Lessen van BewonersBedrijven in het buitenland

  • We worstelen met de definitie van een BewonersBedrijf, met financiering en met de veranderende relatie tussen bewoners en (lokale) overheid. Natuurlijk zijn er verschillen, dat hoort. Maar er zijn vooral overeenkomsten in de verhalen van Nederlandse, Engelse en Zweedse BewonersBedrijven: er is veel energie, optimisme en assets spelen een grote rol. Conclusie: er moet nog veel gebeuren om deze sector op de kaart te zetten in alle drie de landen en daarom moeten we over onze grenzen heen samenwerken.

    LSA werkt samen met TU Delft aan een onderzoek naar BewonersBedrijven in Nederland, Zweden en Engeland. Het vergelijkend onderzoek naar de rol, financiering en impact van Bewonersbedrijven wordt uitgevoerd door TU Delft en gefinancierd door Power to Change. Het onderzoek richt zich op de verschillen en overeenkomsten tussen deze drie landen. En vooral op de manier waarop BewonersBedrijven bijdragen aan het wegnemen van ongelijkheid en verbeteren van de leefomgeving.

    Betrokkenheid van de wijk

    De aftrap was tijdens een tweedaags seminar in Londen, waar LSA en vergelijkbare organisaties uit Zweden en Engeland ervaringen uitwisselden. We bezochten Westway Trust, een BewonersBedrijf met een enorme hoeveelheid grond in eigendom onder een snelweg die over de buurt heen raast. De trust verhuurt ruimte en besteedt veel aandacht aan sport en bewegen.

    En de trust zit vol nieuwe plannen. De wijk heeft behoefte aan ruimte om te werken, te maken en te ontmoeten. Voor deze hele nieuwe aanpak stelde de trust een plan op dat niet goed viel in de buurt. De buurtbewoners willen een innovatiever en minder commercieel plan. De trust schrok van alle weerstand en boog dit om in iets positiefs. Er waren meteen veel mensen die reageerden op het plan. Veel bewoners die betrokken zijn en die nu op verschillende manieren de plannen vorm geven.

    Volwassen relatie met gemeente

    Westway Trust bestaat al 45 (!) jaar en loopt tegen vergelijkbare obstakels aan als startende BewonersBedrijven in Nederland. “Onze relatie met de gemeente moest groeien,’ vertelt Angela McConville, Chief Executive van Westway Trust. “Het was eerst een ouder-kindrelatie. De gemeente vertelde wat we moesten doen en wij moesten luisteren. Deze relatie is nu volwassen. We voeren gesprekken over hoe de gemeente kan veranderen. En zij zien mogelijkheden voor een vergelijkbare onderneming van bewoners op andere plekken in Londen.”

    Urgentie

    Ondernemende bewonersinitiatieven zijn talrijker in Engeland en Zweden dan in Nederland. Een mogelijke verklaring daarvoor is de hogere urgentie. De bezuinigingen van de Engelse overheid waren fors en vooral de gemeenten kregen veel minder budget om te besteden. Daarom namen bewoners het heft in eigen hand. Dat doen bewoners in Zweden ook, om een andere reden. Er zijn grote verschillen in het land tussen het dichtbevolkte, drukke zuiden en het dunbevolkte uitgestrekte noorden. Kleine, hechte dorpen liggen vaak kilometers bij andere dorpen en steden vandaan.
    Deze dorpen van soms maar 50 inwoners zijn niet interessant voor bedrijven. Er wonen gewoonweg te weinig mensen. Daarom zijn het deze mensen die zelf een tankstation openen, internetverbinding aanleggen en supermarkten openhouden. Als de fabriekseigenaar met pensioen gaat, nemen arbeiders de fabriek over, zodat de banen en de jongeren in het dorp blijven. Als het inwonersaantal groeit, bouwen ze zelf huizen. De 50 mensen die in het dorp wonen, moeten hun problemen zelf oplossen.

    Banen creëren

    De Work Integration Social Enterprise (WISE) is een populaire vorm van ondernemen in Zweden. Een WISE is een coöperatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die in de onderneming werken én eigenaar zijn. Een WISE investeert de gemaakte winst in het eigen of vergelijkbare bedrijven. De werknemers en eigenaren doen relevante werkervaring op in een omgeving met een lager tempo en meer begrip. Inmiddels zijn er ongeveer 350 bedrijven in Zweden die op deze manier werken, zoals de Bed & Breakfast Le Mat. Dit zijn kleinschalige hotels onder meer in Götenburg en Stockholm, waarvan de mensen die er werken ook eigenaar zijn. Een WISE probeert jongeren aan te nemen die in het dorp blijven wonen omdat ze een baan hebben.

    Het onderzoek

    TU Delft voert op dit moment een vergelijkend onderzoek uit naar BewonersBedrijven in Nederland, Zweden en Engeland. In juni worden deze casestudies met elkaar vergeleken tijdens een seminar in Delft. Daarna zal het daadwerkelijke onderzoek gepubliceerd worden. In de aanloop naar de publicatie houden we je op verschillende manieren op de hoogte.

  • Meer van onze leden

    Stichting Tevreden

    Stichting Tevreden

    • Deventer

    Stichting Tevreden bestaat uit betrokken Deventenaren die van elke Deventenaar een Tevreden Deventenaar willen ...

    Lees meer >
    Wijkbedrijf Selwerd

    Wijkbedrijf Selwerd

    • Groningen

    Wijkbedrijf Selwerd is een BewonersBedrijf in Groningen waarin bewoners zelf de regie nemen om de wijk beter en ...

    Lees meer >
    MidWest

    MidWest

    • Amsterdam

    Coop MidWest is een verzamelplek in de Amsterdamse Baarsjes. Bottum-up bedacht, uitgewerkt en tot stand gekomen door ...

    Lees meer >