Evenementen

  • Op zaterdag 23 maart 2013 waren we voor de regionale praktijkdag te gast in de wijk Brukske in Venray. Als reactie op de opkomende industrie in de omgeving, is in de jaren zeventig in Venray de wijk Brukske gebouwd. De aandachtswijk  heeft altijd al een bijzondere positie gehad in Venray. Dat blijkt wel uit het eigen lied “Wat is nou Venray zonder Brukske?”.

    Door de komst van vele arbeidsmigranten, kampte de wijk al snel met een slecht imago, ook al staan een kerk en een moskee gebroederlijk naast elkaar. Om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren is er  een masterplan ontwikkeld met daarin, naast een stevige sociale paragraaf,  grootscheepse plannen voor nieuwe voorzieningen zoals  een Multifunctioneel Centrum en een nieuw winkelcentrum. In 2013 gaat na jarenlang plannen maken de schop in de grond. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het verbeteren van de sociale samenhang in de wijk. Over de plannen en de rol van bewoners in de wijk, gaan we het vandaag hebben.

    Warm ontvangst

    Bij aankomst krijgen we een heel warm en gastvrij ontvangst van de leden van het wijkplatform op deze ijskoude dag in maart. Al op het station werden deelnemers verwelkomd en met een busje naar wijkcentrum de Kiosk gebracht. De circa 65 deelnemers worden enthousiast welkom geheten door de voorzitster van het wijkplatform Brukske, Petra van Duijnhoven.

    Wethouder Twan Janssen vertelt, bij afwezigheid van de burgemeester, over de positie van Venray in de bredere omgeving.  Venray heeft 43.000 inwoners en is daarmee een grote gemeente in Limburg. Vanaf 2010 vormt de gemeente een stedelijke kern met daaromheen 13 dorpskernen en kerkdorpen. Al snel na de oorlog bleek dat industrialisatie  in Venray – van oudsher een agrarisch ingestelde gemeente – noodzakelijk geworden om de werkloosheid het hoofd te kunnen bieden. De industrialisatie kwam pas goed op gang toen Venray in 1953 door het Rijk werd aangewezen als industrialisatie-kern. De werkgelegenheid kreeg een flinke impuls door de vestiging van Rank Xerox in het midden van de jaren zestig, hier hebben in de hoogtijdagen enkele duizenden werknemers gewerkt. Onder invloed van deze ontwikkelingen werd ook de wijk Brukske gebouwd. Tot op de dag van vandaag kent Venray relatief veel arbeidsplaatsen.

    Groen en veilig

    De wijk Brukske werd in de jaren 60 gebouwd. Met een gemiddelde van ca. 300 woningen per jaar werd de wijk volgens de toen geldende stedenbouwkundige inzichten gebouwd. En met de beste bedoelingen, aldus planoloog en ambtenaar van de gemeente Venray: Hennie Oudenhoven. De wijk was bedoeld als groene veilige wijk met grote erven en beschermende lussen in de straten.

    Uit de presentatie van Wim Beks, secretaris van het wijkplatform Brukske, blijkt dit ook. Een ruim opgezette wijk met veel groen. Maar ook een wijk die behoorlijk naar binnen gericht gebouwd is. Dat zie je bijvoorbeeld aan de vele garages aan de voorzijde van de woningen, schuttingen aan de straatzijde  en aan het winkelcentrum waarin alle ingangen van winkels naar binnen gekeerd zijn.

    Daarnaast zijn alle functies in de wijk apart neergezet: een kerk en een moskee, twee basisscholen, een winkelcentrum, een sporthal en een wijkcentrum. Allen staan ze los van elkaar in het centrum van de wijk. Dit is dan ook de kern van de fysieke ingrepen zoals die in het masterplan voor Brukske staan gepland. Kort gezegd: het opengooien van de wijk. Meer toegangs- en ontsluitingswegen, samenvoegen van functies in bijvoorbeeld een Multifunctioneel Centrum (MFC) en het bouwen van een laag woningen op het nieuwe winkelcentrum omwille van de sociale controle en veiligheid. De ruimtes die vrijkomen worden niet volgebouwd, maar dat wordt park / groen.

    Samenwerking als succesfactor

    Voor deze grootschalige plannen is samenwerking tussen alle partijen belangrijk. Zeker ook met burgers en wijkorganisaties. Na een periode van vallen en opstaan hebben de gemeente, woningstichting en andere maatschappelijke partners de handen ineen geslagen. Dit gaf het vertrouwen aan minister van der Laan om de wijk aan te wijzen als preventiewijk en vanuit het 40+ budget een bijdrage toe te zeggen. Hetzelfde geldt voor de provincie en commerciële partijen. Dankzij gezamenlijke inspanning is het hoofd geboden aan de economische crisis. Het enorme aanvankelijke tekort (van €4 miljoen) voor de herstructurering van het centrum is teruggebracht naar €0.  Het exploitatietekort voor het MFC is minder ernstig dan het was: van €330.000,- naar €240.000,-.

    Nu durft de gemeenteraad het aan, ze heeft definitief ingestemd met de plannen. De schop gaat binnenkort in de grond!

