Voorstellen van kandidaat-Kamerleden: Paul Smeulders (GroenLinks)

  • Hoe denken politici over de positie van actieve bewoners, hun rechten en hun wijken? Om daar achter te komen, organiseren we niet alleen een debat, maar publiceren we ook interviews met (kandidaat) Kamerleden. Volgens Paul Smeulders (GroenLinks) moet er in ieder geval een Minister van Wonen komen, die ook van wijken echt een prioriteit maakt.

    Welke rol zou de Rijksoverheid moeten hebben in het bevorderen van de leefbaarheid in wijken?

    “Wij denken dat de rijksoverheid een veel grotere rol moet pakken, meer in het verlengde van wijkaanpakken uit het verleden. We zijn heel erg trots dat het samen met de PvdA gelukt is een Volkshuisvestingfonds uit te onderhandelen, waarmee ook geïnvesteerd wordt in leefbaarheid. Die 450 miljoen is natuurlijk veel geld, financieel is het een van de grootste amendementen van deze kabinetsperiode.

    Je merkt dat een aantal wijken weer kwetsbaarder aan het worden zijn. Dat heeft te maken met een aantal dingen. Mensen die het gewoon moeilijk hebben in onze samenleving, die van flex-contract naar flex-contract gaan of in een uitkering zitten. Het beleid dat is gekozen met betrekking tot de GGZ en dat mensen langer thuis moeten wonen. Het passend toewijzen van de corporaties. De kleinere doelgroepen van de coöperaties; in 1990 had 12 procent van de huurders van een corporatiewoningen een laag inkomen, inmiddels is dat meer dan 50 procent. Wij zijn er heel erg voor dat die corporatiewoningen ook weer voor middeninkomens zijn; voor de politieagenten, de verpleegkundigen, de onderwijzers. Zo krijg je gemengde wijken met meer sociaal kapitaal, waar mensen elkaar ook meer kunnen helpen.

    Er zijn de afgelopen jaren veel rapporten verschenen die stellen dat er langzamerhand ghetto’s ontstaan, dat is natuurlijk erg heftig gesteld. Maar ik denk wel dat als we zo doorgaan, dan gaat het echt mis. Na 10 jaar wegkijken door de Rijksoverheid, moet er nu een grotere rol opgepakt gaan worden. Wat ons betreft is het Volkshuisvestingsfonds een eerste stap. Er moet een minister van Wonen komen, dat is ook best waarschijnlijk. En die moet dan ook van wijken een prioriteit maken. We zijn best gecharmeerd van een aanpak zoals die in Rotterdam-Zuid. Waar je integraal kijkt naar de wijk. Waar je de wijk fysiek opknapt, omdat dat dat vaak hard nodig is, maar ook juist de sociale infrastructuur en het sociaal kapitaal probeert te versterken.

    Vanuit mijn portefeuille heb ik veel met huurders te maken. In de nieuwe woningwet van een aantal jaar geleden is de positie van huurders versterkt, waardoor ze bijvoorbeeld aan tafel zitten over de prestatieafspraken die corporatie met gemeenten maken. Dat lijkt me ook een mooi voorbeeld voor hoe participatie van bewoners in de wijkaanpak eigenlijk moet werken. Dat je niet over mensen beslist, maar met mensen beslist.”

    Op welke manier willen jullie de beweging van actieve bewoners ondersteunen?

    “Mijn GroenLinks collega Nevin Özütok heeft zich de afgelopen jaren ingezet om het Right to Challenge, waarmee bewoners taken van de gemeente over kunnen nemen, steviger te verankeren. Die route zullen we blijven volgen.

    Dat doen we bijvoorbeeld ook met de Omgevingswet. We denken dat de positie van bewoners er met deze wet echt slechter op wordt. De gedachte dat je met de omgevingswet mensen eerder betrekt, zodat je later minder bezwaar hebt is natuurlijk sympathiek. Maar de manier waarop je mensen moet betrekken, de participatie is echt veel te vormvrij. Je kunt als ontwikkelaar eigenlijk gewoon aan de slag gaan, het vinkje ‘participatie’ aankruisen en je bent klaar. En als je een gemeente treft die niet oplet en/of dat prima vindt, dan blijft het daar ook bij. Daar zijn wij dus fel op tegen. We willen dat dat veel preciezer wordt omschreven hoe participatie over de publieke ruimte vormgegeven wordt en dus hoe je daar als bewoner invloed op uit kunt oefenen.

