Houding veranderen, ruimte geven en actie!

  • LSA is al een tijdje aan het zoeken naar een nieuw concept voor wijken. Wat is er nodig om tot wijken te komen waar eigenaarschap en zeggenschap meer bij bewoners liggen. Waar geldstromen in wijken blijven. Waar co-creatie met de overheid mogelijk is. Kortom hoe creëren we een wijk als ecosysteem waar mensen echt aan het roer kunnen staan? Om met veel mensen samen hiernaar te zoeken organiseerden we de bijeenkomst: Op Zoek naar de WijkBV. Wat  gaan de deelnemers nu concreet doen om mee te helpen bouwen aan een WijkBV?

     

    Leerreis en bijeenkomst

    LSA en medeorganisatoren Geldstromen door de Wijk en Labyrinth Onderzoek en Advies gingen in oktober met een diverse groep mensen naar Schotland om daar te zien hoe bewoners mede door (rijks) fondsen en wetgeving makkelijker toegang hebben tot bezit van land en gebouwen. En daarmee lokaal, duurzaam en krachtig kunnen ondernemen op terreinen die voor mensen dichtbij staan. Zo waren we bijvoorbeeld op Gigha, een eiland dat helemaal in handen is van bewoners, gekocht van de landlord voor 4 miljoen pond!

    Op 1 december organiseerden we de bijeenkomst: Op Zoek naar de WijkBV waar zo’n 100 mensen samen gingen zoeken en bouwen aan dit concept. Niet alleen vonden we veel voorwaarden, bouwstenen en hefbomen. Ook hebben we veel commitment van ambtenaren, welzijnswerkers, actieve bewoners, bestuurders en onderzoekers gekregen om op onderwerpen mee te denken, zoeken en bouwen.

    Vier deelnemers ondervroegen wij achteraf: een actieve bewoner, iemand van Stichting Doen, iemand die voor een gemeente werkt en iemand die bij een woningcorporatie werkt. Wat gaan zij met de WijkBV doen?

    Wil je meer lezen over de bijeenkomst (presentaties, sprekers, sessies), surf dan even naar de pagina van de bijeenkomst.


    “Ik ga naar Gigha!”

    Thea Messemakers, werkt in de particuliere ouderenzorg, gaat bijna met pensioen en wil volgend jaar raadslid worden in haar woonplaats Wassenaar.

    ‘Ik heb veel gewerkt met participatie- en innovatietrajecten. Ook voor het LSA vroeger! Ik heb onder meer gewerkt aan de ontwikkeling van het Participatiecharter Grotestedenbeleid. En laatst kwam het LSA weer op mijn pad. Ik lees nog steeds graag het blad, LSA BewonersBerichten en daarin stond een oproep om mee te helpen het boek ABCD Wijkontwikkeling op eigen kracht te helpen updaten. Daar heb ik op gereageerd, dus nu ben ik weer bij het LSA betrokken, maar dan als vrijwilliger. Toen ik hoorde over de bijeenkomst over de WijkBV was mijn interesse meteen aangewakkerd. In dit vernieuwende concept komen meerdere interesses samen.’

    Met welke verwachtingen kwam je naar deze bijeenkomst?

    “Ik wilde graag kennis en vaardigheden meekrijgen om ook in mijn woonplaats een ontwikkeling in gang te kunnen zetten richting een wijk met meer eigenaarschap en zeggenschap voor bewoners. Een vriendin van mij gaat sociaal ondernemen in een voormalige school, haar wilde ik ook informatie doorspelen. Ik hoopte ook mensen te ontmoeten die al ervaringen hebben met het beheren van gebouwen en met sociaal ondernemen voor de wijk.”

    Wat heb je geleerd, waar ben je door geïnspireerd?

    “Ik was als een spons vandaag: ik heb zoveel inspiratie en informatie opgedaan: geweldig. Ik vond het zeer interessant om andere manieren te horen waarop je eigendom kunt organiseren. Bezit is belangrijk voor bewonersinitiatief, ook om een verdienmodel te kunnen maken. Ik was tot nu toe erg gericht op kopen. Maar er zijn zo veel meer manieren om assets in handen te krijgen. Deze dag heeft mijn ogen geopend.”

    Wat ga je nu concreet doen?

