Maatschappelijk vastgoed verwerven met geld uit de wijk

  • Het lijkt een nieuwe trend. Steeds vaker komt financiering voor ambitieuze maatschappelijke initiatieven en sociale ondernemingen uit de gemeenschap zelf. In tijden waarin geld op de bank voor particulieren geen rendement meer oplevert en ambitieuze en ondernemende initiatieven zichtbaar en vindbaar zijn levert dit steeds vaker een nieuwe geldstroom op. Zien we dit ook terug in de wereld van BewonersBedrijven en maatschappelijk vastgoed?

    Lenen van de wijk

    “2021 is een spannend jaar voor het WIJKPALEIS. Van huren bij de gemeente gaan we over tot aankoop. Wij willen het WIJKPALEIS samen met zoveel mogelijk Rotterdam-Westenaren kopen. Dan wordt het ook echt het ‘PALEIS van de WIJK’.” Deze week deed het bestuur van dit BewonersBedrijf deze oproep met een even simpele als logische boodschap. Hoe minder financieringslasten we hebben, hoe laagdrempeliger we het wijkpaleis voor de wijk kunnen maken. Hiervoor geven ze obligaties uit (lening met een bepaalde looptijd waarvoor ook rente wordt betaald) aan mensen die de aankoop van het pand een goed idee vinden. Deze sympathisanten ontvangen ook rente, maar dat is lager dan wat de afdracht aan de bank zou zijn. Mensen worden echt eigenaar, de kosten gaan omlaag en het rendement blijft (bij mensen) in de wijk.

    Waar komt financiering vandaan?

    Bewoners die maatschappelijk vastgoed kopen om door middel van een BewonersBedrijf te werken aan een leefbare, sociale en duurzame wijk zien we vaker. Het is een hele kluif voor veel van deze BewonersBedrijven om aan financiering te komen. Een goed ondernemersplan, een sterk bestuur en betrokken groep vrijwilligers, een goede bezetting van het pand en medewerking van de verkopende partij zijn belangrijk. Maar dan ben je er nog niet. Dat blijkt ook uit een onderzoek dat wij deden onder 100 bewonersbedrijven dit voorjaar. We vroegen hen naar hun inkomsten, of ze maatschappelijk vastgoed gebruiken als middel en of ze een pand hebben gekocht of dit van plan zijn. We leerden onder andere dat voor bijna allemaal het kunnen gebruiken van een fysieke locatie van groot belang is. Maar ook dat een geschikt pand niet altijd voorhanden is of gewoon te duur om te huren of aan te kopen. Degene die het gelukt is maken vaak gebruik van een mix aan financieringsbronnen: een (hypothecaire) lening, eigen vermogen en donaties van fondsen en particulieren.

    Particulieren als idealistische investeerder

    Steeds vaker zijn particulieren ook investeerder. Vaak kun je al voor een klein bedrag helpen het verschil te maken. Bij Land van Ons word je eigenaar van een stukje landbouwgrond en draag je bij aan een meer duurzame manier van landbouw bedrijven en grondgebruik. Je kunt eigenaar worden van een klein stukje zonnedak door je aan te sluiten bij een energiecoöperatie. Wijkbewoners worden samen eigenaar van een boekhandel die dreigt te verdwijnen, een dorpswinkel of het café.

    Een lage of soms negatieve rente op je spaargeld, steeds meer ZZP-ers die hun eigen pensioen sparen, broodfondsen die een potje geld beheren en een generatie babyboomers die een bestemming zoeken voor een deel van hun opgebouwde vermogen. In de filantropie wordt gesproken over de gouden eeuw voor goede doelen, en zeker niet alleen de grote goede doelenorganisaties. Juist lokaal, in je eigen buurt en stad het verschil maken wordt steeds populairder. Helemaal niet zo gek dat steeds vaker gekeken wordt naar donaties of leningen van particulieren bij het verwerven van maatschappelijk vastgoed. En dat lukt ook regelmatig in wijken waarin de meeste bewoners niet zo kapitaalkrachtig zijn. Ook veel kleine bedragen maken een groot verschil.

    Innovatie in financiering van maatschappelijk vastgoed

    Het onderzoek onder 100 BewonersBedrijven publiceren we na de zomer. Dit is een onderdeel van het project ‘Social finance for community based social enterprises’. In dit meerjarig project van Social Enterprise NL, Stichting DOEN en LSA Bewoners willen we de toegankelijkheid van financiering voor BewonersBedrijven vergroten. Het project wordt gefinancierd door de Europese Commissie. De drie partijen slaan de handen ineen omdat zij geloven dat BewonersBedrijven een maatschappelijke meerwaarde leveren in een samenleving waar mensen betrokken zijn bij elkaar en hun omgeving. Het fungeert als een belangrijke ontmoetingsplaats in de wijk waar buurtbewoners elkaar kunnen ontmoeten, leren en zich ontwikkelen. Deze zomer zoeken we naar nieuwe innovatieve vormen van financiering.

  • Meer van onze leden

    Stichting Tevreden

    Stichting Tevreden

    • Deventer

    Stichting Tevreden bestaat uit betrokken Deventenaren die van elke Deventenaar een Tevreden Deventenaar willen ...

    Lees meer >
    Wijkbedrijf Selwerd

    Wijkbedrijf Selwerd

    • Groningen

    Wijkbedrijf Selwerd is een BewonersBedrijf in Groningen waarin bewoners zelf de regie nemen om de wijk beter en ...

    Lees meer >
    MidWest

    MidWest

    • Amsterdam

    Coop MidWest is een verzamelplek in de Amsterdamse Baarsjes. Bottum-up bedacht, uitgewerkt en tot stand gekomen door ...

    Lees meer >