Energietransitie & corona: wat is mogelijk?

  • De energietransitie: het was al geen makkelijke opgave, de corona brengt een hoop nieuwe uitdagingen met zich mee. Tijdens een bijeenkomst met actieve bewoners, medewerkers van gemeenten en andere geïnteresseerden werd kennis en ervaring uitgewisseld. Hoe zet je een goede digitale bewonersavond op? Wat heb je aan zonnebloemzaadjes als je met de buurt zonnepanelen wil inkopen? Hoe benut je deze tijd zo optimaal mogelijk? Dit is het verslag.

    Deel 1: democratie en online participatie (met vijf aandachtspunten)
    Deel 2: ervaringen van bewoners in Zwolle. Ze gaan door met de collectieve inkoop van zonnepanelen en stappen over op digitale bewonersavonden. Hoe lukt ze dat?
    Deel 3: community building is in Rotterdam onmisbaar. De crisis is voor bewoners ook een tijd om nieuwe gewoontes aan te leren.
    Tot slot: Sluit ook aan bij de community bewoners & energietransitie

    Besturen in crisis

    Gezamenlijk staan we sterker, luidde het pleidooi van Claartje Brons (Democratie in Actie). Het is volgens haar een bestuurlijke reflex om in tijden van crisis met een beperkt aantal personen vanuit een crisisstructuur te handelen. Dat gebeurt om daadkracht te tonen en vertrouwen te wekken. Maar, stelde Claartje, het is geen goed idee om de kring te beperken in zo’n crisisstructuur. Deze tijd en omstandigheden vragen juist om méér democratie en meer mogelijkheden voor inspraak en afstemming, waardoor meer bewoners betrokken kunnen worden.

    Nieuw: digitaal besluiten

    Voor het eest in de geschiedenis is het voor de gemeenteraad mogelijk om digitaal besluiten te nemen, dankzij een spoedwet. Juist nu vaste werkwijzen en routines wegvallen, is het volgens Claartje een goed moment om vorm te geven aan nieuwe democratische processen. De potentie van nieuwe digitale methodes dragen ook bij aan participatie. Er kunnen vrij makkelijk meer (andere) mensen bij betrokken worden. Voor sommige mensen ligt de drempel om mee te doen nu lager. Je kan letterlijk vanaf je bank of tuin (met vogelgeluiden op de achtergrond, zoals bij een van de deelnemers aan deze bijeenkomst) meepraten. Toch werkt het niet voor iedereen zo. Online gaan sluit ook uit. Niet iedereen heeft een goede computer met snel internet en is bekend met hoe software werkt. Ook voor gemeentes is het nog even zoeken.

    Vijf aandachtspunten bij digitale participatie

    • Welke deelnemers? Het is belangrijk om aandacht te besteden aan de diversiteit aan netwerken. Spreek verschillende netwerken aan om een brede doelgroep te bereiken.
    • Uitnodigen: zet een mix van kanalen in. Doe een uitnodiging door de brievenbus, plaats een oproep in wijkkrantje of verspreid de uitnodiging centrale punten in de wijk. Zet er een telefoonnummers bij zodat mensen contact kunnen opnemen. Een andere idee is het filmpje met de anderhalve meter-stok, zoals Kirsten (zie hieronder) in de praktijk bracht. Simpel en effectief.
    • Goede toerusting: welke hulp of ondersteuning om digitaal mee te doen kan je bieden, zowel voor de bijeenkomst als tijdens de bijeenkomst.
    • Input: denk goed na over de diverse mogelijkheden om input te geven tijdens een online bijeenkomst. De input moet wel effect hebben. Maak daarom duidelijk wat het doel is van de bijeenkomst en wat er met de input gebeurt.
    • Op de website van Programma Aardgasvrij Wijken staan voorbeelden (uit Purmerend, Utrecht, Eindhoven) van hoe gemeenten omgaan met participatie en communicatie ten tijde van corona.

    Wie meer wil weten over de spoedwet kijk op de site van Democratie in Actie. Wil je contact met Claartje? Mail dan naar Claartje.Brons@minbzk.nl 

    Sterke, persoonlijke relaties

    De tweede spreker, Kirsten Notten is initiatiefnemer van het Zwolse bewonersinitiatief 50 tinten groen Assendorp. Een oude stadswijk, krap en stenig opgebouwd, met weinig ruimte voor groen. Maar veel liefde. Bewoners slaan al een tijdje de handen ineen om hun wijk groener en duurzamer te maken. Sterke relaties en vertrouwde gezichten zijn daarbij onmisbaar. Daarom hebben ze onder andere straatambassadeurs aangewezen – mensen die als contactpersoon fungeren. De ambassadeurs flyeren, vullen de buurtapp met acties en ze maken praatjes op straat.

    Wedstrijd voor zonnepaneel

    Een paar weken terug stond alles in de steigers om te starten met een actie gericht op collectieve inkoop voor zonnepanelen. Maar door corona lag alles ineens stil. Nu gingen bewoners met goede moed aan de slag om toch verder te gaan met de zonnepanelen-actie. Met een camera en een stok van 1,5 meter tussen hen in, gingen Kirsten en een andere buurtbewoner de wijk in. Ze maakten een filmpje als uitnodiging voor een zonnebloemwedstrijd. Iedereen uit de wijk kan zonnebloemzaadjes krijgen en wordt uitgedaagd om alles in het werk te stellen om in september de grootste zonnebloem te hebben. Degene met de hoogste bloem krijgt een gratis zonnepaneel. Kirsten: “Iedereen is thuis, dus kan daar mee bezig zijn. Mensen kunnen zaadjes ophalen in een voortuin van een straatambassadeur, onder een bankje staat een bakje. Helemaal corona-proof als je je handen thuis wast.”

