk. Bewoners die zelf de handen ineenslaan voelen meer verantwoordelijkheid en eigenaarschap. De doelgroep van een BewonersBedrijf kan breder zijn dan de wijkbewoner. Vooral met verhuur en horeca kan ingezet worden op een geografisch groter gebied. Dat ondermijnt de principes niet, zolang de baten ten gunste van de wijk gebruikt worden en de arbeid komt van vrijwilligers of arbeidskrachten uit de wijk.

    4. Een BewonersBedrijf is gericht op samenwerking met bewonersverenigingen, lokale overheid, instellingen en bedrijven.

    met KNHM vrijwilligers repareren tassenSamenwerkingen met lokale instellingen en bedrijven blijken vaak vruchtbaar. Cliënten van een welzijnsinstelling in Emmen werken bij het BewonersBedrijf in de keuken en de catering. Het BewonersBedrijf faciliteert dit enkel. De mensen met een beperking werken daar door de samenwerking tussen het BewonersBedrijf en de welzijnsinstelling. Zo’n samenwerking zien we ook in Arnhem waar een zorggroep de gemeenschappelijke ruimte heeft gehuurd en verbouwd tot restaurant en vergaderlocatie. De zorginstelling laat mensen met een verstandelijke beperking werken in het restaurant. In Hengelo wordt samengewerkt met de woningcorporatie en voert het BewonersBedrijf opdrachten uit op het gebied van afval en handhaving.

    Samenwerking met de lokale overheid heeft vaak meer voeten in de aarde. Een enthousiaste wethouder betekent helaas niet dat bijvoorbeeld de afdeling vastgoed ook akkoord gaat. De verhoudingen tussen gemeente en bewonersgroepen veranderen. BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen krijgt bijvoorbeeld opdrachten van de gemeente. In Leeuwarden is de overheid geen samenwerkingspartner maar een opdrachtgever.

  • Meer van onze leden

    Stichting Tevreden

    Stichting Tevreden

    • Deventer

    Stichting Tevreden bestaat uit betrokken Deventenaren die van elke Deventenaar een Tevreden Deventenaar willen ...

    Lees meer >
    Wijkbedrijf Selwerd

    Wijkbedrijf Selwerd

    • Groningen

    Wijkbedrijf Selwerd is een BewonersBedrijf in Groningen waarin bewoners zelf de regie nemen om de wijk beter en ...

    Lees meer >
    MidWest

    MidWest

    • Amsterdam

    Coop MidWest is een verzamelplek in de Amsterdamse Baarsjes. Bottum-up bedacht, uitgewerkt en tot stand gekomen door ...

    Lees meer >