Evenementen

  • Vrijdag 6 september waren we op bezoek in Poelenburg, Zaandam. Actieve bewoners organiseerden met het LSA een regionale praktijkdag met thema ‘Hoe verder na 25 jaar professionele aandacht?’.  

    De dag vond grotendeels plaats in het botenhuis van Kanovereniging de Geuzen. Aan de muren  van het botenhuis had actieve bewoonster Ellie Oomen foto’s van 50 jaar Poelenburg opgehangen, voor één dag was het clubgebouw omgetoverd tot een prachtig buurtmuseum. Het was een heel erg warme dag, gelukkig werd er goed voor ons gezorgd met drankjes en ijs.

    foto: Ellie Oomen

    foto: Ellie Oomen

    Dichter dan Tokio

    Het dagvoorzitterschap was in handen van Gertjan Welgemoed, secretaris van de Klankbordgroep Poelenburg. Hij leidde de dag in met een presentatie over het ontstaan van de wijk, de bevolkingssamenstelling en de grootte van de bevolking. Een opmerkelijk gegeven hierbij is dat Poelenburg, al kijkende naar de bebouwde omgeving, door haar beperkte oppervlakte en vele hoogbouw, een zeer hoge bevolkingsdichtheid heeft. Deze dichtheid is zelfs hoger dan in Tokio, in Poelenburg wonen namelijk 73,6 inwoners per vierkante hectare!

    Boos en teleurgesteld

    Tijdens zijn presentatie benoemde Welgemoed ook de problematiek van Poelenburg: een verpauperende woonomgeving, een lage sociale cohesie, veel schooluitval. Ook het, in de buurt veelbesproken, masterplan voor de wijk kwam aan de orde. In dit masterplan (2003) staan al jaren grootschalige renovaties in de wijk gepland om verouderde huurwoningen op te knappen, maar om verschillende redenen is dit plan nooit doorgezet. Bewoners zijn hierover boos en teleurgesteld. Inwoners van een flat hebben bijvoorbeeld 5 jaar geleden al gehoord dat ze gedwongen moesten verhuizen omdat hun flat gerenoveerd zou worden. Zij hebben vervolgens alle verhuisplannen hiervoor gemaakt, kelderboxen leeggeruimd, ingepakt, een nieuwe huisje geregeld, maar hoorden precies één maand voordat ze uit hun appartement moeten dat de gehele renovatie niet doorgaat. Ze mochten ineens toch blijven. Tja, daar zit je dan…

    foto: Ellie Oomen

    foto: Ellie Oomen

    Gelukkig zijn er ook positievere zaken te noemen over Poelenburg. Zo is de wijk erg groen, er is bijvoorbeeld een erg mooi park, het Darwinpark, er zijn verschillende tuincomplexen en mooie wateren met groene oevers. Ook hebben verschillende woningcorporaties beloofd te investeren in de wijk. De klankbordgroep van Poelenburg is van mening dat de zogenaamde ‘Vogelaargelden’ in het verleden ‘veel erger hebben voorkomen’. Een interessant gegeven gezien de discussie die onlangs weer opwaaide over het wel of niet functioneren van de Vogelaar-aanpak.

    Échte overheidsparticipatie

    Herman Oomen, oud-raadslid, gaf ons vervolgens inzicht in een aantal oude rapporten en politieke documenten rond burgerparticipatie in Poelenburg. Het liefste ziet hij in de wijk de échte overheidsparticipatie ontstaan, de burger schuift dan niet meer aan bij de ambtenaren, maar dan gaat het andersom: bewoners bepalen wat er gebeurt in de wijk en ambtenaren mogen langskomen en eventueel meedenken in het buurthuis.

    Al decennia wordt in het gemeentehuis van Zaanstad gesproken over het bevorderen van ‘vertrouwen in de burger’, maar volgens Oomen heeft dit slechts minimaal plaatsgevonden en als het dan al plaatsvond, was het nooit ‘blind vertrouwen’. Volgens Oomen moet er, zoals beloofd, meer losgelaten worden. Ook worden bewoners vaak té laat of helemaal niet betrokken in processen die hen aangaan.