    “Ik heb net beklonken dat ik vrijwilligerswerk ga doen op Gigha, het Schotse eiland in handen van bewoners! Ik heb zojuist Elaine ontmoet, de chief van de Gigha Heritage Trust. Ik zag dat ze het zwaar heeft in haar rol. Ze geeft al haar tijd en energie voor de community op het eiland en de community verlangt natuurlijk van alles van het bestuur. En dat kan heel pittig zijn, denk aan de druk die je voelt als je zo’n taak op je hebt genomen, denk aan de verschillende visies van de bewoners van het eiland die je op een lijn moet zien te krijgen. En wie bedankt je ’s avonds dat je zo keihard werkt? Juist, niemand. Ik zag het en ik vroeg: mag ik je komen helpen? Nu ga ik begin 2018 twee weken naar het eiland toe om te helpen bewoners en bestuur dichter bij elkaar te brengen, in alle opzichten. Daar ligt ook mijn expertise, dus ik vind het te gek dat ik dat kan doen. Dat is nog een concrete uitkomst van de dag hé?”


    “Actief op zoek naar de WijkBV in Nederland”

    Safka Overweel, Programmamanager Stichting DOEN

    “Wij hebben bij Stichting DOEN zeven programma’s, ik ben programmamanager van de 2 sociale programma’s. Een daarvan heet Nieuwe Ontmoetingsplekken, vanuit dit programma financieren we vernieuwende bewonersinitiatieven. En niet alleen dat, we geven meer dan geld. We noemen ons financier plus, we verbinden initiatieven met elkaar, we denken mee, we bieden de initiatieven zichtbaarheid en een podium via onze communicatiekanalen enzovoort. Vanuit dit programma heb ik veel contact met het LSA en ben ik ook betrokken geraakt bij de zoektocht naar het concept WijkBV.”

    Met welke verwachtingen kwam je naar de bijeenkomst?

    “Ik en mijn collega Nicole zijn mee geweest met de leerreis die het LSA organiseerde naar Schotland, waar we zeer interessante voorbeelden hebben gezien van verregaande initiatieven, daardoor waren we redelijk ingevoerd op het thema. Ik wilde graag op deze bijeenkomst zien hoe we in de praktijk nu verder kunnen met het concept WijkBV in Nederland. Het is duidelijk dat het een stap verder is dan wat er in Nederland al gebeurt. Dat ligt met name in de schaalgrootte. Aan de andere kant zijn er nu al initiateven die echt hard deze kant op gaan, bijvoorbeeld sommige BewonersBedrijven. Met hen zijn we ook in gesprek.”

    Wat heb je geleerd, waar ben je door geïnspireerd?

    “Ik vond het meest verrassend dat er deelnemers van allerlei verschillende kanten aanwezig waren. Het werd mij duidelijk dat mensen vanuit veel invalshoeken geïnteresseerd zijn in deze vernieuwende manier van denken over wijken. Er waren mensen van de overheid, natuurlijk veel initiatiefnemers, maar ook maatschappelijke en welzijnsorganisaties en woningbouwcorporaties. En allemaal met een enthousiasme en oprechte interesse. Dat vond ik goed en bijzonder om te zien. Je zit ook wel eens op een conferentie met vooral consultants en professionals.”

    Wat ga je hier concreet mee doen?

    “Wij zullen actief op zoek gaan naar groepen die aan de slag gaan met het concept WijkBV om te kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen. Op dit moment zie je dat de WijkBV zich erg toespitst op bezit. Bezit van grond en gebouwen als verdienmodel. In het Verenigd Koninkrijk zijn er verschillende grote fondsen die initiatieven daarmee helpen. Daar zou DOEN natuurlijk naar kunnen kijken, het gaat dan echter wel om heel grote bedragen, misschien te veel voor ons als fonds. Maar het gaat ook om kennis. Hebben wij voldoende kennis in huis om hier goed in mee te denken? DOEN is natuurlijk geen hypotheekverstrekker. Dat we de pioniers die hiermee aan de slag gaan willen ondersteunen is duidelijk! Hoe precies, dat gaan we nog verder bekijken en we gaan erover in gesprek met LSA.”


    “Helpen om houding en ideeën te veranderen”

    Ria Rademaker, projectleider inwonersparticipatie gemeente Aa en Hunze

    “Ik ben onder meer druk bezig met organiseren van evenementen rond ons themajaar: Dorpen van Aa tot hunZe. In onze gemeente liggen 35 dorpen en kernen en wij willen graag dat de actieve bewoners van deze dorpen elkaar beter kennen. En dat initiatiefnemers elkaar ontmoeten, zodat ze van elkaar kunnen leren en er nog meer mooie ideeën tot bloei komen.”

    Wat waren je verwachtingen van deze dag?

