Evenementen

  • In Almere Stedenwijk is iets bijzonders aan de hand, buurtbewoners nemen steeds meer verantwoordelijkheden voor de omgeving en voor elkaar. De rol van de gemeente en de welzijnsorganisaties in de wijk neemt hierbij af. Maar hoe verloopt dit proces en wat gebeurt er allemaal op het terrein van bewonersinitiatieven en verschuivende verantwoordelijkheden?

    Op zaterdag 25 mei kwamen bewoners en professionals uit de gehele regio samen om dit proces, dat ook wel ‘de omslag van bewonersparticipatie naar overheidsparticipatie’ wordt genoemd, met eigen ogen te kunnen zien en ervaren. Verschillende bewonersgroepen uit Stedenwijk en medewerkers van welzijnsorganisatie De Schoor gaven workshops rondom hun projecten in Stedenwijk. Ook zorgden zij samen voor informatieve rondleidingen langs deze buurtprojecten en een heerlijk lunchpakketje voor tijdens de wandeling.

    Na de ontvangst in buurthuis Stedenpunt, een oppeppende welkomst-rap van de stadsrapper Contrast en nadat iedereen zich had ingeschreven voor verschillende routes door de buurt, kon de regiodag officieel van start gaan. Dit gebeurde met een korte introductie van de wijk en een vraaggesprek tussen de directrice van de DMO in Almere: Tanja van Nieuwenhuizen en medewerkers van de welzijnsorganisatie de Schoor: Wim van Leeuwen en Johan van Maare .

    Overheidsparticipatie is maatwerk

    Uit dit vraaggesprek werd meteen duidelijk dat de omslag richting overheidsparticipatie bij de betrokken partijen nog veel vragen oproept en daarbij niet zonder slag of stoot gaat. Een gemeente die voorheen alles voor het zeggen had, moet natuurlijk wennen aan haar meer afwachtende en facilitaire rol. Daarbij moeten bewonersgroepen weer wennen aan hun nieuw verworven verantwoordelijkheden. Volgens Tanja van Nieuwenhuizen zal de omslag naar overheidsparticipatie per locatie maatwerk blijven en er telkens weer anders uit komen te zien. Slechts in interactie met bewoners krijgt het een vorm, zij zullen dus duidelijk moeten aangeven wat ze willen én kunnen.

    Hoewel zij dus niet kan zeggen hoe de vorm van de omslag er precies uit zal komen te zien in Stedenwijk, kan zij wel met zekerheid zeggen dat gemeentes in de toekomst niet alles meer voor de bewoners zullen regelen en voorschrijven. Die tijd is volgens haar voorbij. Daarbij zal de gemeente altijd blijven faciliteren en ondersteuning bieden waar dat nodig is.

    ‘Wie is er juridisch verantwoordelijk wanneer er fouten gemaakt worden?’ is een vraag die een van de bezoekers van de regiodag stelt. ‘ Je wilt als wijkraad natuurlijk opdrachtgever zijn en best bepaalde verantwoordelijkheden dragen, maar niet onnodig veel risico’s lopen. Hoe wordt dit geregeld en afgebakend?’ De directrice heeft hier niet meteen een antwoord op, maar vindt het een goede vraag, belooft dit uit te zoeken en hier persoonlijk op terug te komen [red: telefoonnummers worden uitgewisseld en LSA zal deze ontwikkeling blijven volgen].

    Verder vertelt zij dat ‘wanneer zaken echt spannend worden’, wanneer het bijvoorbeeld gaat over grote financiële verantwoordelijkheid, de gemeente altijd zal zorgen dat er voor bewonersgroepen adequate hulp en ondersteuning paraat is. Er zullen dus altijd ambtenaren in de wijken blijven, ‘… die moeten hele goede ogen hebben’, die het proces in de gaten houden en faciliterend kunnen optreden.

    Opgetrommeld

    Na dit vraaggesprek werden alle bezoekers door een lokale brassband letterlijk en figuurlijk opgetrommeld. Vervolgens kon iedereen, onder begeleiding van een buurtambassadeur, aan verschillende wandelroutes door Stedenwijk beginnen. Buurtambassadeurs zijn actieve bewoners en deelnemers van het project ‘Zelf bedacht Zelf gedaan’ en functioneerden vandaag als gids in de wijk. Vanuit bewonersperspectief en op enthousiaste wijze vertelden zij meer over de buurt en haar bewoners.

