Het succes van lokaal fonds GoudApot “Alles draait om geloofwaardigheid”

  • Een groot deel van de achterban van de Stichting Lokale Fondsen Nederland krijgt een plek binnen de organisatie van LSA-bewoners. Wim van Beek en Bram Talman van Stichting GoudApot leggen uit waarom je als bewonersinitiatief een fonds opricht. “Bij vrijwilligers onder elkaar is er eerder vertrouwen en begrip.”

    “Stichting GoudApot is opgericht dankzij het amateurisme van de gemeente,” zeggen oprichters Wim van Beek en Bram Talman. Gemeente Gouda vroeg bewoners hoe ze het geld voor stimulering van sociale cohesie beter konden verdelen. Het college van bestuur had een denkavond in de Chocoladefabriek belegd, waarbij iedereen in groepjes suggesties op briefjes kon schrijven waar het geld in de wijken naar toe moest. Wim: “Wij zeiden: deze hele werkwijze is niet goed. Je moet het omdraaien. De initiatieven moeten naar jou toe komen. Maar dan moet je wel de drempel voor de aanvragen verlagen. Geef ons het geld maar, dan doen wij het.”

    Het was een sprong in het diepe, zeggen Wim en Bram, die elkaar al kenden van de lokale omroep. Maar na keihard werken kregen ze het met steun van andere enthousiastelingen en bevlogen ambtenaren voor elkaar. In 2016 werd GoudApot opgericht. Inmiddels beoordelen twintig tot dertig inwoners van Gouda gemiddeld vier aanvragen per week. Op jaarbasis krijgt het lokale fonds 240.000 euro uit de gemeentekas. Het totaal van de aanvragen loopt op tot 700.000 euro per jaar. Maar als het geld op is, is het op. Tot nu toe komt de stichting elk jaar uit met het bedrag.

    Handgeschreven brief

    Wim en Bram beweerden op die denkavond in de Chocoladefabriek dat ze beter voor sociale cohesie konden zorgen dan de gemeente. Bram: “Het was voor niemand duidelijk wie geld kreeg van de gemeente en waarom. Wij hebben voorgesteld om bewoners aanvragen te laten doen, die worden beoordeeld door gelijken, namelijk andere bewoners. Bij vrijwilligers onder elkaar is er eerder vertrouwen en begrip.”

    Wim: “De cijfers gaven ons gelijk. De eerste maand na de oprichting van GoudApot kregen we net zoveel aanvragen als de gemeente in een heel jaar.”

    Bram: “Vanaf het begin hebben we er alles aan gedaan om de drempel te verlagen. Aanvragen mogen vormvrij worden ingediend, dus je hoeft geen eindeloze formulieren in te vullen. Laatst kregen we een brief, handgeschreven met vulpen, van iemand die met een draaiorgel langs de verpleeghuizen wilde gaan. Niets mis mee. Dat is ook een aanvraag.”

    Pilsje

    Wim: “Soms krijgen we e-mails van mensen waaruit je kunt opmaken dat ze bibberend van angst achter hun toetsenbord hebben gezeten. Zo iemand nodigen we vaak uit om een pilsje te komen drinken. Dan gaan we na wat iemand precies wil en hoe hij of zij dat idee kan uitwerken tot een vruchtbaar initiatief. Proactief gaan we om met dergelijke aanvragen. Vaak staan er dan mensen op, die voorheen nooit iets organiseerden.”

    VIP

    GoudApot staat niet helemaal los van de gemeente, benadrukt Bram, die inmiddels niet meer is betrokken bij het fonds, omdat hij de politiek is in gegaan. “De gemeente heeft naar aanleiding van GoudApot het Vip – het Vrijwilligers Informatiepunt – opgericht. Mensen die bij GoudApot net niet aan het juiste adres zijn en een wat complexere aanvraag hebben, kunnen bij het Vip één-op-één terecht bij de juiste ambtenaar. Je wordt dus niet van het kastje naar de muur gestuurd. Nee, je krijgt antwoord op je vragen van die ene ambtenaar, die jouw contactpersoon is.”

    Wim bevestigt dat de samenwerking met de gemeente goed verloopt. Sterker nog, sommige ambtenaren voelen zich heel nauw betrokken bij het lokale fonds. Wim: “Tijdens de bijeenkomst riep ik: als er iets is, dan pak ik de telefoon en bel ik die en die ambtenaar uit bed. Die ambtenaar zat in de zaal en antwoordde: ‘Wim, wel graag voor elf uur ’s avonds.’ Ze heeft woord gehouden. We kunnen haar altijd bereiken. Ze ziet het fonds ook een beetje als haar kindje.”

    Vertrouwen

    Toch geniet GoudApot heel veel vrijheid. GoudApot heeft een Raad van Toezicht die het bestuur scherp houdt op het gebied van bestuurstermijnen, mandaten en publieke toegankelijkheid. Het bestuur legt alle verantwoordelijkheid voor het wel of niet toekennen van de aanvragen bij de beoordelaars. Het bestuur is eindverantwoordelijkheid naar de wethouder, de wethouder is politiek gezien eindverantwoordelijk. Maar, zegt Bram, “die heeft geen sturingsmiddel. De hele constructie is gebaseerd op vertrouwen. Ons uitgangspunt is dat iedereen het beste voor heeft met elkaar. Dat kan dus, dat je vanuit die gedachte vertrekt in plaats van dat je alles dichttimmert met regeltjes.”