    “Ik wilde concrete voorbeelden horen wat bewoners en gemeenten doen en kunnen doen om te komen tot meer eigenaarschap, zeggenschap en verantwoordelijkheid. Het concept WijkBV waar bewoners echt aan het roer staan, is denk ik nog een stap te ver voor onze gemeente. Wel kunnen we die richting inslaan. Ik was bijvoorbeeld benieuwd hoe je als gemeente anders om kunt gaan met financieren van bewonersinitiatieven. Is er een goed alternatief voor subsidiëren? Ik heb zeker ideeën opgedaan, misschien kunnen we meer doen met Right to challenge.”

    Wat ga je concreet doen met de informatie en inspiratie die je hebt opgedaan?

    “Een aantal dingen. Ik kan de dorpscoöperatie die bewoners hebben opgericht beter ondersteunen. Niet alleen door een advies aan het college te schrijven, juist ook door mee te denken hoe ze hun maatschappelijke waarde zichtbaar kunnen maken. Bijvoorbeeld: dat het belangrijk is om als resultaat te vertellen dat er minder mensen naar de huisarts gaan dankzij hun initiatief. Het initiatief vermindert eenzaamheid en is daarmee zorgpreventie. En ik ga actief aan de slag om binnen de gemeente de houding en de ideeën over bewonerskracht en bewonersinitiatieven te veranderen!”

    Ook interesse om right to challenge in te voeren in je gemeente? Bekijk ons aanbod.


    “Hoe kunnen we als corporatie ruimer gaan denken?”

    Kelly Post, beleidsmedewerker van de Utrechtse woningbouwcorporatie Bo-Ex

    “Ik ben beleidsmedewerker bij de afdeling wonen, ik ben samen met een collega een project gestart op het gebied van zelfbeheer, met als doel dit meer op de kaart te zetten, zowel bij bewoners als bij collega’s. We werken hiervoor samen met STOK (onze bewonersvertegenwoordiging). Dat project loopt gestaag. We hebben onder meer een enquête uitgevoerd onder de huurders en een bijeenkomst georganiseerd in buurthuis in zelfbeheer: De Nieuwe Jutter.”

    Met welke verwachtingen kwam je naar de bijeenkomst?

    “We wilden mooie voorbeelden zien van bewonersinitiatieven, om te horen wat er mogelijk is. Dat is zeker gelukt, we raakten zeer geïnspireerd. Ik was onder de indruk van de Engelse spreker: Steve Clare. Hij had een sterk verhaal waarom lokale ondernemers zo belangrijk zijn. Ik was onder de indruk van zijn enorme bevlogenheid. Maar ook de werksessie ‘Bezit als belangrijke pijler’ die ik volgde was heel interessant. Met Nathan Rozema van het Krachtstation gingen we in gesprek over de waarde van bezit. Hij vertelde ook hoe zij het grote pand in handen hebben gekregen en hoe ze het inzetten om de buurt te versterken. Erg interessant.”

    Wat ga je hier concreet mee doen?

    “Voor ons is het nu zaak om Zelfbeheer en bewonersinitiatieven meer bekendheid te geven. Zowel bij huurders als collega’s. We mogen als corporatie best ruimer gaan denken. Doordat we nu verschillende concrete voorbeelden hebben gehoord, krijgen we meer grip op het begrip zelfbeheer. Onze volgende concrete stap zal zijn dat we een bijeenkomst gaan organiseren voor collega’s om deze informatie en inspiratie door te geven. We willen ze warm maken voor de nieuwe ontwikkelingen. Op dit moment denk ik dat onze huurders vaak niet het idee hebben dat ze bij ons terecht kunnen met hun initiatieven. Daar ligt voor ons een grote taak. Als we nou met zijn allen bij Bo-Ex de krachten en mogelijkheden zien van zelfbeheer, dan zal dat veranderen. Bo-Ex staat open voor bewonersinitiatieven en heeft daarin een faciliterende rol. Het initiatief komt van de huurders.”


    En nu?

    Nu eindigt onze zoektocht natuurlijk niet. We staan nog aan het begin. We gaan verder zoeken naar en bouwen aan de WijkBV. Houd onze site in de gaten en we houden je op de hoogte!

  • Meer van onze leden

    Stichting Circulo

    Stichting Circulo

    “Stel je voor,’ schetst initiatiefneemster Carina Verhulst, ‘een wijk waarin mensen die iets over hebben dat delen ...

    Lees meer >
    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    BewonersBedrijf Heechterp-Schieringen

    In Leeuwarden ligt het eerste BewonersBedrijf van Nederland: BewonersBedrijf Heechterp Schieringen. Op 30 november ...

    Lees meer >
    Crabbehoeve

    Crabbehoeve

    Crabbehoeve, een bewonersbedrijf in de Dordtse wijk Crabbehof, is een laagdrempelige en multifunctionele ...

    Lees meer >