Evenementen

  • De tweede community of practice  van 2019 vond plaats in Arnhem. Actieve bewoners en ambtenaren kwamen samen om van elkaar te leren over de praktijk van right to challenge en alles wat daarmee samenhangt. Deze keer onderzochten we in Arnhem hoe het wijkgericht werken leidt tot meer zeggenschap en eigenaarschap bij bewoners en op welke manieren bewoners taken van de gemeente overnemen. 

    Ines Balkema (procesmanager Right to Challenge in Rotterdam) maakte een video impressie van de dag.

    Gemeente Arnhem: meer ruimte voor bewoners in de begroting

    De gemeente Arnhem zet in op wat zij noemen een ‘structuurverandering’ en wil daarmee de hele stad laten profiteren van wijkgericht werken. De gemeente wil niet meer bedenken van bovenaf, maar ‘van buiten naar binnen’ wordt voor Arnhem één van de belangrijkste sturingsmiddelen, vertelden wijkmanagers Paulien en Noortje. Daarom hebben ze acht teams leefomgeving in het leven geroepen. In plaats van één wijkmanager per gebied, staat er nu een team van 4 á 6 ambtenaren klaar voor ondersteuning van de wijk. De teams leefomgeving staan naast sociale wijkteams. Dat is niet de enige verandering, want ook de manier waarop de gemeente Arnhem begroot is veranderd. De begroting valt voortaan uiteen in stedelijke programma’s en een wijkdeel. Daarmee maakt Arnhem de overstap van gemeente- naar wijkbudgetten. Voor dat nieuwe, wijkspecifieke deel zijn ambtenaren in teams leefomgeving verantwoordelijk die er in theorie over mogen beslissen. Dat betekent in de praktijk overigens niet dat ze volledige zeggenschap hebben over al het geld. Veel van de budgetten zitten al vast in bijvoorbeeld aanbestedingen en aan sommige posten zoals handhaving kun je nou eenmaal moeilijk tornen. Desalniettemin hopen wijkmanagers Paulien en Noortje dat deze hervorming van de begroting bewoners steeds meer ruimte gaat geven over besteding van geld in de wijk. “We kunnen nu wel wat schuiven tussen onze eigen budgetten. Maar als we een project starten waardoor we veel mensen uit de uitkering helpen, komen de opbrengsten daarvan niet terug in ons gebied. Dat is wel onze droom: dat de baten die vrijkomen in de wijk, ook echt terugvloeien naar die wijk.

    Bewoners lossen parkeerprobleem op én verdienen geld voor buurt

    Jan Trooster is een bewoner van het Spijkerkwartier die de buurt nog kent van de tijd dat raamprostitutie en drugsoverlast voor grote problemen zorgden. Recent zag hij de wijk worstelen met een heel ander probleem. Omdat het Spijkerkwartier in de ring rondom het centrum van Arnhem ligt, is het een populaire plek om te parkeren. Gevolg: auto’s reden de hele dag rondjes in de buurt om een parkeerplek te vinden. De gemeente maakte een plan dat gold voor de hele schil rond het centrum, met één vergunning per voordeur en één regeling die gold voor alle bezoekers en ondernemers. Jan: “Daar hebben we ons vreselijk tegen verzet. Uiteindelijk hebben we zelf een parkeerplan gemaakt dat past bij de buurt.” Bewoners kwamen in actie: ze moesten parkeerplaatsen tellen, nagaan hoeveel auto’s er geregistreerd zijn, met winkeliers in overleg, en natuurlijk met de gemeente. Hoe verdeel je vergunningen? Op welke plekken kunnen auto’s kort parkeren? En wat gaan we doen met de opbrengsten van parkeergeld?

    De bewoners ontwikkelden uiteindelijk een plan waardoor de parkeerdruk daalde, en het plan leverde ook nog eens geld op voor de buurt. Dat geld komt terecht bij het leefbaarheidsteam, en bewoners kunnen aangeven hoe ze dat geld willen besteden.  Jan: “We gaan het inzetten om extra parkeerplekken in parkeergarages te huren. Het moet hoe dan ook een bijdrage leveren aan het verkleinen van de overlast van auto’s. misschien is er in de toekomst wel ruimte voor een deelauto-project.”

