Evenementen

  • Op 19 maart kunnen bewoners weer hun stem uitbrengen voor de gemeenteraad. Hoe zorg je ervoor dat je invloed hebt op de lokale politiek, nu  en na de verkiezingen? Dat was de centrale vraag tijdens de praktijkdag van het LSA in Utrecht op 14 februari. “Juist in campagnetijd staan politici open voor jouw verhaal. Pak die kans.”

    Tekst: Lisette Vos

    Over enkele weken is het zover: tijdens de gemeenteraadsverkiezingen kunnen bewoners hun stem weer laten horen. Eén keer in de vier jaar naar de stembus gaan, gaat voor veel actieve bewoners in de wijken echter niet ver genoeg. Zij willen meer invloed op het beleid van de komende jaren en meer ruimte voor eigen initiatieven in de wijk. Maar hoe pak je dat op een effectieve manier aan en zorg je echt voor invloed? Gelijk hebben is immers niet hetzelfde als gelijk krijgen.

    Het Landelijk Samenwerkingsband Actieve bewoners nodigde bewoners uit om verhalen te delen en te luisteren naar tips van deskundigen die zelf politicus zijn of die dichtbij de lokale politiek staan. In het Vorstelijk Complex in Utrecht gaf Jan Hoek, gemeenteraadslid voor GroenLinks in Amsterdam, de aftrap. Hij weet als geen ander hoe het werkt. “Juist in campagnetijd staan politici open voor jouw verhaal. Die campagne is kort en hevig. Dus pak die kans nu. Ga naar debatten met politici of spreek hen aan op straat. En meng je in het debat via de sociale media.”

    Investeer daarbij vooral in de persoonlijke relatie met de politicus, is het advies van Hoek. ”Voer gesprekken één op één. Weet goed welk verhaal je wil vertellen. Maar verdiep je ook in het raadslid zelf en weet wat zijn of haar beweegredenen zijn. Als je een goede relatie hebt opgebouwd, kan je een volgende keer makkelijker weer bij hem of haar aankloppen.”

    Agenda van de bewoners

    20140214_141241Eisse Kalk, initiatiefnemer van een groep actieve bewoners die in Amsterdam het manifest Lokale Democratie heeft opgesteld, heeft een duidelijke boodschap. De agenda van de bewoners moet leidend zijn en niet het programma-akkoord van het nieuwe college. In de agenda van de bewoners staan afspraken voor de komende vier jaar. Volgens Kalk moet deze agenda elk jaar onderwerp zijn van een publiek debat. Zover is het nog lang niet, stelt Kalk. “De overheid wil de bewoners nog teveel laten participeren in haar plannen. Het moet juist andersom: de overheid moet participeren in de plannen van de bewoners.”

    Binnen de Gemeentewet stelt artikel 83 bewoners in staat zelf het heft in handen te nemen, geeft Kalk de toehoorders mee. “Volgens dit artikel kunnen actieve bewoners een commissie in het leven roepen die de opdracht mee krijgt om een gezamenlijke agenda op te stellen. In die commissie kunnen dan ook enkele raadsleden plaatsnemen. Die agenda biedt houvast voor de komende vier jaar en kan leidend zijn voor de begroting. Weet dus dat die mogelijkheid er is.”

    Amsterdamse buurtwet

    In de gemeente Amsterdam worden al bemoedigende stappen gezet. Zo heeft stadsdeel Oost de buurbegroting in het leven geroepen: per buurt is zichtbaar gemaakt welk deel van de begroting aan welk thema wordt besteed. Bewoners kunnen ook zelf aangeven wat volgens hen de prioriteiten in de buurt zijn. Daarnaast heeft de gemeenteraad van Amsterdam een motie aangenomen om een Amsterdamse variant van de buurtwet uit te werken. Kalk: “In het bestuursakkoord zou het nieuwe college dan een paragraaf moeten openlaten om de verhouding tussen de bewoner en het bestuur te beschrijven, hierdoor is het mogelijk om dit na de collegeonderhandelingen vorm te geven. Met de insteek dat bewoners echt wat te vertellen hebben.”