    Na het de buurtwandelingen en het volgen van verschillende workshops langs de wandelroutes kwamen we weer samen in het buurthuis ‘Stedenpunt’ om te bespreken wat we deze dag allemaal waren tegengekomen. Zo kwamen wij erachter dat er al echt wat in gang is gezet door de bewoners van Stedenwijk. Een aantal bewoners heeft (nog) specifieke begeleiding nodig, bijvoorbeeld administratieve ondersteuning vanuit de welzijnsorganisatie, het grote verschil met vroeger is dat bewoners nu steeds meer gaan geloven in wat zij zelf kunnen en willen doen.

    Een goed voorbeeld is dat het adequaat bijhouden van financiën voor sommige bewonersgroepen nog wat moeilijk lijkt. Zij krijgen hier dan ook ondersteuning bij vanuit welzijnsorganisatie de Schoor. Tijdens de regiodag echter heeft een andere bewonersgroep, die al meer ervaring heeft op dit gebied, aangeboden hen hier vrijblijvend bij te willen helpen. Kracht wordt dus steeds meer in de eigen buurt zelf gevonden!

    Stress en slapeloosheid

    Wel merkten we dat bij sommige bewonersgroepen erg veel werkdruk ligt bij een aantal individuen. Deze personen gaven tijdens de workshops aan zich soms oververmoeidheid te voelen, stress te ervaren of zelfs slapeloze nachten te hebben. De taken zouden daar dus meer verdeeld kunnen worden onder de andere participerende bewoners. Ook moet er gezocht worden naar de mogelijke opvolging van sommige posities. Zo vallen sommige activiteiten bijvoorbeeld stil in het geval van ziekte van één iemand.

    De buurt ziet gelukkig in dat er veel te halen valt uit de omslag naar overheidsparticipatie. Zo zijn zij o.a. van mening dat oplossingen vanuit de buurt vaak sneller aangedragen worden en problemen sneller opgelost. Ook kunnen projecten die vanuit de buurt ontstaan rekenen op meer draagvlak en continuïteit. Daarbij zijn buurtbewoners steeds meer geïnteresseerd geraakt in het gegeven dat het zelf aan de slag gaan in de buurt ook lokale werkgelegenheid met zich mee brengt.

    Gedurende de dag werd er ook nagedacht over de vraag wat wel en wat niet door bewoners zelf moet worden. Het bijhouden van groenvoorzieningen en/of opruimen van afval op de straat is natuurlijk niet hetzelfde als een probleemgezin door de crisis heen helpen. Voor sommige problematiek is gewoonweg specifieke kennis nodig van mensen die daarvoor opgeleid zijn, zodat er goed gereageerd kan worden op zorgwekkende situaties.

    De verschillende partijen kwamen tot de conclusie dat de omslag, van bewonersparticipatie naar overheidsparticipatie, een proces van lange adem is en dat de samenwerking tussen de verschillende partijen in de wijk essentieel is om alle projecten te kunnen laten slagen. Deze dag was in ieder geval erg geslaagd en dat kwam echt door de gezamenlijke inspanning van: Stichting Verenigde Buurtcommissies Stedenwijk, Stichting de Schoor, het project ‘Zelf Bedacht Zelf Gedaan’, Stedenpunt Almere, de Wijkhoek en Inloophuis de Ruimte.

    De workshops

    Hieronder wordt nog een overzicht gegeven van de workshops die deze dag, langs verschillende wandelroutes, te volgen waren. Van alle workshops is opgetekend wat hierbij (1) de succesfactoren zijn, (2) de knelpunten en (3) welke tips en ideeën er ontstonden tijdens de workshops. Deze gegevens hebben we overzichtelijk gebundeld zodat de bewoners van Stedenwijk vervolgens beter kunnen focussen op deze vervolgvragen.

    Bewoners als opdrachtgever en ontwerpers Arnhemplein

    Workshop door: Bert van Sligtenhorst

    Locatie: Doetinchempad 27, Ons Pandje

    Korte beschrijving: Bewoners worden de opdrachtgever van de nieuwe inrichting van het Arnhemplein. Het budget van bijna €260.000,- hiervoor wordt beheerd en bestemd door de SVBS (Stichting Verenigde Buurtcommissies Stedenwijk). Vanuit SVBS worden twee buurtruimtes in Stedenwijk beheerd, namelijk ‘Ons Pandje’ en ‘Ons Stekkie’. Deze worden gebruikt voor allerlei buurtactiviteiten, die variëren van samen koken tot het volgen van taalcursussen.

