Evenementen

  • Ruim 850 actieve bewoners uit het hele land reisden zaterdag 3 november 2012 af naar het swingende en energieke Amsterdam Zuidoost.  Om tijdens de Landelijke Bewonersdag hun gezamenlijke betrokkenheid en inzet voor hun wijk te vieren.  En zij weten wat hen te doen staat:  waar de (lokale) overheid zich steeds meer terugtrekt, nemen actieve bewoners steeds meer het heft in handen.

    Tekst: Lisette Vos, Amsterdam

    Al voordat alle stoelen in het Bijlmer Sportcentrum in het hartje van Amsterdam Zuidoost bezet zijn, is de positieve energie in de grote sportzaal voelbaar. Vanuit gemeenten in het hele land zijn actieve bewoners gezamenlijk per bus of met groepjes met de trein vertrokken om de Landelijke Bewonersdag 2012 met elkaar te vieren. Zij hebben veel met elkaar gemeen: deze gepassioneerde bewoners nemen in hun wijk zelf het initiatief, zetten zich met hart en ziel in, tonen betrokkenheid en laten zich graag door anderen inspireren. Die onderlinge saamhorigheid levert bij de eerste kop koffie al nieuwe ontmoetingen en levendige gesprekken op over hun ervaringen in hun eigen wijk. En er valt veel te bespreken in deze tijden…

    In deze tijd waarin de (lokale) overheid zich steeds meer terugtrekt, komt het eens te meer aan op de inzet van actieve bewoners: niet afwachten, maar ervoor gaan, is het devies. Vorig jaar tijdens de Landelijke Bewonersdag presenteerde het LSA het Manifest van de Actieve Wijkbewoners aan toenmalig minister Donner. De boodschap luidde toen: bewoners willen hun maatschappelijke rol in de wijk oppakken, maar wel onder de strikte voorwaarde dat zij als volwaardige gesprekspartner worden gezien. Een jaar later blijkt dat bewoners dat niet alleen willen, maar het ook dóen. Zo zijn onder meer de eerste ‘pilots’ met BewonersBedrijven van start gegaan, nemen bewoners wijkaccommodaties over die zij zelf gaan beheren en staat de buurtwet voor meer zeggenschap op de (politieke) agenda.

    Wijkeconomie

    Al deze initiatieven, en méér, staan tijdens de Landelijke Bewonersdag in Zuidoost op het programma. Actieve bewoners krijgen tekst en uitleg in workshops en volgen één van de 21 excursies naar projecten in het stadsdeel Zuidoost. Brassband Eternity daalt de trappen van de sporthal af om de Bewonersdag feestelijk in te luiden. De bandleden laten het ons allemaal voelen: het swingt in de Bijlmer!

    Actrice Jetty Mathurin, in de rol van táánte, zorgt in het ochtendprogramma voor een warm welkom en een vrolijke noot. Ze laat de aanwezigen kennismaken met de levendige, kleurrijke cultuur van de Bijlmer in Zuidoost. Ze geeft een aantal wijze lessen uit de Bijlmer: “Lieve mensen, kansen moet je grijpen, anders wordt je kansarm.” “In Nederland is men van de kastjes en muren. In Suriname hebben we kluitjes en riet.” En: “God gaf witte mensen de klok… En de zwarte de tijd!” Ze drukt iedereen op het hart er samen wat van te gaan maken, hier in Zuidoost en met elkaar in de wijk, “ook als Den Haag ons in de steek laat.”

    Niet half ondernemen

    Jan Hoek, zelfstandig ondernemer en gemeenteraadslid van Amsterdam, haakt in zijn betoog in op de teleurstellende opstelling van de (lokale) overheid. Voor bewoners die in hun wijk willen ondernemen heeft hij een tip: neem de regie over. “Natuurlijk kunt u naar de gemeente of een corporatie stappen met een idee. Maar dan wil die partij ook invloed hebben en moet u maar afwachten of er iets met uw voorstel gebeurt. Onderneem het zelf! Niet omdat de overheid moet bezuinigen, maar omdat u het zelf wilt. Maar als u eraan begint: doe het dan niet half, en leg de verantwoordelijk niet alsnog bij de overheid neer. Wees creatief, en stel u flexibel op. Het mooie is: als het resultaat oplevert, heeft u daar zelf voor gezorgd.”

    Is het dan alleen maar hosanna? Natuurlijk niet, stelt Hoek die de aanwezige bewoners op enkele risico’s wijst. “Waar mensen samenwerken, kunnen conflicten ontstaan. Haal geen hulp van buitenaf, zoals een wethouder of ambtenaar. Zorg ervoor dat u met alle bewoners onderling eruit komt.” En wees er alert op dat u geen bewoners uitsluit. “Als u met een groep enthousiaste bewoners aan de slag gaat, bestaat het risico dat anderen zich niet meer welkom voelen. Dat gebeurt vaak onbewust.”

