Duurzame energie voor iedereen: wat kun je doen?

  • We zien veel mooie initiatieven ontstaan rondom energietransitie. Toch kan niet iedereen vanzelfsprekend meedoen. Tijdens een druk bezocht webinar vertelden drie sprekers uit Wierden, Zutphen en Breda vanuit hun eigen praktijkvoorbeelden over de manier waarop zij de energietransitie ten goede laten komen van de lokale gemeenschap. Uit hun aanpakken filterden we een paar lessen:

    Les 1: Investeer in lokale samenwerking
    Les 2: Er zijn diverse motivaties om mee te doen 
    Les 3: Zet opbrengsten in ten goede van de lokale gemeenschap

    Les 1: Investeer in een lokale samenwerking

    Sinds 2019 werkt de energiecoöperatie ZutphenEnergie aan het zonnepark Zonnestroom. Het doel van dit park is duurzame energie voor iedereen toegankelijk maken. Daarvoor hebben zij in samenwerking met de gemeente een financieringsmodel ontwikkeld. De energiecoöperatie schaft de panelen aan met een lening van de gemeente. Hierdoor betalen bewoners maandelijks een bedrag dat, bij gemiddeld energieverbruik, lager is dan wat er aan energie opgewekt wordt. Dit levert direct voordeel op voor deelnemende bewoners, gemiddeld zo’n 120 euro per jaar. Maar wat blijkt, een financieel interessant aanbod leidt niet automatisch tot bereiken van alle omwonenden.

    Een financieel interessant aanbod leidt niet automatisch tot bereiken van alle omwonenden”

    Sinds die ontdekking zijn De Werkmakers nauwer betrokken geraakt bij ZutphenEnergie. Piet van Veen, bestuurslid van De Werkmakers, vertelt dat ze actief opzoek zijn gegaan naar samenwerkingspartners die al bezig zijn in de buurt. Zoals bijvoorbeeld het buurthuis Cornerstone, vertrouwenspersonen vanuit Schuldhulpmaatje en woningbouwcorporaties. Samen met hen zoeken ze nu naar manieren waardoor de energietransitie iets voor de buurt kan betekenen. Ze willen onder anderen starten met een werkleerbedrijf omdat ze zien dat de energietransitie veel werk gaat opleveren.

    “Het nieuwe van De Werkmakers is dat zij kijken naar bestaande activiteiten en opzoek gaan naar de kansen voor de buurt”.

     

     

     

     

     

    Les 2: Er zijn diverse motivaties om mee te doen

    In Breda Geeren Zuid worden sociale huur flats gerenoveerd waarbij de appartementen verduurzaamd worden. Zoë van Otterloo van stichting Zet heeft in dit proces een belangrijke rol gespeeld. Zij heeft onder andere tijd gestoken in gesprekken met bewoners. De ontdekking: Voor bewoners hoeft duurzaamheid niet de motivatie te zijn (is het veelal niet) om mee te doen. Vaak zijn andere overwegingen belangrijker voor bewoners, bijvoorbeeld veiligheid (elektrisch koken is veiliger dan met gas) of meer wooncomfort (bijv. geen tocht meer in huis door betere isolatie).

    “Er zijn diverse motivaties om met duurzaamheid bezig te gaan”

    Zoë benadrukt het belang om de vraagstukken visueel en tastbaar te maken. Zo kan een 3D-programma helpen om duidelijk te maken hoe de woningen eruit gaan zien en wat het bewoners gaat opleveren. Ook het proces visueel maken helpt om het gesprek te kunnen voeren, zeker wanneer mensen minder goed Nederlands spreken.