    Hij noemt als voorbeeld het ‘kindlint’, een veilige route door de wijk voor kinderen, bedacht vanuit de ontwerpateliers van de Rijksbouwmeester. Hij vindt dat bewoners te weinig gevraagd zijn om hierover mee te denken. Oomen is ook teleurgesteld dat de nieuwe woningen aan het water niet gerealiseerd zullen worden. Door deze woningen zou de wijk nieuwe bewoners krijgen waarmee eindelijk de, in zijn ogen, negatieve spiraal zou kunnen worden doorbroken.

    foto: Ellie Oomen

    foto: Ellie Oomen

    Tot nu toe zijn er namelijk vooral zogenaamde probleemhuurders gehuisvest in de wijk Poelenburg. Hiermee worden de vaak arme mensen bedoeld die noodgedwongen naar Poelenburg moesten verhuizen vanuit herstructureringsgebieden uit omliggende gemeenten (voornamelijk uit Amsterdam). De komst van meer kapitaalkrachtige bewoners naar de wijk leek Oomen geen slechte ontwikkeling, helaas gaat dus ook dit bouwproject niet door. Wel biedt de hiervoor gereserveerde groenstrook weer andere mogelijkheden, hierover later meer.

    Te lief?

    Corry Noom, wethouder van gemeente Zaanstad, voelde zich na de presentaties van Gertjan Welmoed en Herman Oomen uitgedaagd. Vraag uit het bezoekende publiek was ook of de bewoners niet te lief waren geweest voor de gemeente al deze jaren? Dat ze daardoor niet of nauwelijks gehoord werden en betrokken werden in besluitvorming. De actieve bewoners van Poelenburg zijn volgens Corry Noom nooit lief geweest, ze zijn altijd een erg kritisch gezelschap geweest. Over de zogenaamde ‘niet-actieve bewoners’ zegt Noom dat het zeer interessant is dat zij de wijk zo positief ervaren, terwijl Poelenburg in gemeentelijke data veel ‘rode cijfers’ kent (het gaat op veel terreinen niet goed met Poelenburg).

    Als belangrijkste opgave in Poelenburg ziet Noom het leggen van verbindingen tussen de ‘moeilijke bewoners’ en de actieve bewoners van de wijk. Ze hoopt dat steeds meer bewoners ideeën kunnen aandragen hoe je dit voor elkaar kunt krijgen. Zo zegt ze apetrots te zijn op Herman Oomen en Erwin Stam die bezig zijn met het vormen van een BewonersBedrijf. Het is haar niet ontgaan dat zij het afgelopen jaar veel tot stand hebben gebracht en meer betrokkenheid hebben gecreëerd bij zowel buurtbewoners als professionals. Complimenten geeft ze voor de goede samenwerking met de Turkse bewoners. Zo zit, op uitnodiging van Erwin Stam, de oud-voorzitter van de moskee sinds lange tijd ook weer in de zaal. Als laatste geeft ze Oomen gelijk in zijn betoog, niet alles is goed gegaan rondom participatie. ‘Soms gaan dingen ook gewoon niet goed, we hebben wel eens gedacht dat we er waren met prachtige bijeenkomsten en potloden bij winkelcentra… dat pakt niet altijd goed uit.’

    foto: Ellie Oomen

    foto: Ellie Oomen

    Bijzondere woonprojecten

    Na deze presentaties en intermezzo’s gingen we in twee groepen de buurt in. Tijdens deze wandeling maken we kennis met een aantal interessante projecten. Zo bezochten we het complex Kroonenburg met hierin opgenomen het Erasmushuis, een mooi voorbeeld van geïntrigeerde bouw.  Gewone gezinnen, alleenstaanden en senioren delen hier dezelfde openbare ruimtes met succes. Ook is hier een zeer actieve bewonerscommissie en wordt er geëxperimenteerd met huisvesting voor Turkse ouderen.