    Hoewel Hoek zelf deel uitmaakt van de gemeentelijke politiek, heeft hij nog een advies aan alle bewoners. “Wat u doet voor de wijk is van waarde. U zet zich in voor de samenleving. Laat u door overheid respecteren. Wacht niet totdat een ambtenaar na drie maanden eens reageert, richt u zich rechtstreeks tot de bestuurder.”

    Uit functie

    Nu zou het eigenlijk de beurt zijn aan demissionair minister Liesbeth Spies om te spreken. Ze zou haar laatste publieke optreden in Zuidoost zou hebben. Maar het kan niet zo zijn. Juist op de Landelijke Bewonersdag is ook het oprichtingsberaad van het nieuwe kabinet en vanaf dat moment is de minister niet meer in functie en mag ze dus ook niet als zodanig optreden, vertelt Inge Vossenaar (directeur Wijken bij het directoraat-generaal Wonen, Wijken en Integratie) op het podium.

    Excursies in Zuidoost

    Daarna laat stadsdeel Zuidoost zich met maar liefst 21 excursies van haar beste kant zien. De projecten zijn onderverdeeld in vijf thema’s met bijbehorende kleuren: leren (blauw), zeggenschap (geel), creativiteit (rood), wijkeconomie (zwart) en zorg (groen). Bewoners kunnen naar een Surinaamse kookworkshop van actieve bewoners. Of zien hoe studenten van de Hogeschool van Amsterdam zich samen met bewoners inzetten voor de wijk. Of naar de nieuwe hotspot: in het complex Heesterveld dat op de nominatie staat voor sloop of herontwikkeling zijn creatieve, startende ondernemers gehuisvest. Ook krijgen enkele bewoners er een kijkje in de keuken van de 24-uur drugsopvang van HVO Querido. En dit zijn slechts enkele voorbeelden!

    Bewoners uit Zuidoost zelf werden ook verrast door de bedrijvigheid in hun eigen stadsdeel. Zo kon Jan Bon van de bewonerscommissie Gooioord voor het eerst een kijkje nemen in het voormalige hoofdkantoor van de Hema en de Bijenkorf. Het kantorencomplex Frankemaheerd, eigendom van corporatie Rochdale, is omgebouwd tot een multifunctioneel gebouw waar buurtbewoners meer dan welkom zijn. De bibliotheek is er gehuisvest, maar ook het vrouwenhostel Hostelle en de dansschool van ‘Shaker’ Nicholas Singer, bekend als van het tv-programma ´So You think you can dance´. Door de lage huren is er ruimte voor initiatieven uit de buurt, zoals een stichting voor huiswerkbegeleiding. Bon hoort het verhaal van projectmanager Willem van de Steen van Rochdale met goedkeuring aan. “Eindelijk iemand die gelooft in de Bijlmer.”

    Stok achter de deur

    In het stadsdeelkantoor van Zuidoost komen bewoners intussen meer te weten over onder meer de buurtwet, het experiment met de BewonersBedrijven en over energiebesparing om de eigen woonlasten omlaag te krijgen. In het Bewonerscollege energiebesparing bespraken Woonbond-directeur Ronald Paping en energieconsulent Jaap van Leeuwen het belang van energiebesparing onder andere aan de hand van een voorbeeld uit Groningen.

    In de raadzaal waar het Bewonerscollege Buurtwet plaatsvindt, vat publicist Jos van der Lans de Buurtwet waar het LSA voor pleit kort en bondig samen: “Het is een juridisch instrument om een voet tussen de deur te krijgen bij de overheid en corporaties, zodat bewoners echt wat te zeggen krijgen.”

    In dit document legt Nicole Esteje van het LSA uit waarom een buurtwet er zou moeten komen.

    In een andere zaal in het stadsdeelkantoor wordt het bewonerscollege over het BewonersBedrijven gegeven. In de wijk Heechterp-Schieringen in Leeuwarden hebben bewoners al een voet tussen de deur bij de gemeente. Zij hebben onder meer een ondernemingsplan opgesteld om het afvalprobleem in de wijk aan te pakken, al jaren een ergernis in de wijk. Het experiment in Leeuwarden is een van de opstartende BewonersBedrijven die het LSA ondersteunt. In de praktijk blijkt begeleiding nog echt nodig, want de oprichting van een BewonersBedrijf gaat niet zonder slag of stoot. Zo is er een kwartiermaker vanuit de buurt aangesteld om het proces te begeleiden. Voorzitter Jan van der Roest van de Samenwerkende huurderkoepels Ymere ziet de waarde van het experiment, zo valt uit zijn tweet op te maken: ‘#LBD12 Bewonersbedrijf, ook goed voor het oplossen van irritaties, weg vuil en verloedering.’