     Het LSA is zelf al een lange tijd bezig met een lobby voor buurtrechten. Directeur Henk Cornelissen vertelde op de dag dat het LSA zich blijft inzetten voor de buurtrechten en stimuleringsmaatregelen. Dat kan via de landelijke politiek, maar zeker ook via de lokale politiek. Het gaat juist om de bewoners op buurtniveau meer zeggenschap te geven. “In Amsterdam is een motie aangenomen om de buurtwet verder uit te werken. Dat is een mooie stap. Wij kunnen proberen in andere steden en dorpen dezelfde weg te bewandelen. Stap naar uw gemeente toe en ga in gesprek over deze rechten. De tijd is er rijp voor.” Het pakket aan buurtrechten en stimuleringsmaatregelingen kan hier worden gedownload.

    Localism Act

    20140214_142344In Engeland is in 2011 al de Localism Act ingevoerd. Die wet kent bewoners uit dat land verregaande rechten toe, zoals het Recht om te bouwen en het Recht om uit te dagen. Kristel Jeuring, die tot voor kort bij het LSA werkte, kwam over haar ervaringen in Engeland vertellen. Zij werkt nu voor Locality, de overkoepelende organisatie van totaal 600 community enterprises, wijkondernemingen en wijkcentra. Aansprekende voorbeelden zijn er volop, zoals Hastings Pier, vroeger een sjieke badplaats, later vooral toonbeeld van vergane glorie. Bewoners hebben de pier van de gemeente overgenomen en onder meer 12 miljoen Pond opgehaald bij loterijen. De pier is weer het bruisende hart van de badplaats, biedt werkgelegenheid, en – vooral: de bewoners zijn weer trots om in Hastings te wonen.

    Ondersteuning

    Jeuring biedt ook een inkijkje in de ondersteuning die de bewonersbedrijven en wijkcentra in Engeland nodig hebben en ook weten te realiseren. Zo biedt de Big Lottery Fund miljoenen aan individuele wijkorganisaties en die zijn hard nodig. In Nederland is de situatie niet veel anders. ”Het is niet altijd even gemakkelijk voor bewoners om een gebouw of een dienst in een wijk over te nemen. Daarom is het van groot belang om in je netwerk naar partijen of organisaties te zoeken die ondersteuning kunnen bieden. Op die manier kunnen bewoners echt bouwen aan een duurzame onderneming of dienst.”

    Workshops in twee ronden

    Tijdens de workshops – in twee rondes – konden de bewoners hun licht opsteken over zeven thema’s én hun ervaringen delen. In de workshop ‘Onze ideeën in het bestuursakkoord’ van Eisse Kalk ging het onder meer over de vraag welke strategie nodig is om als bewoner een voet tussen de deur te krijgen bij de gevestigde instituties. Dat kan de politiek zijn, maar ook welzijnsorganisaties die een belangrijke stempel drukken op de inrichting van de sociale wijkteams. Binnen die wijkteams moet ook de agenda van de bewoners leidend zijn, aldus Kalk. Zijn advies: “Zoek medestanders op binnen de gevestigde organisaties die ook uitgaan van de kracht van de bewoners. Zorg dat jij als bewoner betrokken bent bij de pilots van de sociale wijkteams.”

    In de workshop ‘Volg het geld: budgetmonitoring’ kregen de deelnemers meer inzicht in een gemeentelijke begroting. Drie voorbeelden kwamen aan bod: Utrecht, Emmen en Eindhoven. Meer inzicht in waar de geldstromen naar toe gaan, betekent ook meer inzicht in welke keuzes worden gemaakt. Dat kan bewoners helpen als ze vinden dat er in de wijk zaken anders of beter moeten. “Door uit te zoeken waar het geld naar toe gaat, neem je bovendien een actieve houding aan en wacht je niet af wat er naar je toe komt. Je gaat niet meer uit van onderbuikgevoelens”, vertelt Wil Post van het Centrum voor budgetmonitoring dat voor bewoners een stappenplan heeft ontwikkeld. “Als je inzicht hebt in de cijfers sta je sterker. Wees dus niet bang voor cijfers.”