    Bewoners nemen proces van participatie over

    Een andere bewoner die het heft in eigen handen nam is Jolanda – al jaren inwoner van het Spijkerkwartier die steeds meer betrokken raakte bij de buurt. Dat zaadje werd geplant toen haar advies werd gevraagd door een van de werkgroepen. “Ze zeiden: ‘Jij weet iets van bomen, toch?’ Dat was het begin. Ik had frustratie over hoe dingen gingen, vond dat het beter kon. ” Zelf werd ze dus gevraagd om actief te worden, maar hoe betrekt ze nu zelf medebewoners bij processen in de buurt? “Het is heel belangrijk om te bewegen van het eigen belang naar het algemeen belang. Ik gebruik altijd het beeld van een sinaasappel. Twee broers willen de sinaasappel van hun overleden vader allebei heel graag hebben Ze komen er echt niet uit, dus ze besluiten ‘m te halveren. Pas daarna komen ze erachter dat de één vooral de schil nodig had, en de ander juist het sap. Oftewel: als je alle belangen slim combineert, zou je veel verder zijn gekomen.” Precies het delen van belangen is wat ze probeert te doen door bewoners samen te brengen in het Straatberaad. Het gaat erom, vindt Jolanda, om van het eigen belang te vertrekken naar een gedeeld belang. En je moet niet onderschatten hoe belangrijk het is dat alle bewoners hetzelfde kennisniveau hebben over ontwikkelingen in de buurt.

    Ze nam de deelnemers van de community of practice mee de historische stadswijk in om meer te laten zien van het Spijkerkwartier. Het is één van de lagere punten van Arnhem, en in de zomer van 2014 zorgde een enorme hoosbui voor 130 millimeter regen in nog geen twee uur. “Het water stroomde zo de wijk in,” vertelt Jolanda terwijl ze een foto laat zien van een auto die tot over de wielen in het water staat. “Vijftig souterrains liepen waterschade op van zeker 20.000 euro per stuk.” Tel daarbij op dat Spijkerkwartier steeds vaker last heeft van extreme hitte en de vuile lucht – de wijk ligt tegen een belangrijke verkeersader en je snapt dat Jolanda net zoals het bewonerscollectief BlauweWijkEconomie hard werkt om de wijk ‘klimaatadapatief’ te maken. Met mensen uit de wijk samen willen ze vergroenen, en er worden allerlei creatieve manieren bedacht om bewoners te betrekken.


    De BlauweWijkEconomie

    Jolanda is ook actief binnen BlauweWijkEconomie. Patrick vertelt: “Als wij willen dat er iets verandert zullen we zelf actie moeten ondernemen. De gemeente gaat daar misschien in meedoen, maar ze gaat het zeker niet voor ons doen. In het begin gingen we naar de gemeente toe en dat was het moment dat ons duidelijk werd hoe sterk het systeem in sectoren is opgedeeld. Als ik mijn elektrische auto met zonnepanelen wil gebruiken om ouderen te vervoeren, moet ik daarvoor met drie ambtenaren aan tafel. Ik heb inmiddels met alle programma’s van de gemeente gepraat over ons bewonersinitiatief. Ze vonden het allemaal geweldig en fantastisch, maar verwezen me vervolgens wel door naar een ander domein. Nu we samenwerken met het team leefomgeving, gaan zij namens ons dat gesprek aan. Uiteindelijk werd er besloten dat er geld moest komen voor de BlauweWijkEconomie, maar dat kon dan niet alleen voor ons initiatief, maar moest voor de hele wijk. Maar als het voor de hele wijk beschikbaar komt, moet het dan niet in heel Arnhem zo gaan? Van de 6,5 ton die vrijkwam kregen we uiteindelijk 40.000 euro. Bedenk je wel: daar hebben we twee jaar lang over moeten praten. Het heeft ongelooflijk veel moeite gekost. Als we al die uren praten konden kapitaliseren, hadden we minstens het dubbele gekregen.”

    De bijeenkomsten van de Community of Practice Right to Challenge worden georganiseerd binnen het programma Democratie in Actie in samenwerking met de Koplopers Right to Challenge. In de volgende bijeenkomst op 31 oktober ligt de focus op het Right to Challenge en aanbesteden.

     


    Krijg een bericht als er nieuwe bijeenkomsten zijn

    We sturen je met plezier het hele jaar nieuws over LSA. Zo zie je wat voor een moois bewonersinitiatieven bereiken en wanneer een nieuwe Community of Practice wordt georganiseerd.
    Hier abonneer je je op onze nieuwsbrief.

    Ik wil ook lid worden!

    Wees welkom! Je kunt je hier aanmelden als lid van LSA of onze vriend worden.

  • Meer van onze leden

    Stichting Beste Buren

    Stichting Beste Buren

    4 buurtbewoners/ondernemers uit de Baarsjes en Bos & Lommer  in Amsterdam accepteerden niet zomaar  dat op ...

    Lees meer >
    Het Vogelnest

    Het Vogelnest

    Broedplaats Het Vogelnest in Dordrecht biedt een plek waar buren samen dromen kunnen realiseren. Een ...

    Lees meer >
    Stichting Groenkracht

    Stichting Groenkracht

    De doelstelling van de Stichting Groenkracht is het verbinden van personen en plaatsen in Delft en omgeving om ...

    Lees meer >