    Rond drie uur gaat het plenaire programma verder. De grote zaal is weer gevuld. Er worden ijsjes uitgedeeld die geschonken zijn door de Nationale Postcode Loterij. Zij sponseren niet alleen heerlijk ijs, ze zijn tevens de grootste sponsor van het LSA-experiment BewonersBedrijven (naast het ministerie van BZK en het fonds Werken aan wonen). Met een gulle gift van een miljoen euro zorgen zij ervoor dat het LSA startkapitaal kan toekennnen aan de BewonersBedrijven (zie website www.bewonersbedrijven.nl).

    Vijf leden van de Poetry Circle vangen de excursies in woorden. In gedichten en word-art vatten ze de programma-onderdelen samen waarbij ze aanwezig waren. Hier kun je die van de Poetry Pusher lezen. De anderen zullen zeker volgen!

    Het komische duo van theater Kapok probeert daarna de verbindingen die ontstaan op een Landelijke Bewonersdag duidelijk te maken door met gekleurde linten iedereen letterlijk te verbinden. Het ziet er in elk geval heel feestelijk uit. Ook deelt het duo enorme ballen uit waarop het publiek hun bevindingen over de Bewonersdag kunnen zetten, die daarna in liedvorm worden verwerkt.


    Dan is het de beurt aan Joke Bakker, voorzitter van het LSA. Haar bevlogen woorden, als slotakkoord van de Landelijke Bewonersdag, laten er geen twijfel over bestaan: actieve bewoners moeten in deze tijd niet meer afwachten, maar zelf de regie in handen nemen. “Ik heb gemerkt dat veel bewoners zich in de steek gelaten voelen. Nog geen twee jaar geleden waren we krachtwijk, prachtwijk en professionele knuffelwijk en nu staan we met lege handen voor gesloten wijkhuizen. Zo gaat dat dus met de overheid: van het ene uiterste in het andere.’” Gelukkig is er wel een kentering gaande, stelt ze. “Het is bij de overheid wel gaan dagen dat de beste manier om mensen maatschappelijk vooruit te helpen is: kansen bieden waar bewoners zelf mee aan de slag kunnen. En als je niet als buurt naar de knoppen wil gaan, is de keuze om zelf aan de knoppen te zitten onontkoombaar.”

    Haar woorden worden kracht bijgezet door wethouder Freek Ossel van de gemeente Amsterdam. In zijn speech spreekt hij over een omslag. “De overheid treedt terug, bewoners moeten meer de regie krijgen. En de overheid moet daarbij helpen.”

    Even later klinkt de opzwepende muziek van het ZO! Gospel Choir door de sporthal. Niet iedereen kan het feestje meer meevieren. De bussen staan klaar om bewoners weer terug naar hun eigen wijk te brengen, zoals Yvonne Wilbrink van stichting Blaarthem uit Eindhoven. Ze heeft veel opgestoken tijdens de workshop zelfbeheer en zij werd vrolijk van het optreden van táánte. Met een goed gevoel keert zij huiswaarts, al zal zij niet alle opgedane kennis direct in de praktijk brengen. Een bewonersbedrijf is voor de stichting wellicht nog een brug te ver. “Zover zijn wij nog niet. Maar we denken over alles na!”

    Meer over deze geweldige dag?

    U kunt hier een nieuwsbericht met Tweetverslag lezen.

    Hier kunt u het persbericht lezen over de dag

    Het stuk van de Woonbond vind u hier.

    U kunt hier het verslag van Kantershof enzo lezen

    Hieronder is een slideshow te zien van alle mooie foto’s van onze fotograaf Eric Kampherbeek. Gebruik ze gerust, de credit is: LSA / Eric Kampherbeek. Als u een foto op hoge resolutie wilt hebben, stuur dan even mail naar pleuni @lsabewoners.nl.

    Praktische informatie

    Wat: Landelijke Bewonersdag 2012

    Wanneer: 3 november 2012, van 10:30 tot 16:00

    Waar: Bijlmer Sportcentrum, Anton de Komplein 157, 1102 DR Amsterdam Zuidoost

    Vragen over de dag:
    LSA, Oudkerkhof 13b
    3512 GH Utrecht, 030 231 75 11
    info@lsabewoners.nl

    Twitter: #LBD12

    Organisatie: De Landelijke Bewonersdag 2012 werd georganiseerd door het LSA in samenwerking met stadsdeel Amsterdam Zuidoost, de woningcorporaties Rochdale en Ymere, de Nederlandse Woonbond, het ministerie van BZK en actieve bewonersgroepen uit Amsterdam Zuidoost.

  • Meer van onze leden

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging de Leest is een vereniging van en voor bewoners in Veghel. Ze runnen wijkcentrum De Leest waar je ...

    Lees meer >
    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Het Wageningse buurtbedrijf NuDe Toekomst is echt van, voor en door bewoners. Het eerste idee ontstond toen er in de ...

    Lees meer >
    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    "Wij bemoeien ons met bijna alles," aldus vicevoorzitter van de wijkraad Wim Kleist. Actief in de Haarlemse buurt ...

    Lees meer >