    “Het proces visueel maken helpt om het gesprek te kunnen voeren”

    In Breda zit de gemeente ook aan tafel bij de gesprekken met bewoners. De input uit deze gesprekken willen ze meenemen voor het ontwikkelen van een woningabonnement. Dit abonnement is bedoeld voor bewoners die hun huis willen verduurzamen, maar niet voor landelijke regelingen in aanmerking kunnen komen. Met het Woningabonnement zorgt gemeente Breda ervoor dat bewoners er niet op achteruit gaan. Het wordt een lening waarbij het maandelijkse aflosbedrag gelijk is aan de besparing, zodat de maandelijkse lasten gelijk blijven, maar bewoners er wel meer wooncomfort en een duurzamer huis voor terug krijgen.

    Les 3: Opbrengst ten goede van lokale gemeenschap

    Bij het bewonersinitiatief Duurzame energie in Wierden staat één ding centraal; hoe kunnen we meer mensen betrekken bij het terugdringen van fossiele brandstof en hoe zorgen we ervoor dat de opbrengst ten goede komt aan de lokale gemeenschap. Miranda Scheffer van St. Duurzame Energie vertelt enthousiast dat dit principe onder andere heeft geleid tot het “Wierdens model”: een inclusieve aanpak waarbij gewerkt wordt met enkel lokale ondernemers en waarbij geïnvesteerd wordt in zoveel mogelijk werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

    Alle projecten van st Duurzame Energie zijn gerealiseerd met mensen en ondernemers uit Wierden. Ook inwoners met lage inkomens, statushouders en werkzoekenden zijn betrokken. Om zoiets van de grond te krijgen is een sterke en diverse groep aan initiatiefnemers belangrijk, mensen die de buurt kennen en echt de buurt in gaan. Investeren in relaties en netwerken. Een scala aan projecten is op deze manier gerealiseerd: bijvoorbeeld de 50 cash acties, de Zilvervloot, collectieve besparingsacties ism Buurkracht, school projecten, en nog veel meer. Om de taalbarrière te overbruggen hebben ze veel naar het Arabisch laten vertalen.

    “Alle projecten van st Duurzame Energie zijn gerealiseerd met mensen en ondernemers uit Wierden.”

    Ook in Wierden werd de waarde van het bouwen van een breed lokaal netwerk zichtbaar. Er is een samenwerking met Jobcoaches, Soweco (organisatie voor mensen met een beperking), er is contact met de inburgerraad en natuurlijk ook de gemeente. Gemeente Wierden is welwillend, wat nodig is om projecten te laten slagen. Daarnaast is lokaal eigenaarschap heel belangrijk. En gezelligheid is ook heel bepalend, zorg voor leuke activiteiten met veel media-aandacht.

    Het webinar is georganiseerd door de participatiecoalitie, namens NMF en LSA. Achteraf hebben wij de sprekers gevraagd om nog enkele vragen die uit niet meer aan bod konden komen tijdens het webinar te beantwoorden. Deze antwoorden zijn op de website van de participatiecoalitie terug te vinden

    Community bewoners & energietransitie

    Wil je ook updates ontvangen of jouw kennis met ons delen? Geef je mailadres door, dan houden we je op de hoogte en word je onderdeel van onze community.
    Geen zorgen: we mailen waarschijnlijk niet vaker dan eens in de maand.

    Je kunt ook lid worden van LSA bewoners.

  • Meer van onze leden

    Delfshaven Coöperatie

    Delfshaven Coöperatie

    • Rotterdam

    De Delfshaven Coöperatie werkt als lijm tussen de voegen in verschillende rollen en in samenwerking met wijkpartners ...

    Lees meer >
    Dorpshuis Fort Vreeswijk

    Dorpshuis Fort Vreeswijk

    • Nieuwegein

    In een prachtig oud fort voeren de wijkbewoners van het Nieuwegeinse Vreeswijk het dagelijks beheer over Dorpshuis ...

    Lees meer >
    In De Boomtak

    In De Boomtak

    • Tilburg

    In Tilburg wist Wijkcentrum In De Boomtak op bijzondere wijze geld in te zamelen: bewoners kochten voor minimaal ...

    Lees meer >