De theorie van ABCD

  • Lees hoe Joop Hofman ons meeneemt langs de basisprincipes van ABCD. ‘Not what’s wrong but what’s strong’

    Community building is ABCD. De aanpak die wereldwijd geldt als dé manier van community building. Ooit in 1993 voor het eerst beschreven in Chicago. En nu 25 jaar kennen de professoren van toen (John McKnight en Jody Kretzman) meer dan 3.000 voorbeelden, die ze ook in hun boeken hebben staan. De workshop (Maakplaats) die Joop op 1 juni 2018 op de Popeldag gaf en waar dit artikel over gaat, gaat vooral niet over die boeken. Maar wel over de principes die steeds terugkomen bij ABCD. Over verhalen die we eigenlijk allemaal wel kennen, over kleine verhalen die grote veranderingen hebben veroorzaakt. Maar ook over Magt en Macht. Het is het basismenu van de Popeldag. Joop Hofman zal deze Maakplaats doen, hij kent John McKnight al bijna 20 jaar en is Faculty Member of ABCD Europe. En ook gewoon vrijwilliger in de speeltuin in Deventer.


    Op 1 juni werd de Popeldag gehouden, een dag voor community builders (actieve bewoners en beroepskrachten) die werken of willen werken vanuit de ABCD-aanpak. Over een van de Maakplaatsen getiteld ‘Het ABC van ABCD’ lees je hier meer.


    Wanneer was jouw wijk op zijn best?

    Deze Maakplaats start met mooie verhalen uit wijken. Deelnemers: ga in gesprek met elkaar rond de vraag: wanneer was jouw wijk op zijn best? Hoe zag dat er uit, wat gebeurde er?

    Zo’n 25 mensen gingen in gesprek. We hoorden het verhaal over de Schiedamse buurt waarin Marie zolang de kar aanslingerde.  Ze organiseerde van alles rond zorg n de wijk. Ze is 5 jaar geleden overleden. Niemand die Marie durfde op te volgen “Zo goed kunnen we het nooit doen.” Maar nu staat er een nieuwe generatie op. Allemaal jonge mensen die ook weer de zorg in de buurt organiseren. Alleen op hun manier. Even wennen, maar gaat hartstikke goed.

    En het verhaal van Jaap die al bijna zijn hele leven in de Bijlmer woont. Hij heeft alles meegemaakt, van de keurige autowegen in de wijk tot het verval. Maar nu ziet hij zijn Bijlmer hip worden, fijn groen en veel activiteiten tussen inwoners. “Een mooie drukke stadswijk”.

    En dan dat gevalletje in Utrecht waar bewoners  lekker in de straat samen leven en opeens kondigt zich een rumoerig studentenhuis aan. Toch wel wat paniek in de straat Wat doe je dan? Juist ja, gewoon even aanbellen, het gesprek aan  gaan. Loog: “Inmiddels heb ik er dus een hele voorraad kinderen bij. Ze komen bij ons over de vloer. Ik drink een biertje met ze. En een eigen appgroep waarin ik dan vaderlijk vraag “Mag het wat rustiger?”

    Het gaat om kleine dingen

    Daarna gaat Joop in op de theorie van ABCD. De kern is dat je als inwoners aan de slag gaat met zaken waar je goed in bent, leuk vindt, soms nodig vindt en waar je zelf bij kunt. Dus zelf controle over hebt. Zoals zelf het  gesprek aan gaan met de buurvrouw, zelf de straat vegen met de buren, samen een appeltaart bakken, even meegaan met medicijnen ophalen. Het zijn de kleine dingen, waar een hele Nederlands/Engelse theorie van ‘zelfsturing’, ‘wederkerigheid’, ‘assets’, ‘dienend leiderschap’, ‘learning conversations’, ‘relationship driven’, ‘welcoming’ onder zit.

    Joost vertelt ons in vogelvlucht over deze theorie van de Asset Based Community Development. Dat is geen methode, trouwens. Het is een aanpak, maar niet een die je kunt of moet volgen van a tot z, of van stap 1 tot 5. Want zo werken mensen niet, het leven van een mens voltrekt zich niet in logische stappen van 1, 2, 3, 4, 5, 6. Een aanpak waar mensen centraal staan, ook niet.

