Dit zijn ze: 6x maatschappelijke gebiedsontwikkeling door bewoners

  • In juni kondigden we het aan: het LSA start een programma rondom maatschappelijke gebiedsontwikkeling. Hard nodig want bewoners staan te trappelen om mee te doen in processen in de openbare ruimte. En dat blijkt: we ontvingen maar liefst 18 aanmeldingen voor dit project van bewonersinitiatieven uit het hele land. Na lang wikken en wegen hebben we nu zes bewonersinitiatieven geselecteerd om mee te doen. Die stellen we graag aan jullie voor.

    Bewoners werken aan de kwaliteit van de openbare ruimte

    Na een aantal ophaalrondes in Badhoevedorp formuleerden bewoners zelf speerpunten voor het behoud van de kwaliteit van hun leefomgeving: verbindt alle groene plekken in het dorp met elkaar door middel van routes, verpark de groene plekken en leg buiten het dorp een groene buffer aan als bescherming tegen klimaatproblemen, ultrafijnstof en grondgeluid. Deze groene buffer heeft als werknaam De Stelling Badhoevedorp meegekregen. Om hem te realiseren zijn verschillende maatregelen nodig. Bestaande plannen voor deelgebieden moeten aangepast worden en marges in nieuwe plannen moeten goed benut worden voor het groen. De bewoners maken zich nu sterk om de buffer structureel in alle plannen voor het dorp te laten terugkomen.

    Het bewaken van de kwaliteit van de openbare ruimte is ook voor stichting WIJD (Westelijke IJsseloever Deventer) een speerpunt. De bewoners zijn bijna zover dat ze een structurele samenwerking hebben met de gemeente Deventer. Als de laatste stappen daartoe zijn gezet, breekt de uitvoeringsfase aan. Dan is het de bedoeling dat het bewonersbelang steeds nadrukkelijk wordt meegenomen bij de inrichting, het gebruik en het beheer en onderhoud van het gebied.

    Met beide initiatieven gaan we aan de slag met de thema’s anders waarderen, businessplan, samenwerken met de gemeente en participatie mobiliseren.

    Bewoners beheren en ontwikkelen een gebied

    In de zogenoemde ‘kantelwijk’ Rustenburg-Oostbroek in Den Haag vinden we een voormalig korfbalterrein. In de oude kantine realiseerden bewoners een wereldbuurthuis. Een laagdrempelige ontmoetingsplek voor de buurt die ruimte biedt voor tal van activiteiten van maatschappelijke initiatieven uit de wijk en stad. De voormalige sportvelden bieden ruimte voor sportactiviteiten en speelruimte voor kinderen. Dit alles onder de noemer Spark (SamenlevingsPARK), een concept voor stedelijk samenleven. Want de ambities van Spark beperken zich niet tot het sportterrein alleen. Het initiatief wil met zijn geïntegreerde kijk op de wijk (gezond, groen en sociaal) en brede netwerk een procesrol vervullen in het faciliteren van participatieve gebiedsontwikkeling. Dat is het vormgeven van een gebied vanuit en mét de diverse bewoners uit de wijk.

    Het Spoorpark in Tilburg is een grensverleggend bewonersinitiatief en een levendig stadspark nabij het centrum van de stad. Stichting Spoorpark zorgt samen met veel vrijwilligers en betrokken partners uit de stad voor het beheer van het park. Dagelijks wordt er gewerkt aan vraagstukken zoals: Hoe verhoudt het park zich tot de omgeving? Wat draagt het bij aan de stad? En hoe worden omwonenden en stadsbewoners betrokken? De rol van de gemeente is door de aanpak van de bewoners veranderd. Nu is de stichting ook met het waterschap een een nieuwe samenwerkingsvorm aan het verkennen. De vrijwilligers doen het vele werk, het waterschap brengt expertise, kennisontwikkeling en steekproefsgewijze professionele borging in.

    Met Spoorpark en Spark gaan we aan de slag met de thema’s businessplan, participatie mobiliseren en governance (beheer, onderhoud en doorontwikkeling).

    Bewoners zijn partner en liften mee op gebiedsontwikkeling

    De Delfshaven Coöperatie uit de gelijknamige wijk in Rotterdam is een wijkcoöperatie en samenwerkingsverband tussen lokale initiatieven, betrokken bewoners en institutionele stakeholders in de wijk. De coöperatie houdt zich onder meer bezig met Community Building, lokale welzijnsinitiatieven en energietransitie. Ook is de bewonersorganisatie partner in het programma Veerkrachtig BOTU2028. In het westen van Bospolder Tussendijken (BoTu) vinden de komende jaren veel ontwikkelingen plaats. Denk aan nieuwbouw, renovatie, de aanleg van een warmtenet, herinrichting van de openbare ruimte en scholenbouw. Tegelijkertijd zijn verschillende
    maatschappelijke initiatieven uit de buurt toe aan een collectieve schaalsprong. De Delfshaven Coöperatie maakt zich sterk voor een integrale kijk op al die ontwikkelingen en stuurt aan op meervoudige waardecreatie voor de lange termijn.