    SUCCESFACTOREN:

    • Ontwerp van plein helemaal in eigen hand, eigenaar van het plan en budget (260.000 Euro)
    • Grote groep van 24 vrijwilligers uit de buurt
    • Wensen vanuit de buurt voor o.a. het plein zijn goed gehoord en worden toegepast
    • Bewoners zitten overal bovenop, volgen buurtontwikkelingen
    • Bewoners zijn zuiniger, besparen kosten en zorgen dat geld ook voor andere zaken gebruikt kunnen worden

    KNELPUNTEN:

    • Budget (260.000 Euro) is nog niet daadwerkelijk over gedragen
    • De aanbesteding voor het Arnhemplein verloopt stroef
    • Moeite om jongerenwerker te krijgen specifiek voor het gebied rondom Arnhemplein
    • Vertraging van het proces vanuit de gemeente (vanwege o.a. verhuizing)
    • Slapeloze nachten van voorzitter, druk ligt hoog op enkele individuele actieve bewoners
    • Moeten zorgen voor goede, duurzame opvolging van o.a. voorzitter
    • Het enthousiast blijven houden van de buurt
    • Contracten van welzijnsorganisatie De Schoor zijn dichtgetimmerd, voorlopig weinig verandering in mogelijk.

    TIPS&IDEEËN:

    • Neem stichting als rechtsvorm (handig voor afsluiten contracten ed)
    • Zorg voor een goede boekhouding en notulen
    • Zorg dat organisatoren minstens HBO opleiding hebben genoten, is nodig voor het houden van overzicht, kunnen de boel meetrekken,
    • Gebruik vooral voor de lager-opgeleide buurtbewoners simpel taalgebruik.
    • Maak je bewonersgroep en doelstellingen goed zichtbaar door bijvoorbeeld buurtavonden te organiseren
    • Zorg voor uithoudingsvermogen, het zal niet zo snel gaan als je zou willen, veel processen hebben meer tijd nodig
    • Zorg voor goede mondelinge communicatie, van buur tor buur, van straat tot straat, van wijk tot wijk.
    • Neem een pro-actieve houding aan t.o.v. overheid: kom achter je bureau vandaan. Zorg niet voor ruzie, maar blijf vasthoudend en vriendelijk, masseer de gemeente/ambtenaren.
    • Zet in op kleinschaligheid, buurtniveau en laat zien wat je doet, toon resultaten
    • Zorg voor korte lijnen met de gemeente en instellingen
    • Reis rond en kijk af en leer bij soortgelijke projecten in andere buurten
    • Zet uitkeringsgerechtigden in voor je organisatie
    • Kijk hoe de buurtbegroting/budgettering zichtbaar is gemaakt in Amsterdam Oost.
    Bewonersbudgetten ‘Zelf Bedacht Zelf Gedaan’ & buurtambassadeurs

    Workshop door: Buurtambassadeurs

    Locatie: Enschedepad 26, Ons Stekkie

    Korte omschrijving: Zelf bedacht Zelf Gedaan (ZBZG) is de lokale invulling van het landelijke voucherproject waarbij (m.b.v. middelen van de Rijksoverheid) budgetten voor bewonersinitiatieven beschikbaar zijn gesteld. Een regiegroep bestaande uit bewoners gaat over de toekenning van deze budgetten. Binnen ZBZG zijn ook bewoners tot buurtambassadeurs opgeleid die nu andere bewoners helpen met hun buurtplannen.

    SUCCESFACTOREN:

    • Bewoners beslissen meer door ZBZG
    • Buurtambassadeurs helpen bewoners bij de plannen voor buurtprojecten. Bewoners die buurtambassadeur worden zijn op adequate cursus geweest
    • ZBZG beschikt over goede communicatie, ook digitaal
    • Via de scholen worden de ouders bereikt
    • Regiegroep gaat op onderzoek uit
    • ZBZG laat bewoners zien dat ze iets kunnen met hun ideeën, je kan iets realiseren met dit budget.
    • Het is een veel lagere drempel dan een subsidieaanvraag bij fondsen of gemeente

    KNELPUNTEN:

    • Zelf bedenken gaat goed, het uitvoeren gaat minder
    • Individuele bewoners komen niet snel met plannen
    • Actieve bewoners krijgen een rol in regiegroep of als ambassadeur. Wie levert er dan nog ideeën?
    • Continuïteit van het project
    • Moeilijk mensen te activeren om iets te doen
    • Nog steeds doen de professionals veel (beroepskrachten + school)
    • Almere kan niet zonder opbouwwerk
    • De agenda van instituties is te belangrijk
    • Besluitvorming duurt lang

    TIPS&IDEEËN:

    • Zorg voor continuïteit door financiering vooraf veilig te stellen en ook andere partijen te betrekken
    • Ga met meerdere mensen langs de deuren (mede voor veiligheid)
    • Vraag aan bewoners heel concreet wat je van ze wilt
    • Spreek jongeren in groepjes aan, ze willen wel!
    • Werf daarbij ook ander manieren van sponsoring. Het geld dat je nog tekort komt aanvullen door middel van sponsorloop oid.
    Huiskamerfunctie & kracht van bewoners

    Workshop door: Gerrit Jan Romein & Suzanne van Voorden

    Locatie: Hengelostraat 39, Inloophuis De Ruimte

    Korte Omschrijving: Inloophuis ‘de Ruimte’ is als een huiskamer voor iedereen die er behoefte aan heeft anderen te ontmoeten. Met behulp van vrijwilligers wordt passende gelegenheid gecreëerd voor iedereen die ‘mee wil doen’. Daarbij wordt speciaal aandacht besteed aan kwetsbare mensen, integratie en wederkerigheid; betrokkenheid bij de ontwikkelingen in de omgeving van het inloophuis en de stad Almere in het algemeen; talenten van de wijk, de stad en haar bewoners op te sporen en in te zetten.

    SUCCESFACTOREN:

    • Menselijke maat wordt aangehouden
    • Geeft iedereen specifieke rol, niet iedereen is een keeper, niet iedereen is een spits.
    • Buurtbewoners worden overal in betrokken, ook schoonmaken, verven, koken ed.
    • 25-jarig bestaan, ook door goede mond-om-mond-reclame
    • Stichting als organisatievorm
    • Werken goed samen met collega’s en aanvullende organisaties in de buurt.

    KNELPUNTEN:

    • Alles duurt langer dan je verwacht
    • Je hebt te maken met een overheid die meetbare resultaten wil zien, ook daar waar veranderingen klein en langzaam zijn.

    TIPS&IDEEËN:

    • Zoek uit wie de mensen uit de buurt werkelijk zijn, schatgraven
    • Zoek uit wat alle mogelijkheden zijn in een wijk, ken de bewoners, organisaties en instituties
    • Houdt rekening met een proces van lange adem
    • Als mensen het niet komen brengen, ga het dan halen
    • Spreek mensen zoveel mogelijk als persoon/individu aan
    • Maak een idee of plan op maat, niet te groot of te zwaar
    • Wees principieel lui: ‘wel faciliterend, niet uitvoerend’.
    • Plan activiteiten voor weekend, dan kunnen de meeste bewoners komen.
    Wijkgebouw in Zelfbeheer

    Workshop door: Joke Rebel en Joke Goedhart

    Locatie: Assenplein 1, Wijkhoek

    Korte omschrijving: De Wijkhoek startte ca. 5 jaar geleden als buurtlocatie tijdens de renovatie van Stedenwijk Noord. Het was de plek waar bewoners terecht konden voor informatie en ontmoeting. Na 3 jaar was dit proces beëindigd en is er gestreden deze plek in de wijk te behouden. Het wordt tegenwoordig door bewoners zelf beheerd met een aantal uren ondersteuning vanuit welzijnsorganisatie de Schoor, met name op het gebied van financiën en binnenhalen van een bredere doelgroep. De Wijkhoek heeft een brede functie in de wijk: van scouting, huiswerkbegeleiding, COPD spreekuur, Diabetes, taal in de wijk, tot weggeefwinkel; het is het kloppend hart geworden van de buurt en nu wordt door bewoners ingezet op verzelfstandiging.