    Dienstverlening is dodelijk

    Hij legt ons uit hoe veel beroepskrachten naar een wijk en ook naar mensen in een wijk hebben leren kijken. Ze zien vooral wat slecht gaat (deze wijk kent dit percentage misdaad, dit percentage tienerzwangerschappen, dit percentage analfabetisme etc.). Beroepskrachten zijn gewend dat te gaan oplossen. Ze willen daarmee de mensen in de wijk een dienst verlenen. “Maar dienstverlening is dodelijk voor kracht van de gemeenschap. Hoe meer dienstverlening er aanwezig is, hoe meer mensen afhankelijk worden van deskundigen. Hoe minder mensen geloven in hun eigen talenten en mogelijkheden.”

    Het is dus geen probleemgerichte aanpak, het gaat niet om het labelen van mensen als kwetsbaar of krachtig. En ABCD gaat niet uit van individuele cliënten, consumenten, klanten. Het gaat erom wat  mensen zelf kunnen, niet alleen individueel, maar wat zij als gemeenschap voor elkaar kunnen  krijgen, als oplossingen en verbeteringen niet extern worden gezocht, maar in de gemeenschap zelf.

    Agenda, liefde, dynamiek

    Om een gemeenschap sterker te maken, om aan community building te doen, moet je je altijd afvragen: hoe kun je aansluiten bij de agenda, liefde, dynamiek, wensen, rol en ritme van de wijk. Je moet kijken en zien wat er al is en daarvan uitgaan. ‘Not what’s wrong but what’s strong’. Want de oplossing komt van binnen uit. Van welk probleem? Van welk probleem dan ook!

    Ook community builders worden ingehuurd door een gemeente of organisatie. Hoe zorgen ze er dan voor dat ze zonder agenda de wijk in kunnen gaan? Dat moet je zo afspreken zegt Joop. Je hebt die ruimte nodig. Zorg dat je zo min mogelijk gezeur en gedoe kan krijgen.  Want je wilt niet alleen agendaloos, maar ook: Programmaloos, Probleemloos, Prestatieloos, Projectloos, Pretentieloos, Paniekloos en met Pret aan het werk

    Natuurlijk komen ook de assets aan bod. Overal in de wereld zien we dezelfde zes groepen van ‘assets’ voor wijkontwikkeling. Breng ze in kaart, spoor ze op, vraag ernaar. Dit zijn ze!

    Assets, ABCD, hofman

    Tussen alle theorie door vertelt Joop prachtige verhalen. Hoe Patrick en Leendert uit Deventer Voorstad Oost de hele buurt in beweging kregen met hun Geveltuinacademie bijvoorbeeld. Hoe in de seniorenflat Koornhorst alle soorten groepjes ontstonden toen er vanuit de ABCD-ideeën werd gewerkt. De flat zal nooit meer hetzelfde zijn nu de  ‘Rollende Doorzetters’ de galerij overrollatoren en nu bokskampioen Raymond Joval zijn eigen ‘Raymonds Angels’ heeft rondlopen in de flat.

    De maakplaats eindigt met woorden die even moeten bezinken, maar zeer ABCD zijn: Werk niet vraaggericht, maar aanbodgericht – vanuit het aanbod van bewoners.

    Er zijn aardig wat boeken geschreven over ABCD, het begon allemaal met het boek van John Mc Knight, de Amerikaan die aan de wieg staat van de aanpak: ‘Building Communities From the Inside Out: A Path Toward Finding and Mobilizing a Community’s Assets’. Dit boek is vertaalt door het LSA ABCD – Wijkontwikkeling op eigen kracht , en omdat de wereld flink veranderd is sinds deze vertaling uitkwam, werkt de vereniging aan een nieuwe vertaling.

  • Meer van onze leden

    Bewonerscommissie Eigen Haard

    Bewonerscommissie Eigen Haard

    Bewonerscommissie Eigen Haard behartigt de belangen van alle bewoners in de wooncomplexen voor senioren Koornhorst ...

    Lees meer >
    De Kracht van Zuilen

    De Kracht van Zuilen

    Stichting de Kracht van Zuilen is een bewonersinitiatief in Utrecht. De Stichting werkt aan ontmoeting, verbinding, ...

    Lees meer >
    Ammeroetoe

    Ammeroetoe

    Ammeroetoe is ontstaan als onderdeel van het project Nieuw Zuid in Harlingen en groeit uit tot een bewonersbedrijf . ...

    Lees meer >