Korte onderzoeksverantwoording buurtrechtenkaart

  • Onderzoeksverantwoording bij de buurtrechtenkaart, gepubliceerd door het LSA. 

    De informatie zoals weergegeven op de buurtrechtenkaart van LSA is gebaseerd op het afnemen van een schriftelijke vragenlijst bij gemeenten, aangevuld door internetonderzoek, informatie uit onze netwerken en beschikbare informatie op de website van open Overheid en de VNG.

     

    Vanaf najaar 2016 zijn alle gemeenten in Nederland (digitaal) aangeschreven met het verzoek om onze vragenlijst in te laten vullen door de medewerker die op het onderwerp bewonersparticipatie het nauwst betrokken is. Daarnaast hebben we waar bekend of eenvoudig te achterhalen betrokken ambtenaren rechtstreeks aangeschreven.

     

    De uiteindelijke respons was 130 en  125 van deze gemeenten hebben na onze analyse ook daadwerkelijk inzet op buurtrechten. Omdat de diversiteit groot is en buurtrechten als concept vaak (nog) niet worden benoemd hebben we geen strikte definitie toegepast, maar vooral gekeken of er initiatief genomen is om binnen het buurtrecht gemeentelijk beleid te maken (zie afwegingskader).  We hebben geen onderscheid gemaakt tussen een motie ingediend – geïmplementeerd/gebruik van gemaakt.

     

    Wat opvalt is dat de respons relatief laag is. Gemeenten reageren niet of kunnen geen geschikte contactpersoon binnen de organisatie aanwijzen.  Opvallend ook is dat er vaak relatief weinig informatie te vinden is op de gemeentewebsites. De meeste informatie komt vaak van derden of betrokkenen.

     

    Waar mogelijk is de informatie van respondenten vergeleken met beschikbare informatie op gemeentelijke websites. We nodigen iedereen uit aanvullingen en correcties op het onderzoeksmateriaal door te geven. Op verzoek sturen we iedereen een exportbestand (csv) met alle beschikbare data voor verdere analyse of onderzoek.

    Afwegingskader inzet buurtrechten

     

    Buurtrecht Afweging
    Recht op gebouwen en openbare ruimtes

     

    In hoeverre is er gemeentelijk beleid (of bijvoorbeeld raadsmoties) om bewoners het beheer of eigendom van gebouwen en openbare ruimtes te geven. Geven gemeenten bijvoorbeeld expliciet de mogelijkheid om het beheer van een park of een buurthuis over te dragen aan bewoners (met de mogelijkheid voor bewoners om hier een verdienmodel op te ontwikkelen). Is er de mogelijkheid om vastgoed onder de marktwaarde te verhuren of te verkopen aan bewoners wanneer ze maatschappelijke waarde creëren? Is er een soort voorkeursrecht waardoor bewoners als eerste de kans hebben een gebouw over te nemen?

     

    Recht om uit te dagen Is er specifiek beleid vanuit de gemeente om bewoners contracten over te laten nemen. Wordt er in het inkoopbeleid substantieel aandacht gegeven aan bewonersparticipatie, en maatschappelijke waarde. Krijgen bewoners een realistische kans om mee te dingen naar contracten.
    Recht op buurtplanning Is er specifiek beleid om bewoners aan het roer te zetten bij het ontwikkelen van plannen voor de buurt, zowel fysiek, maar wellicht ook sociaal. Grijpt de gemeente de nieuwe omgevingswet aan om bewoners een formele positie te geven in de inrichting van de wijk?
    Open overheid Hoe verantwoordt de gemeente zich (openbare budgetten met detail op contract of buurtniveau die toch toegankelijk zijn). Zoekt de gemeente naar manieren om bewoners gelijkwaardig te laten participeren, bijvoorbeeld met burgerbegrotingen. Zoekt de gemeente op nieuwe manieren naar contact met bewoners, digitaal of fysiek. Zoekt de gemeente naar nieuwe manieren van samenwerken (dit valt wellicht soms ook onder de bovenstaande rechten).

     

     

    Toegang tot geld Maakt de gemeente geld beschikbaar waar de wijk daadwerkelijk over kan beslissen, bijvoorbeeld een wijkbudget. Helpt de gemeente bewonersinitiatieven toegang te krijgen tot kapitaal. Door bijvoorbeeld zelf een fond samen te stellen waaruit bewonersinitiatieven kunnen putten als ze een gebouw overnemen. Of als ze garant willen staan, een renteloze lening mogelijk maken, etc.

     

    Zelfgekozen ondersteuning In hoeverre maken gemeenten het bewoners mogelijk om zelf ondersteuning in te kopen als ze bijvoorbeeld een buurtplan willen maken, of een gebouw willen overkopen, een contract willen winnen. Is er een subsidiestroom waarmee ze capaciteit en expertise in kunnen kopen. Is er een pool aan experts waar bewoners uit kunnen putten die ze zelf opdrachten kunnen geven?

     

     

  • Meer van onze leden

    Dorpshuis Fort Vreeswijk

    Dorpshuis Fort Vreeswijk

    • Nieuwegein

    In een prachtig oud fort voeren de wijkbewoners van het Nieuwegeinse Vreeswijk het dagelijks beheer over Dorpshuis ...

    Lees meer >
    In De Boomtak

    In De Boomtak

    • Tilburg

    In Tilburg wist Wijkcentrum In De Boomtak op bijzondere wijze geld in te zamelen: bewoners kochten voor minimaal ...

    Lees meer >
    ONS

    ONS

    • Breda

    ONS in Geeren-Zuid is een buurthuis nieuwe stijl. Onder één dak huisvest de wijkaccommodatie een restaurant, ...

    Lees meer >