Voorstellen van kandidaat-Kamerleden: Bert Peterse (SP)

  • Hoe denken politici over de positie van actieve bewoners, hun rechten en hun wijken? Om daar achter te komen, organiseren we niet alleen een debat, maar publiceren we ook interviews met (kandidaat) Kamerleden. Volgens Bert Peterse (SP) is ontmoeting essentieel voor de wijk en moeten er daarom plekken zijn om elkaar te ontmoeten en moet die ontmoeting soms ook georganiseerd worden.

    Welke rol zou de Rijksoverheid moeten hebben in het bevorderen van de leefbaarheid in wijken?

    “Waar het de afgelopen 10 jaar juist aan ontbroken heeft in wijken, is de Rijksoverheid. En daar bovenop heeft beleid vanuit Den Haag het ook nagenoeg onmogelijk gemaakt voor woningcorporaties om te investeren in wijken. Zeker in kwetsbare wijken. Denk maar aan de verhuurdersheffing en de beperking op het investeren in leefbaarheid. En natuurlijk hebben corporaties in het verleden fouten gemaakt, maar dit is toch wel erg schadelijk geweest.

    We mogen het de Rijksoverheid kwalijk nemen dat er geen oog is geweest voor deze wijken. Er zijn wel een aantal andere programma’s geweest, waarbij het Nationaal Programma Rotterdam er uitspringt. Maar wat daar wat mij betreft vooral opvalt is dat het compleet top-down is en wijkbewoners eigenlijk geen inspraak of ruimte voor initiatief hebben. Denk bijvoorbeeld aan de sloop van de Tweebosbuurt. Daar verzetten we ons als SP lokaal met hand en tand tegen omdat het duidelijk is dat bewoners hele andere behoeftes hebben dan wat er op papier getekend en bedacht is.

    In de komende jaren mag er wat ons betreft dus flink geïnvesteerd worden in wijken door de Rijksoverheid. Niet alleen op het gebied van wonen, maar ook op het gebied van samen leven. Dat betekent in ieder geval dat we moeten zorgen voor gemengde wijken, in alle wijken. Maar ook dat wijkagenten de tijd moeten krijgen hun werk goed te doen. En dat er meer waardering is voor dat wat er al is. Een voorbeeld uit Rotterdam, waar de wethouder een streep door de financiering van de Duimdrop zet omdat het oubollig zou zijn. Een goedlopend initiatief dat al decennia speelgoed uitleent en kinderen begeleidt in het spelen, of nog belangrijker samen spelen en werken, op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Hoe krijg je het in je hoofd dat je zoiets als oubollig bestempelt en dus niet gefinancierd hoeft te worden. Dat terwijl we weten dat zulke initiatieven juist belangrijk zijn om niet over 10 jaar te maken te krijgen met overlast en criminaliteit onder de jeugd.”

    Op welke manier willen jullie de beweging van actieve bewoners ondersteunen?

    “Belangrijk startpunt is dat het bij bewoners zelf begint. Elke wijk is verschillend, de ene wijk heeft veel meer mogelijkheden en sociaal kapitaal. Bijvoorbeeld doordat mensen een bepaalde opleiding of positie in de maatschappij hebben die mensen in andere wijken niet hebben. Dat moet je erkennen en dus ook tot de conclusie komen dat er per wijk een andere ondersteuningsbehoefte is. Daar moet je je inzet op aanpassen.

    Wat ik een mooi voorbeeld vindt is wat er nu in Bospolder Tussendijken in Rotterdam gebeurt in het proces om van het gas af te gaan. Dat is juist heel erg van onderaf, vanuit bewoners, gericht op voorlichting. Met een aantal leidende principes , waarbij bijvoorbeeld is afgesproken dat bewoners er niet op achter uit mogen gaan. En dat is een wijk en stadsdeel waar ook veel mensen wonen die een laag inkomen hebben, veel schuldenproblematiek is, veel anderstalig of laaggeletterd zijn. Dus deze wijk vraagt een hele andere aanpak dan wanneer je naar Kralingen gaat en weer op andere uitdagingen stuit.