    De omgevingswet komt van de VVD, vanuit de gedachte van dereguleren en decentraliseren. In een klein land als Nederland zijn wij wat betreft ruimtelijke ordening niet van minder regels, juist omdat we kwetsbare belangen zoals natuur en bewoners willen beschermen tegen ongewenste ontwikkelingen. Daarnaast hebben we als land een aantal grote opgaves. Denk aan de energietransitie, stikstofcrisis, maar ook het tekort aan en de staat van de natuur, de omvorming van de landbouw en het bouwen van een miljoen woningen in de komende tien jaar. Dat kun je niet ook allemaal over de schutting gooien bij gemeenten en provincies.”

    Over welk ander onderwerp dat actieve bewoners raakt wil je nog iets delen?

    “We hebben de afgelopen periode een initiatiefnota geschreven ‘Samen de Baas’. Die gaat over zeggenschap in de publieke sector. Wij merken dat mensen zoals onderwijzers, politieagenten en verzorgenden het gevoel hebben dat ze eigenlijk hun vak niet meer uit kunnen oefenen. Dat ze een radartje zijn geworden in de grotere motor. Zonder veel bewegingsruimte en ruimte voor beroepseer. In dat stuk staan allerlei aanbevelingen hoe we dat willen aanpassen. Bijvoorbeeld hoe we een consultatieplicht willen invoeren. Dus dat medewerkers verplicht geconsulteerd moeten worden voordat er besluiten genomen worden die hun beroepsuitoefening raakt. Datzelfde zou je kunnen doen in wijken; je bent verplicht bewoners te consulteren en een stem te geven wanneer het hun dagelijkse leven in de wijk raakt.

    Daarnaast zijn we bereid om veel geld uit te trekken voor ontmoetingsplekken in de wijk. Dat betekent ook dat gemeente voldoende financiering moeten hebben, want je ziet dat veel gemeentes krap bij kas zitten. Ik ben zelf ook vier jaar wethouder geweest, dus ik weet hoe dat gaat. Op een aantal dingen kun je als gemeente niet bezuinigen en dan kom je toch op een gegeven moment uit bij buurthuizen, waar je wel op kunt bezuinigen. Terwijl die juist zo belangrijk zijn voor wijken, bijvoorbeeld voor de sociale samenhang. Als Rijksoverheid kun je wel degelijk zorgen dat er genoeg budget is voor deze initiatieven en dat ze in ieder geval niet hoeven te sluiten. . En als GroenLinks willen we natuurlijk investeren om deze gebouwen te verduurzamen, dat helpt ook om de kosten van de exploitatie te drukken.”

    Is er ook iets waar de Rijksoverheid juist mee moet stoppen op een van deze thema’s?

    “Wat ons betreft is dat die sterke focus op decentralisatie en deregulering die je bijvoorbeeld in de omgevingswet ziet. Dat is zo’n politiek megaproject geworden. Het zou eigenlijk op 1 januari 2022 in moeten gaan, maar als dat gebeurt zal er veel onzekerheid gaan ontstaan. Wat het precies inhoudt, wie welke rechten heeft. Ik houd m’n hart daar best wel voor vast.”

    Het Grote Buurten en Wijken Debat

    Op 6 maart gaat Paul Smeulders online in debat met 6 andere kandidaat-Kamerleden. Wil je daar ook bij zijn en meedoen? Meld je hieronder aan:

  • Meer van onze leden

    Stichting Doarpswurk

    Stichting Doarpswurk

    Doarpswurk is DE autoriteit en DE expert op het gebied van het ondersteunen van ...

    Lees meer >
    Fonds Wassenaar

    Fonds Wassenaar

    Fonds Wassenaar is een onafhankelijk, lokaal fonds van en voor Wassenaarders met als doelstelling de sociale cohesie ...

    Lees meer >
    Huiskamer van Wezep

    Huiskamer van Wezep

    De Huiskamer is een inloophuis. Opgericht door de burger voor de burger. Er ...

    Lees meer >