    SUCCESFACTOREN:

    • de weggeefwinkel binnen de wijkhoek doet het erg goed
    • het is laagdrempelig
    • het is door- en voor bewoners zelf

    KNELPUNTEN:

    • Financieel afhankelijk
    • Continuïteit staat steeds ter discussie
    • Continuïteit is in het geding doordat het geheel persoonsafhankelijk is georganiseerd, het hangt op een selecte groep individuen
    • De afstemming met andere projecten
    • In de opstart werkte iedereen mee, daarna werd dit minder
    • Moeten bedelen om middelen
    • Geen visie, teveel op gevoel
    • Hoeveelheid gebruik van faciliteiten/gebouw kan omhoog
    • Plaatsgebonden (als dit gebouw niet meer beschikbaar is, is er dan wel een alternatief?)
    • De vraag leeft of elke groep in de wijk zich vertegenwoordigd en zich welkom voelt?

    TIPS&IDEEËN:

    • Er is een kledingatelier, start dan ook de verkoop van kleding
    • Neem het plantsoen in zelfbeheer
    • Vraag meer financiële middelen aan, zet niet te zuinig in zodat je een potje overhoudt voor nevenactiviteiten die ook belangrijk zijn
    • Mozaïek-bank beginnen (kijk eens naar het project ‘social sofa’)
    • Start ook een repair-café, samen spullen een nieuw leven geven
    • Wees aanvullend op het welzijn, stel je niet op als concurrent
    Bewonersactiviteiten in Brede School

    Workshop door: Josephine Kuiper en buurtbewoner

    Locatie: Kampenweg 3, Stedenpunt

    Korte omschrijving: In brede school Stedenwijk werken scholen en verschillende organisaties samen. Kinderen die in Stedenwijk wonen worden alle mogelijkheden geboden om zich goed te kunnen ontwikkelen. Brede school Stedenwijk biedt kinderen meer uitdagingen en kansen. Dit alles in een veilige en prettige omgeving. Een omgeving waar kinderen de mogelijkheid hebben hun talenten maximaal te ontwikkelen. Ook ouders spelen hier een belangrijke rol in, die worden hierbij betrokken.

    SUCCESFACTOREN:

    • Dagarrangementen voor- en naschoolse opvang voor kinderen die dit nodig hebben.
    • Er is een doorlopende leerlijn naar de middelbare school. De leefstijlmethode is hetzelfde op lagere school- playground- middelbare school.
    • Er is geen gebruik van het woord ‘niet’, alles is vanuit het positieve opgesteld.
    • Geen regels, alleen afspraken. Dit resulteert erin dat bijvoorbeeld de playground nog heel netjes is/ niet gesloopt.
    • Er is een buurtclub voor jonge tieners gericht op participatie
    • Er zijn ‘stedenpuntjes’ te verdienen door kinderen met het doen van vrijwilligerswerk, dat houdt het vrijwilligerswerk leuk
    • Er vindt veel uitwisseling plaats van mankracht en kennis

    KNELPUNTEN:

    • Ideeën van buurtclub komen vooral vanuit de Brede School zelf, zou meer ook vanuit bewoners moeten komen
    • Grens tussen professioneel werk t en vrijwilligerswerk is moeilijk, wel een erg belangrijke! Zeker omdat het om kwetsbare groepen gaat, die hebben specifiek geschoolde aandacht nodig.
    • Ouderparticipatie is moeilijk te organiseren
    • Financiële continuïteit is onzeker door politieke ontwikkelingen (PVV)

    TIPS&IDEEËN:

    • Beloon nog meer vrijwilligerswerk in de buurt met stedenpuntjes, een beloningsmiddel waar bewoners weer wat mee kunnen
    • Leg verbindingen tussen ouderen en jongeren (samen babymutsjes breien)
    • Zie in dat vrijwilligers je werk niet geheel kunnen overnemen, wel ondersteunen
    • Zoek vrijwilligers via de vrijwilligersbank

     

    Verder lezen±

    Wilt u meer mooie foto’s van de dag zien, surf dan even naar deze site voor foto’s gemaakt door Ferry Clauwaert.

    Wilt u meer cartoons van de dag zien, surf dan naar deze pagina voor cartoons gemaakt door Hajo.

  • Meer van onze leden

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging De Leest, Veghel

    Wijkvereniging de Leest is een vereniging van en voor bewoners in Veghel. Ze runnen wijkcentrum De Leest waar je ...

    Lees meer >
    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Buurtbedrijf NuDe Toekomst

    Het Wageningse buurtbedrijf NuDe Toekomst is echt van, voor en door bewoners. Het eerste idee ontstond toen er in de ...

    Lees meer >
    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer

    "Wij bemoeien ons met bijna alles," aldus vicevoorzitter van de wijkraad Wim Kleist. Actief in de Haarlemse buurt ...

    Lees meer >