    In ‘Centrum Jong’ werken de mensen hard aan het oplossen van problemen onder buurtbewoners. Niet alleen werken zij vanuit het pand, maar ook bezoeken zij bewoners waarvan zij horen dat zij het moeilijk hebben. Ze merken de gevolgen van de crisis maar al te goed en laten schrijnende voorbeelden horen. Op dit moment richten zij ‘Buurttuin Poelenburg’ op om de bewonersparticipatie te bevorderen. Dit zal gebeuren op de locatie waar de nieuwbouw gepland was waar ook de heer Oomen het over had. De gemeente Zaanstad heeft deze groenstrook nu beschikbaar gesteld en deze mag naar eigen inzicht van buurtbewoners ingericht worden met tuintjes, speel- en BBQ-plekken.

    foto: Ellie Oomen

    foto: Ellie Oomen

    Andere locaties in de buurt die we bezoeken vallen onder wat bewoners de ‘tHUISbasis’ noemen. Woningcorporatie Parteon heeft tijdelijk drie leegstaande woningen beschikbaar gesteld voor cultuurprojecten in de wijk om de leefbaarheid een impuls te geven. Samen met de ABK (Adviescommissie beeldende kunsten en vormgeving) Zaanstad is dit cultuurproject opgezet.
    Twee woningen zijn beschikbaar als woon/werkruimte voor creatievelingen, in ruil voor interactie met de buurt.  In woning 1 woont en werkt vanaf juni 2012 een kunstenaar, die de spin in het Poelenburgweb moet worden.  In woning 2 wonen en werken per maand twee creatieven voor een korte periode (één of twee maanden). Het derde huis functioneert als bewonershuis. De titel tHUISbasis is gekozen omdat ’t HUIS de plek moet worden waar zowel de kunstenaar als de buurtbewoner zich thuis voelt. Voor de kunstenaar een plek voor concentratie, interessante samenwerkingsverbanden en inspirerende kruisbestuivingen, voor de bewoner een dynamische, actieve plek waar hij/ zij zich thuis voelt. Tevens mag na sluitingstijd de tHUISbasis gebruikt worden door bewoners die bezig zijn met het oprichten van ‘BewonersBedrijf Poelenburg’.

    BewonersBedrijf Poelenburg

    Aan het einde van de regiodag vertelt Erwin Stam hierover. Hij is een enthousiaste en actieve buurtbewoner en hij is met een aantal bewoners van plan een BewonersBedrijf op te richten. Bewoners zijn volgens Stam de experts op het gebied van wijkaanpak. Ze zijn in tegenstelling tot ambtenaren en welzijnsmedewerkers een constante factor in de wijk, verschuiven niet constant van locatie of positie, hebben geen 09:00-17:00 mentaliteit en zijn echt betrokken met de problematiek in hun eigen omgeving. Ook kunnen zij taken vaak goedkoper uitvoeren, hoewel ‘dat geen reden vormt het zelf te gaan doen’ meldt hij. Het idee van het BewonersBedrijf is dat bewoners werkzaamheden gaan verrichten waar de gemeente nu niet of nauwelijks aan toe komt. Hiermee wil het BewonersBedrijf inkomsten genereren en tegelijkertijd de werkeloosheid in de buurt tegengaan.

    foto: Ellie Oomen
    foto: Ellie Oomen

    Momenteel voert Stam onderzoek uit naar de opstart van een leer-werktraject binnen het BewonersBedrijf waarbij buurtbewoners fietsen zullen leren repareren en vervolgens verhuren. Op allerlei locaties binnen en buiten Poelenburg probeert hij slimme verbindingen te leggen die ten gunste zijn van de ontwikkeling van de bewoners van Poelenburg.  Als iedereen in Poelenburg het enthousiasme van Erwin Stam zou overnemen dan is de wijk op een aantal niveaus al snel uit ‘de rode cijfertjes’. Na een interessante en warme dag, sluiten we de dag af met een heerlijk koude borrel aan de bar van de Kanovereniging. Dank aan allen die deze dag mogelijk hebben gemaakt.

  • Meer van onze leden

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging de Leest is een vereniging van en voor bewoners in Veghel. Ze runnen wijkcentrum De Leest waar je ...

    Lees meer >
    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Het Wageningse buurtbedrijf NuDe Toekomst is echt van, voor en door bewoners. Het eerste idee ontstond toen er in de ...

    Lees meer >
    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    "Wij bemoeien ons met bijna alles," aldus vicevoorzitter van de wijkraad Wim Kleist. Actief in de Haarlemse buurt ...

    Lees meer >