Maatschappelijk vastgoed: onmisbaar & onbereikbaar. (Hoe) kan dat anders?

  • Er zijn van die onderwerpen waar je écht niet zomaar over uitgedacht bent. Maatschappelijk vastgoed hoort zeker in het rijtje van lastige onderwerpen thuis. Dat weten burgerinitiatieven maar al te goed: voor hen is vastgoed onmisbaar, maar ook steeds minder bereikbaar. Hoe komt dat nou? Hoe werkt de (gemeentelijke) vastgoedmarkt, en kan het ook écht anders? Het nieuwe LSA-essay Woekerruimte draait precies om die vragen.

    >> Download het essay meteen (gratis).

    Gemeentes hebben hun vastgoedbedrijven geprofessionaliseerd en hun portefeuilles georganiseerd. De publieke sector werkt met taal, middelen en logica van de markt. Dat botst, schuurt en kraakt op allerlei manieren met de ‘burgergemeenschap’ die toegang tot maatschappelijk vastgoed vraagt. Aanbestedingen, verkoop van vastgoed en grond, herbestemming: de verhalen zijn bekend en urgent. In dit essay duiken schrijvers Maurice Specht en Arie Lengkeek in de wereld van het maatschappelijk vastgoed. Ze willen begrijpen hoe het werkt.

    Vaandeldragers van nieuwe gemeenschapseconomie

    De vraag is: welk verhaal over maatschappelijk vastgoed is er voorbij de kritiek te vertellen? Welke praktijken passen daarbij, niet als interessante uitzonderingen, maar als vaandeldragers van een nieuw verhaal? Dat is in essentie een politiek verhaal, en daarin is het denken over maatschappelijk vastgoed een sleutel. De schrijvers van het essay zoeken dat nieuwe verhaal in de ‘gemeenschapseconomie’, en in de betekenis die vastgoed kan hebben in de ontwikkeling van die gemeenschapseconomie.

    Maatschappelijke vastgoed

    Ze gaan in op vragen als: wat is de betekenis van maatschappelijk vastgoed? Hoe draagt het bij aan de kwaliteit van buurten? Hoe is de toegang tot vastgoed georganiseerd? Wat is de logica die zo vaak tot de herhaling van een bekend script leidt en als uitkomst heeft dat publiek vastgoed niet langer beschikbaar is voor de gemeenschap? Aan de andere kant zijn er tal van alternatieve praktijken die zich organiseren om hun eigen geluid te laten horen, van Rotterdam tot het Vlaamse Mechelen.

    Het recht op de stad

    De schrijvers komen tot een fundamenteel eigen agenda. Ze stellen dat het bij maatschappelijke initiatieven niet alleen draait om toegang, maar ook om productie en daarmee het ‘recht op de stad’, het recht om jezelf te veranderen door de stad te veranderen. Ze trekken het maatschappelijk vastgoed daarmee nog verder uit de financiële vastgoedlogica van de gemeente, en formuleren een inzet voor een eigen, maatschappelijk gebonden idee van vastgoed.

    Als je bent beland op de laatste pagina van het essay stel je jezelf ongetwijfeld de vraag: hoe ga ik dat aanpakken? Daarom nog een extra: het hoofdstuk ‘Voortwoekeren’, zodat je nog meer geïnspireerd raakt om anders te handelen, bijvoorbeeld op het gebied van lokale financiering en het vinden van goede bondgenoten.

    Download het essay over maatschappelijk vastgoed hier, of klik op het plaatje. Dan opent automatisch een .pdf-bestand.

    Je leest dit essay gratis, en het blijft ook altijd gratis beschikbaar voor iedereen die meer te weten wil komen over maatschappelijk vastgoed. We delen kennis graag open en met iedereen. Als je die ambitie van LSA onderstreept, dan kun je Vriend van LSA worden, en ons werk steunen met een jaarlijkse donatie.

    (c) afbeelding bij dit artikel is gemaakt door Frank Hanswijk. Dit essay kwam mede tot stand dankzij steun van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties & Stichting DOEN – waarvoor dank!

    Vaker zulke onderzoeken lezen?

    Dit is niet het eerste en zeker niet het laatste essay dat in opdracht van LSA verschijnt. Als je maatschappelijk vastgoed interessant vindt, is het essay van cultuurpsycholoog Jos van der Lans misschien ook wat voor je. Dat essay draait om de logica achter aanbesteden in het sociaal domein. Je leest het essay ‘Het dogma aanbesteden’ hier. We melden het sowieso in onze maandelijkse nieuwsbrief als er een essay of onderzoek verschijnt. Meld je ook aan:

  • Meer van onze leden

    Stichting Doarpswurk

    Stichting Doarpswurk

    Doarpswurk is DE autoriteit en DE expert op het gebied van het ondersteunen van ...

    Lees meer >
    Fonds Wassenaar

    Fonds Wassenaar

    Fonds Wassenaar is een onafhankelijk, lokaal fonds van en voor Wassenaarders met als doelstelling de sociale cohesie ...

    Lees meer >
    Huiskamer van Wezep

    Huiskamer van Wezep

    De Huiskamer is een inloophuis. Opgericht door de burger voor de burger. Er ...

    Lees meer >