    Spiegel voorhouden

    Politici een spiegel voorhouden en scherpe vragen stellen. Dat kan met behulp van de Caleidoscoop die Marije van den Berg en Birgit Oelkers, twee van de initiatiefnemers van het instrument, tijdens een workshop toelichtten. Centrale vraag: hoeveel ruimte is er voor initiatieven van bewoners? Die ruimte ontstaat ook door die zelf in te nemen en de lokale politiek bij de bewonersinitiatieven te betrekken. Zo nodigden bewoners in Amersfoort het voltallige college van B & W en alle partners in de buurt uit voor een bezoek aan het buurthuis De Nieuwe Sleutel dat door inzet van vrijwilligers is open gebleven. Dat heeft de relatie met de lokale politiek veel goed gedaan, vertelt een bewoonster. “Wij hebben samen een kopje thee gedronken, het ijs is gebroken, nu stap ik veel makkelijker op de burgemeester af.”

    14feb18

    In de workshop ‘Hoe lees ik het DNA van een politicus?’ gaf Jan Hoek een vervolg aan zijn inleidende verhaal tijdens de plenaire bijeenkomst. Hij gaf de bewoners onder meer mee dat de ene politicus de andere niet is. “Als je maar één kunstje beheerst om te lobbyen, dan zul je niet ver komen. De ene politicus slaat aan bij een persoonlijk verhaal, de andere voelt zich meer op zijn gemak bij een formele benadering.” Zijn boodschap was ook dat een politicus de huid vol schelden of domweg om geld vragen, niet helpt. De sleutel tot succes is vrij simpel: “Heb respect voor elkaar.”

    De workshop ‘De kracht van het woord’ werd gegeven door Pleuni Koopman van het LSA en ging in op het vakgebied communicatie, een onmisbaar onderdeel van de lobby om de lokale politiek te beïnvloeden. Er werd stilgestaan bij de verschillende doelen en doelgroepen waar je binnen een lobby mee te maken hebt. Het werd duidelijk dat je er met een communicatiebeleid voor kunt zorgen dat het je lukt om zowel de politiek te beïnvloeden als je buurtgenoten te enthousiasmeren.

    In Nederland

    Bewoners konden ook een workshop bijwonen van de uit Engeland overgekomen Kristel Jeuring. In  ‘My community rights’  vertelde zij meer over de Localism Act (buurtrechten in Engeland) en welke rechten daar wel goed werken en van welke rechten minder gebruik wordt gemaakt. Zij gaf de deelnemers aan de dag heel duidelijk mee dat wij in Nederland de kans hebben om de buurtrechten hier beter te laten werken. Juist omdat de rechten in Engeland al ingevoerd zijn, kunnen wij hier leren van de fouten die daar gemaakt zijn.

    Thijs van Mierlo van het LSA gaf een workshop over ‘buurtrechten in Nederland’. Het LSA heeft, geïnspireerd op de Localism Act uit Engeland, een pakket buurtrechten ontworpen waarmee burgerinitiatieven worden gestimuleerd. Door het (lokaal) invoeren van deze rechten krijgen gemeenschappen en individuen meer bevoegdheden, passend bij de verantwoordelijkheden die ze in deze tijd ook toegeschoven krijgen. De buurtrechten werden ook in informatiebladen omschreven. Deze teksten met uitleg werden uitgedeeld en zijn bedoeld om te inspireren. Ze zijn een basis om mee aan de slag te gaan, om over in gesprek te gaan met gemeentebesturen om zo ruimte en zeggenschap te claimen.

    Verder lezen: 

    Het pakket aan buurtrechten en stimuleringsmaatregelingen kan hier worden gedownload.

  • Meer van onze leden

    Buurtwerkkamer Hart voor Leidsche Rijn

    Buurtwerkkamer Hart voor Leidsche Rijn

    Nieuw in Leidsche Rijn: Buurtwerkkamer Hart voor Leidsche Rijn! Altijd al iets willen doen in en voor je eigen ...

    Lees meer >
    Buurtwerkkamer de Handreiking

    Buurtwerkkamer de Handreiking

    De Buurtwerkkamer De Handreiking is een initiatief van Stadsdeel Zuidoost en de wooncorporaties Eigen Haard, ...

    Lees meer >
    Vereniging Dorpsraad Badhoevedorp

    Vereniging Dorpsraad Badhoevedorp

    "Wij komen op voor het algemeen belang van hen die wonen en werken in Badhoevedorp. In het bijzonder de ...

    Lees meer >