    Online bewonersavond: gezellig?

    Ondertussen wordt gewerkt aan de eerste digitale bewonersavond waarin het zonnebloem-plan en collectieve inkoop van zonnepanelen verder worden uitgelegd. Best spannend, want is het wel net zo gezellig als de andere avonden? Via de website en social media verspreiden ze het zonnebloem-filmpje waarin buurtbewoners worden uitgenodigd. Ook komt er een nieuwsbrief en natuurlijk verspreiden ook de straatambassadeurs de uitnodiging. Tijdens de bewonersavond geeft een aanbieder van zonnepanelen uitleg met behulp van google maps, om aan te tonen wat goede plekken zijn voor zonnepanelen.

    Wil je contact met Kirsten? Mail dan naar: kirsten.notten@energiesamen.nu of aan de bewonersgroep  welkom@50tintengroenassendorp.nl (die mails worden gelezen door Kirsten en 5 anderen).

    Community building is basis energietransitie

    De energietransitie als hefboom voor sociale transformatie van de wijk dat kan door te investeren in verbanden in de wijk. Robbert de Vrieze, de laatste spreker van de bijeenkomst, is al enkele jaren actief in het Rotterdamse Bospolder-Tussendijken. Hier maken de bewoners zoveel mogelijke diverse koppelingen. Bijvoorbeeld tussen energietransitie en opleiding en werkgelegenheid. Robbert: “Op het moment dat je weet wat je zou kunnen doen, wordt er ook werk in de wijk gecreëerd. Denk aan kleine klusjes bij mensen thuis, een radiator inregelen, tochtstrippen plaatsen – al die dingen die best veel CO2 besparen.”

    Investeren, kleine beurs of niet

    Bewoners richtten ook een energiecoöperatie op om gezamenlijk te investeren in contacten en om duurzame energie voor iedereen toegankelijk te maken. Ze gebruiken het Op Rozen Model, waarbij de zonnepanelen voorgefinancierd worden en mensen met een kleine bijdrage kunnen instappen, dus ook als je weinig geld hebt kun je deelnemen. Om de energiecoöperatie op de kaart te zetten, bleven ze dichtbij de belevingswereld van buurtbewoners. Tijdens een gezellige wok-challenge kookten mensen uit de buurt op een gasstel én een inductieplaat. De vraag: proef je dan het verschil? De concusie was helder: de kok is belangrijker dan de wok. Nadat je samen bespreekt wat nu het verschil is tussen inductie of gas kan het gesprek ook makkelijk over de energietransitie gaan.

    Tijd voor nieuwe gewoontes

    En toen kwam corona; de wereld verandert supersnel. Het klimaat verandert, net zoals wij. Iedereen is nu in een gedwongen retraite. Door de maatregelen is iedereen ontregeld, uit zijn eigen patroon. Dat is een kans om nu op in te haken. Kan deze tijd gebruikt worden om nieuwe gewoontes aan te leren? De bewoners in Rotterdam geloven van wel en gaan de komende weken onder de noemer #coronakansen online ideeën posten omdat samen nieuwe gebruiken aan te leren.

     

    • Voorbeelden van coronakansen:

      • Nu je toch thuis zit, ga aan de slag in de tuin. Trek een paar tegels uit de grond en vergroot de biodiversiteit door bloemen of planten terug te zetten
      • Voedsel is ook nu een grote kans. Je ziet dat er nu heel veel lokaal naar voedselpakketten gekeken wordt.
      • Zoals we hier vanavond zitten: verschillende manieren om het gesprek aan te gaan. Dat geeft een gevoel van hoop en verbondenheid en je kunt nieuwe mensen leren kennen.
      • Je merkt dat ons vertrouwen op de proef gesteld wordt, maar dat het bestaat. Er is vertrouwen in wetenschap, democratie – daar kunnen we op voortborduren. Kun je dat gebruiken om te werken aan een meer duurzame samenleving?

    Achtergrond info

    – Op veler verzoek: De powerpoint van Robbert kan je raadplegen.
    – Robbert sprak over het onderzoek naar hoe je netwerken in de wijk kunt betrekken bij energietransitie.
    – Ook besprek Robbert het onderzoek naar passende technisch-energetische infrastructuur in de wijk.
    Wil je contact met Robbert? Mail dan naar: robbert@transformism.org

    Sluit aan bij community energietransitie

    Het was een bijzondere en informatieve bijeenkomst. Vanuit meerdere kanten werd de belangstelling uitgesproken om met elkaar in contact te blijven. Van elkaar te leren. Kennis uit te blijven wisselen. Dat organiseren wij graag (en doen wij al een tijdje) via onze community van actieve bewoners en andere betrokken via de Energie-community. Wil je ook op de hoogte blijven van die community? Meld je hier aan

     

  • Meer van onze leden

    Delfshaven Coöperatie

    Delfshaven Coöperatie

    • Rotterdam

    De Delfshaven Coöperatie werkt als lijm tussen de voegen in verschillende rollen en in samenwerking met wijkpartners ...

    Lees meer >
    Dorpshuis Fort Vreeswijk

    Dorpshuis Fort Vreeswijk

    • Nieuwegein

    In een prachtig oud fort voeren de wijkbewoners van het Nieuwegeinse Vreeswijk het dagelijks beheer over Dorpshuis ...

    Lees meer >
    In De Boomtak

    In De Boomtak

    • Tilburg

    In Tilburg wist Wijkcentrum In De Boomtak op bijzondere wijze geld in te zamelen: bewoners kochten voor minimaal ...

    Lees meer >