    Bram: “Wij zijn er altijd alert op geweest dat we geen verlengstuk van de gemeente worden. Je moet niet een soort gedecentraliseerd deel worden van de ambtelijke organisatie. Voordat je het weet worden de procedures dan weer ondoorzichtig.”

    Geloofwaardigheid

    Volgens Wim is een van de redenen waarom GoudApot van begin af aan zoveel vertrouwen en vrijheid van de gemeente heeft gekregen, dat de organisatie strak is neergezet. Wim: “Alles draait om geloofwaardigheid. We hebben eerst de vakmensen bij elkaar gezocht, een goede voorzitter, een goede penningmeester en een goede secretaris. Daardoor konden Bram en ik alle kanten op vliegen om dingen voor elkaar te krijgen.”

    Bram: “Als initiatiefnemer en vrijwilliger moet je je dienstbaar stellen aan wat je wilt bereiken en niet andersom. Verbinding is het doel, niet de organisatie op zichzelf. Daarom moet je ervoor zorgen dat je de bewegingsvrijheid hebt om alles uit de kast te trekken om je doel te bereiken. Die vrijheid heb je alleen als je niet op de stoel van de voorzitter, de penningmeester of secretaris gaat zitten.”

    Aanvragen honoreren

    “Transparantie is ook heel erg belangrijk voor het slagen van een lokaal fonds,” zegt Wim. “We hebben vanaf het begin duidelijk gemaakt dat we van de aangevraagde bedragen zo’n veertig procent uitkeren. We zijn geen ja-club en geen nee-club. We willen best een ja-club zijn, maar dan moet de gemeente die 240 duizend euro veranderen in 240 miljoen euro. Je kunt alle aanvragen bekijken op onze website inclusief het bijbehorende bedrag. De discussies die over de aanvragen zijn gevoerd zijn van a tot z geautomatiseerd. Soms is niet altijd in één oogopslag duidelijk waarom de ene aanvraag wel en het andere niet wordt gehonoreerd. Maar we kunnen alles motiveren en beargumenteren.”

    Doorstroom

    Volgend jaar zwaait ook Wim af als bestuurslid van GoudApot, dan zit zijn tweede termijn van drie jaar erop. Maar voor de toekomst van GoudApot vrezen Wim en Bram niet. Wim: “We hoeven maar een paar berichten op Twitter te gooien en nieuwe vrijwilligers melden zich één voor één.”

    Wim is al nieuwe bestuursleden aan het inwerken, in leeftijd variërend van 24 tot 70 jaar. “De nieuwe bestuursleden moeten aan drie eisen voldoen: ze moeten verbonden zijn aan Gouda. Ze moeten het leuk voor elkaar houden. En ze hebben een VOG nodig. Dat is alles. We hebben nu een heel diverse club, misschien nog wel iets te blank. Hoewel de mensen uit de Marokkaanse gemeenschap in Gouda ons wel weten te vinden.”

    Tas vol papieren

    Bram: “Ik herinner me nog de aanvraag van een arbeidsmigrant, die later een lintje heeft gekregen voor zijn inzet voor de samenleving. Al vanaf jonge leeftijd heeft hij allerlei buiten- en indoorsportactiviteiten opgezet. Die mailde ons: ik wil iets met sport en jongeren. Toen hebben we gezegd: kom langs, dan drinken een kop koffie bij de Kleischuur, een horecagelegenheid. Hij kwam op de afspraak met een tas vol papieren, waar al zijn certificaten tussen zaten en bewijzen van eerdere activiteiten die hij met succes had georganiseerd. Doe die papieren maar weg, zei ik, het gaat erom wat je nu wilt. Inmiddels heeft deze man al meerdere malen met succes een beroep gedaan op GoudApot.

    Wim: “Hij vroeg bijvoorbeeld 150 euro om speelgoed te kopen, waarmee hij kinderen kon motiveren om beter hun best te doen. Daar is hij een jaar mee bezig geweest. De aanvraag deed hij in een e-mail van vier regeltjes zonder onderwerp. Zo zie je maar dat laagdrempeligheid echt werkt.”

    Blijf op de hoogte

    Wil je graag op de hoogte blijven van nieuws over Lokale Fondsen en het LSA, schrijf je dan hieronder in:

     

     

     

     

  • Meer van onze leden

    Loftbewoner-S

    Loftbewoner-S

    De Bewonersvereniging Loftbewoner-s organiseert activiteiten voor en door bewoners (buren). Op deze manier wil zij ...

    Lees meer >
    Stichting J&S Projecten

    Stichting J&S Projecten

    Wat wil stichting J&S projecten precies? De afkorting J&S staat voor Jongeren & Senioren. De stichting ...

    Lees meer >
    Kerngroep wijk- en dorpsraden Breda

    Kerngroep wijk- en dorpsraden Breda

    Als vertegenwoordigers van ieder stadsdeel of gebied van de gemeente Breda  organiseert de Kerngroep wijk- en ...

    Lees meer >