    Krachtige burgers

    Voordat we  twee thema-wandelingen door de wijk maken, waar we succesvolle projecten en krachtige burgers bezoeken, vertelt wethouder Twan Janssen over het beleid voor zelfsturing in Venray. Ook geeft hij de wijk Brukske een groot compliment met maar liefst drie nominaties voor de Kroonappels van het Oranjefonds die door zijn gegaan naar de volgende ronde. De enige drie van Venray!

    De gemeente Venray is ervan overtuigd dat burgers en wijken heel veel zelf kunnen. Onafhankelijk en los van de gemeente. Deze onafhankelijkheid wordt gestimuleerd en georganiseerd. De ondersteuning aan vele tientallen initiatieven van burgers wordt afgebouwd tot 2018. De ontwikkelingen stemmen hem hoopvol: de burgers in Venray laten zien steeds vaker zonder de gemeente te kunnen werken aan leefbaarheid.

    Tijdens twee wandelingen voor en na de lunch bezoeken we een aantal van deze projecten die door burgers zelf gestuurd en ontwikkeld worden. Bijvoorbeeld de Bachtuin.  Doreen Wittenberg won de leefbaarheidsprijs met haar inzending ‘Bachtuin’, het aanleggen van een tuin achter de Bachflat. Met deze tuin kunnen bewoners van de flat met elkaar in contact komen en samenwerken aan een belangrijke sociale plek in hun wijk. Ohran Tastan uit de wijk heeft een prachtig ontwerp gemaakt voor de tuin. Er komen een aantal vaste barbecues in de tuin, met zitbankjes en speeltoestellen voor de kleine kinderen. Ze zijn bij alle bewoners van de Bachflat aan de deur geweest om het ontwerp te laten zien. De reacties waren erg positief.

    Ook in het wijkkantoor worden door verschillende wijkbewoners activiteiten georganiseerd. In de P.C. Kerk het Zonnelied en de moskee vertellen betrokkenen welke functie zij in de wijk vervullen. Beide gebedshuizen  zijn geheel op eigen kracht en met eigen financiële middelen gerealiseerd en ze zijn enorm belangrijk voor hun eigen gemeenschap en voor de wijk.

    Ja, we willen zelf aan het stuur

    De afsluitende discussie wordt geleid door Dirk Smeets, een deskundige op het gebied van zelfsturing. In deze discussie blijkt heel duidelijk dat bewoners zelf aan het stuur willen zitten. Te vaak nog merken ze dat beleid door een gemeente wordt gemaakt voor burgers, in plaats van dat burgers mogen aansturen en de overheid faciliteert. Wethouder Lucien Peeters herkent dit wel enigszins, maar merkt ook op dat Venray stapjes zet om ruimte te geven aan eigen initiatief.  “Als we in 50 jaar alle initiatief uit handen van burgers hebben genomen, kost het zeker 10 jaar voordat we dit om kunnen draaien”.

    Er ontstaat een spontane oproep aan medeburgers om creatiever te worden, andere wegen in te slaan en nieuwe manieren om beleid voort te zetten te ontwikkelen. Want dat de deelnemers niet vies zijn van de handen uit de mouwen steken, is glashelder. Voorbeelden van zelfsturing en gepaste eigenzinnigheid zijn hier snel gevonden. In de kern IJsselstein is door bewoners een eigen opvang voor dementerenden gerealiseerd. De dorpsbewoners weigerden om hun naasten te laten verhuizen naar een andere plek en organiseerden, ontmoedigd door iedereen die er verstand van zou hebben, een voorziening voor 26 cliënten. Dit is gelukt met heel veel vrijwilligers, twee verzorgers-echtparen en steun van de provincie. En volgens wethouder Twan Janssen meer ondanks dan dankzij de gemeente. Een hele prestatie voor een kern van 2500 inwoners!

    Een kritische opmerking van een van de deelnemers betrof de inhoud van het woord ‘zelf’ in de term zelfsturing. Zijn observatie: de meeste mensen gebruiken het woord ‘zelf’ als ze aan zichzelf denken en niet wanneer ze aan anderen denken. Uit een inventarisatie van alle projecten die de aanwezigen in hun wijk uitvoeren, blijkt toch vooral dat zij aan anderen denken bij het vormgeven en uitvoeren van projecten.

    Ook al is de aanzet tot zelfsturing vaak bezuiniging, het gaat niet alleen om geld. Sterker nog, soms is zelfsturing duurder dan door de overheid georganiseerd. Zelfsturing gaat vooral ook om het goede gevoel. Het gevoel dat je zelf een bijdrage kunt leveren, kunt werken aan wat jij belangrijk voor jezelf en anderen vindt en het plezier dat je beleeft aan het realiseren van deze doelen.

  • Meer van onze leden

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging de Leest is een vereniging van en voor bewoners in Veghel. Ze runnen wijkcentrum De Leest waar je ...

    Lees meer >
    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Het Wageningse buurtbedrijf NuDe Toekomst is echt van, voor en door bewoners. Het eerste idee ontstond toen er in de ...

    Lees meer >
    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    "Wij bemoeien ons met bijna alles," aldus vicevoorzitter van de wijkraad Wim Kleist. Actief in de Haarlemse buurt ...

    Lees meer >