    De Moerwijk Coöperatie is ook een wijkcoöperatie uit, je raadt het al, de Haagse Moerwijk. Het is een bewonersorganisatie, bewonersbedrijf en bewonersplatform in één. En dat is een bewuste keuze. Via de bewonersorganisatie worden bewoners vertegenwoordigd, voor hen belangrijke zaken geagendeerd en activiteiten al dan niet samen met de gemeente georganiseerd. De nodige werkzaamheden kunnen de bewoners zelf (betaald) uitvoeren via het bewonersbedrijf. En via het platform kunnen bewoners belangrijke zaken die in Moerwijk spelen en hen aan het hart gaan zichtbaar en bespreekbaar maken. Samen met de gemeente wordt nu gezocht naar goede vormen om deze bewonersparticipatie handen en voeten te geven.

    Met deze wijkcoöperaties gaan we aan de slag met de thema’s anders waarderen, businessplan, verkokering en samenwerken met de gemeente.

    SDG’s

    De SDG’s (duurzame ontwikkelingsdoelen) zijn 17 doelen waaraan bewoners, organisaties, bedrijven en overheden overal op de wereld samenwerken, zodat de aarde in 2030 een betere plek is. De SDG’s zijn dus een goed vertrekpunt om te werken aan een nieuw waardenstelsel voor gebiedsontwikkeling. Daarbij zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen een ‘taal’ die overheden, bedrijven en bewonersinitiatieven kunnen gebruiken als ze samen werken aan gezondere, groenere en socialere gebieden. De zes bewonersinitiatieven binnen het project Maatschappelijke Gebiedsontwikkeling werken samen aan maar liefst 13 van de 17 SDG’s!

    ZOOM SDG

    Vanzelfsprekend werken alle initiatieven aan doel 11: Duurzame steden en gemeenschappen. Zo draagt Spark daar op verschillende manieren aan bij: het park is duurzaam aangelegd, biedt overvloedig ruimte aan sport en bewegen en bevordert gemeenschapsvorming. Ook doel 3 (Goede gezondheid en welzijn), doel 7 (Betaalbare energie) en doel 15 (Leven op het land) scoren hoog. Het volledige lijstje waar de initiatieven aan werken:

    • 1. Geen armoede -2x
    • 3. Goede gezondheid en welzijn -3x
    • 6. Schoon water en sanitair
    • 7. Betaalbare en duurzame energie -3x
    • 8. Waardig werk en economische groei -2x
    • 9. Industrie, innovatie en infrastructuur
    • 10. Ongelijkheid verminderen -2x
    • 11. Duurzame steden en gemeenschappen -6x
    • 12. Verantwoorde consumptie en productie
    • 13. Klimaatactie
    • 14. Leven in het water
    • 15. Leven op het land -4x
    • 17. Partnerschap om de doelstellingen te behalen -2x

    Wat gaan we doen?

    In de periode augustus tot en met december 2020 ontwikkelen we met de zes geselecteerde initiatieven een model en kader waarin bewoners een rol kunnen oppakken in gebiedsontwikkeling die recht doet aan alle belangen en de verschillende beleidsdomeinen die binnen de Omgevingswet een plek moeten krijgen. We werken aan nieuwe strategische partnerschappen, een ander waardecreatiemodel en een aanzet tot nieuwe maatschappelijke businesscases. We leggen duidelijke links met de SDG’s, de instrumenten van de Omgevingswet en democratische vernieuwing en right to challenge.

    Op deze website zullen we een serie blogs plaatsen over de onderwerpen die we gaan behandelen. Ook maken we een mooie eindpublicatie, die hier ook gedeeld zal worden. Wil je het project blijven volgen? Hou dan onze website in de gaten of meld je aan voor de LSA nieuwsbrief!

  • Meer van onze leden

    Stichting De Gravin-Dubbeldam

    Stichting De Gravin-Dubbeldam

    Stichting De Gravin in Dubbeldam is hèt wijkcentrum voor ouderen in de wijk. Hier worden tal van activiteiten ...

    Lees meer >
    Stichting Ontmoetingsplek de Veldhoek Harfsen

    Stichting Ontmoetingsplek de Veldhoek Harfsen

    Ontmoetingsplek de Veldhoek is er voor bewoners van de Veldhoek en senioren uit ...

    Lees meer >
    Wijkcommissie Het Gegraaf

    Wijkcommissie Het Gegraaf

    Wijkcommissie Het Gegraaf in Valkenswaard  is van en voor bewoners. De wijkcommissie is ook formeel aanspreekpunt ...

    Lees meer >