    Als het gaat om het ondersteunen van bewoners met bijvoorbeeld nieuwe instrumenten als het right to challenge of het overnemen van vastgoed zie ik wel dat het vooral aan de gemeente is om hier keuzes in te maken en past het de Rijksoverheid om enige bescheidenheid te tonen. Wat wel belangrijk is, is dat we er op toezien dat dit geen bezuinigingsinstrumenten worden. Dus dat zulke taken overgedragen worden, vooral om er op te kunnen besparen. Dan lopen we ook het risico dat sommige voorzieningen wegvallen. Ontmoeting is bijvoorbeeld ontzettend belangrijk voor de wijk. Dat betekent dat er plekken moeten zijn om elkaar te ontmoeten en soms moeten ontmoetingen georganiseerd worden. Dus je moet wel zorgen dat de gemeente een verantwoordelijkheid voelt voor het open houden van buurthuizen en voldoende investeert in buurtwerk. Dat geldt ook voor onderhoud en veiligheid. De afgelopen kabinetten hebben daar enorm op bezuinigd, die budgetten omhoog. Dat wat bewoners doen, moet vooral daar een aanvulling op zijn.

    In mijn jaren als ambtenaar in Peel en Maas heb ik ook in de praktijk ervaren dat je als gemeente moet werken aan een cultuur waar eigenaarschap en zeggenschap van bewoners over hun eigen omgeving de norm is. Dat betekent onder andere dat je als gemeente laat zien dat je een betrouwbare partij bent. Dan weten bewoners ook dat hun inzet tot iets leidt. Want we zien natuurlijk op heel veel plekken dat mensen van het kastje naar de muur gestuurd worden. In mijn werk kom ik nu bij veel verschillende gemeenten over de vloer en dan zie ik ook wel dat je projecten en modellen niet 1-op-1 kunt kopiëren, want elke gemeente en elke wijk is anders. Maar een aantal leidende principes, zoals die in Peel en Maas gebruikt worden, kun je natuurlijk wel hergebruiken. In grote gemeenten betekent dat bijvoorbeeld dat je het schaalniveau kleiner moet maken. Dan ligt de focus niet op gemeenteniveau, maar op stads en wijkniveau. En dat betekent ook dat je mensen op dat niveau meer echte zeggenschap moet geven.”

    Over welk ander onderwerp dat actieve bewoners raakt wil je nog iets delen?

    Ik heb het eigenlijk al genoemd, maar het is echt ontzettend belangrijk dat we werk maken van goede betaalbare woningen. Dus we moeten af van de verhuurdersheffing. De huurverhoging is voor nu gelukkig al van tafel en dat geeft mensen die nu huren in ieder geval een beetje meer lucht. Maar we moeten ook werken aan goede woningen, dus tochtvrije, schimmelvrij en duurzame woningen. Dat is voor de SP echt prioriteit. Daarin trekken we ook echt op met huurders en staan we in wijken samen op de barricades.

    Is er ook iets waar de Rijksoverheid juist mee moet stoppen op een van deze thema’s?

    Stop met plannen strooien en grip proberen te krijgen op dat waar je niet over gaat. Er gebeurt veel rondom bewonersparticipatie en organisatie. En het Rijk wil alles graag op haar manier onder controle houden. Dat betekent dat als je geen jongleur bent en je 10 ballen tegelijk in de lucht wil houden er waarschijnlijk 9 vallen. Het is soms zo krampachtig, daar mis ik wel enige flexibiliteit. Laten we vooraf niet bepalen wat eruit moet komen, wat er allemaal gemeten moet worden en de uitgebreide verantwoording die gemeenten moeten afleggen aan het rijk. Maar geef gemeenten ook de ruimte om zelf te experimenteren en te kijken wat eruit komt en met welke oplossingen mensen zelf ook komen. Het geld wat we daar volgens mij mee besparen kunnen we dan ook weer in wijken steken.

    Het Grote Buurten en Wijken Debat

    Op 6 maart gaat Bert Peterse online in debat met 6 andere kandidaat-Kamerleden. Wil je daar ook bij zijn en meedoen? Meld je hieronder aan:

  • Meer van onze leden

    Stichting Doarpswurk

    Stichting Doarpswurk

    Doarpswurk is DE autoriteit en DE expert op het gebied van het ondersteunen van ...

    Lees meer >
    Fonds Wassenaar

    Fonds Wassenaar

    Fonds Wassenaar is een onafhankelijk, lokaal fonds van en voor Wassenaarders met als doelstelling de sociale cohesie ...

    Lees meer >
    Huiskamer van Wezep

    Huiskamer van Wezep

    De Huiskamer is een inloophuis. Opgericht door de burger voor de burger. Er ...

    Lees meer >