• In Nederland spreken we steeds vaker over wijken waarin bewoners regie nemen over publieke voorzieningen, geldstromen binnen de wijk weten te houden en hierdoor samen zorgen voor een leefbare wijk. Veel verder dan experimenten komen we nog niet. LSAbewoners, Labyrinth Onderzoek en Geldstromen door de wijk nodigen je uit voor een leerreis naar Schotland. Op deze leerreis werken we met elkaar aan een nieuw concept dat toepasbaar is in Nederland: de wijkBV. We bespreken en bekijken hoe lokale gemeenschappen in Schotland samen de wijkgemeenschap vormen en hoe overheden hier beleid op ontwikkelen.

     

    We zoeken pioniers die mee willen ontwikkelen én lokaal aan de slag willen gaan met de geleerde lessen. Zoekend naar nieuwe vormen van samenwerking nodigen we ambtenaren, actieve bewoners en sociaal ondernemers uit voor deze inspirerende reis.

    Nieuw concept: de wijkBV

    We zien een wijk voor ons als ecosysteem waarbinnen gewerkt wordt aan de kwaliteit van de buurt. Waar bewoners zoveel mogelijk met elkaar bepalen wat zij belangrijk vinden en hoe de dienstverlening hierop wordt ingericht. Waar BewonersBedrijven, wijkondernemingen en/of gebiedscoöperaties echt een economische factor zijn. Hier vormen bewoners en hun samenwerkingsverbanden een aanvulling op de representatieve democratie. Zij werken aan nieuwe vormen van (publiek-private) samenwerking. In deze wijk is eigenaarschap van diensten, gebouwen en publieke middelen, waar gewenst en mogelijk, in handen van bewonerscollectieven. In de wijkBV is ondernemerschap voor bewonersinitiatieven vanzelfsprekend mogelijk. In deze wijk blijven veel geldstromen binnen de wijk.

    Hoe kunnen we tot zo’n wijk komen? Welke stappen zijn er nodig? Waar zitten de valkuilen? Dat gaan we in een leerreis onderzoeken. We gaan naar Schotland om in een andere (beleids)omgeving en binnen een andere traditie te ontdekken hoe de volgende stap in jouw gemeente eruit zou kunnen zien.

    Inspiratie uit Schotland

    Schotland kent een stevige traditie van Development Trusts. Met name in gebieden met veel werkloosheid, lage inkomens en achterstallig onderhoud in de gebouwde omgeving zijn de laatste dertig jaar Development Trusts ontstaan. Dit zijn community organisations die zich richten op werkgelegenheid, het overnemen van lokale assets en die contracten met de lokale overheid hebben. We zullen tijdens onze reis een Development Trust bezoeken.

    Schotland heeft slechts 32 ‘gemeenten’ op een bevolking van ruim 5 miljoen mensen en een grondgebied van 80.000 m2 (nagenoeg twee keer zo groot als Nederland). Dit betekent dat het gebied dat een ‘gemeente’ bestrijkt vaak erg groot is en er in elk geval fysiek een grote afstand bestaat tussen de lokale gemeenschap en het gemeentebestuur.

    Buurtrechten

    Waar Engeland de Localism Act kent, is er in Schotland een eigen traditie met wetgeving waar onder meer het Right to Buy is vastgelegd, recentelijk is er ook een Community Empowerment Act vastgesteld. Deze geeft specifieke regelgeving en richtlijnen rondom de volgende wetsonderdelen: Community Asset Transfer, Community Right to Buy Land, Community Planning Partnership, Participation requests, Participation in Public Decision Making.

    Deze laatste drie onderdelen geven handvaten om deel te nemen in de allocatie, ontwerp, uitvoering en evaluatie van lokale dienstverlening. De Participation requests, is dit jaar pas in werking getreden, maar interessant is dat het in tegenstelling tot het Community Right to Challenge in Engeland, gestoeld is op samenwerking in plaats van oppositie. Of deze samenwerking in de praktijk tot stand komt is nog zeker de vraag, ook gezien de gemeente dus relatief ver afstaat van lokale gemeenschappen.

    Het eiland Gigha is gekocht door de 136 bewoners

    Het Community Right to Buy is al veel gebruikt in rurale gemeenschappen, onder meer door bewoners die het eiland waar ze wonen hebben gekocht en nu zelf runnen. Een voorbeeld hiervan is het eiland Gigha dat de bewoners (136 stuks) in 2002 voor 4 miljoen pond hebben gekocht. Het beleid rondom het Community Right to Buy wordt onder meer ondersteund door het Scottish Land Fund waar 20 miljoen per jaar beschikbaar is om land aan te kopen door bewonersgroepen. Met dit eiland runt de Gigha Trust nu 47 cottages, vier boerderijen, een hotel, een steengroeve, windturbines en 54 hectare tuin en dorpshuis. We zullen overnachten op dit mooie eiland.

    Schotland kent ook een groot aantal bewonersgestuurde woningcorporaties die over het algemeen genomen hun taak breder opvatten dan voorzien in huisvesting. In Glasgow is er bijvoorbeeld Wellhouse Housing die ook een (onafhankelijke) Development Trust heeft opgericht (Connect Development Trust) om de bredere sociaaleconomische situatie te verbeteren. Deze zullen we bezoeken tijdens de reis.

     

    Deelname

    De reis is met name geschikt voor ambtenaren, actieve bewoners en sociaal ondernemers. Lokale combinaties raden we van harte aan. Dit vergroot de mogelijkheid van en met elkaar te leren en de geleerde lessen te implementeren binnen de eigen context.

    De reis bevat 4 reisdagen met 3 overnachtingen. De reis is gepland in de maand oktober 2017 (opties worden snel gecommuniceerd). De kosten bedragen €975,- per deelnemer, inclusief ticket en hotel. Ook zijn een voorbereidende introductiebijeenkomst en een evaluatiebijeenkomst bij de prijs inbegrepen.

    We realiseren ons dat dit een groot bedrag is voor actieve bewoners. We zien helaas geen kans om deze leerreis goedkoper aan te bieden, wel zien we een kans voor gemeentes om actieve bewoners hierin te ondersteunen. Maximale groepsgrootte is 24 personen.

    Meer informatie over de inschrijving en het programma vind je hier.

     

     

  • Meer van onze leden

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    In Leeuwarden ligt het eerste BewonersBedrijf van Nederland: BewonersBedrijf Heechterp Schieringen. Op 30 november ...

    Lees meer >
    Crabbehoeve

    Crabbehoeve

    Crabbehoeve, een bewonersbedrijf in de Dordtse wijk Crabbehof, is een laagdrempelige en multifunctionele ...

    Lees meer >
    BewonersBedrijf Delfzijl Noord

    BewonersBedrijf Delfzijl Noord

    “We kunnen het zelf beter, goedkoper en duurzamer!” Een BewonersBedrijf is een bijzonder bedrijf. Het is een ...

    Lees meer >