Agenda Lokale Democratie

  • Op 8 januari stuurde minister Plasterk de Agenda Lokale Democratie naar de Tweede Kamer waarin hij een reeks voorstellen doet om de lokale democratie klaar te maken voor de toekomst.

    Actieve bewoners, verenigd in het LSA, zijn positief over verschillende van zijn voorstellen. Met name over de passage over de mogelijkheid om  buurtrechten te verankeren in nationale wetgeving. Het is een agenda waarmee hij de initiatieven van burgers wil ondersteunen. Deze agenda moeten we volgens de minister zien als het startpunt van een proces.

    Ronald_Plasterk_in_2012De notitie telt 19 bladzijden en is behoorlijk toegankelijk geschreven. Je vindt hem hier volledig. Of lees hieronder een samenvatting met daarin punten die wij als LSA belangrijk vinden.

    -Ruimte voor vernieuwing van de formele democratie

    De minister ziet dat gemeenten de decentralisaties aangrijpen om op nieuwe manieren te werken, waarin er ook een grotere rol is voor burgerparticipatie. Hij wil de samenwerking en de kennisuitwisseling tussen gemeenten hierover stimuleren.

    -Ruimte voor experimenten

    De minister ziet dat er wetgeving als knellend en belemmerend ervaren wordt. Soms biedt regelgeving onvoldoende ruimte voor innovatieve werkwijzen, of zijn er onvoldoende mogelijkheden om lokale aanpakken of nieuwe instrumenten te onderzoeken.  Daarom wil hij een experimentenwet opstellen, waarin aangewezen gemeenten een bepaalde tijd met  een alternatieve regels kunnen experimenteren.

    Als voorbeelden geeft hij onder meer aan dat er gemeenten zijn die willen dat het mogelijk wordt om soepeler met de Drank- en Horecawet om te gaan, gemeenten die willen experimenteren om democratische vernieuwing te stimuleren en gemeenten die maatschappelijk aandeelhouderschap mogelijk willen maken, waarbij burgers meer directe zeggenschap zouden moeten krijgen in schoolbesturen, woningcorporaties en zorginstellingen.

    -Verkenning verruiming lokaal belastinggebied

    Nu de gemeente meer taken krijgt, zou het ook meer grip moeten krijgen op hun inkomsten en uitgaven, redeneert de minister.  Daartoe wil hij het gemeentelijk belastinggebied uitbreiden. De uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied biedt volgens hem kansen om de betrokkenheid van de burger bij de lokale politiek te vergroten. Het vergroot de autonomie en daarmee de ruimte om op lokaal niveau eigen afwegingen te maken. De minister heeft nog geen uitgewerkt plan maar gaat samen met staatssecretaris van Financiën onderzoeken of en hoe een verruiming van het gemeentelijk belastinggebied vorm en draagvlak zou kunnen krijgen.

    -Politieke ambtsdrager centraal: Samenwerking en aantrekkelijkheid van het ambt

    Minister Plasterk wil dat er een betere samenwerking komt binnen het lokaal bestuur en hij wil dat het ambt van (lokale) politici en bestuurder aantrekkelijker wordt en hun positie versterkt wordt.  Daartoe zullen een aantal programma’s ingezet.

    -Bredere inzet dorps- en wijkraden

    Het kabinet vindt werkwijzen als wijkgericht werken, actief kernenbeleid en de inzet van gebiedscommissies en dorps- en wijkraden een verrijking van de lokale democratie. Het ministerie van BZK zal samen met de VNG en Landelijke Vereniging van Kleine Kernen verkennen of, en zo ja hoe, verbreding van de toepassing van dorps- en wijkraden en gebiedscommissies mogelijk is.

    -Verankering buurtrechten in regelgeving

    141115_176_LBD2014_LRHet kan frustrerend zijn voor participerende burgers dat hun positie en inbreng in besluitvorming in vaak erg vrijblijvend is, schrijft de minister. Daarom is er in enkele gemeenten gestart met de ontwikkeling van buurtrechten. Het is een van de manieren om burgers een formeel recht op participatie te geven. De minister benoemt de rechten om uit te dagen, (buurtcollectief mag meedoen in de aanbesteding), het recht op maatschappelijk land- en vastgoed (de buurt mag als eerste bieden als dit vrijkomt) en het recht op een buurtplan (het buurtcollectief maakt een plan voor buurtontwikkeling). Ook zegt de minister dat er gedacht kan worden aan het recht op informatie of het recht op ambtelijke ondersteuning.

    De minister zal inventariseren welke behoeften bij gemeenten bestaan ten aanzien van buurtrechten.  De minister wil bevorderen dat gemeenten van elkaar kunnen leren. In de tweede helft van 2015 zal het ministerie van BZK een standpunt formuleren over het versterken van de participatiemogelijkheden, de buurtrechten zullen daarin worden meegenomen.  Er wordt ook bekeken of er behoefte bestaat en mogelijkheden zijn om buurtrechten  wettelijk vast te leggen op nationaal niveau.

    – Verdere ontwikkeling van de informele democratie

    De minister wil kleinschalige burgerinitiatieven die overal in het land plaatsvinden, ondersteunen, faciliteren en stimuleren. Hij komt daartoe onder meer met de ‘Democratic Challenge’; een traject gericht op vernieuwende democratische praktijken. Ondersteuning van de kleinschalige initiatieven zal maatwerk zijn, waarvan uitgegaan wordt van cofinanciering en een maximaal bedrag per initiatief. Ook komt er steun voor en onderzoek naar G1000-netwerken. En er komt een onderzoek naar burgerparticipatie.

    De minister benoemt verder de belangrijke rol van (lokale) media en van (financiële) informatievoorziening van de gemeente naar de burgers.

    Al met al is de Agenda Lokale Democratie een mooie notitie waarin Plasterk een aanzet geeft voor een brede discussie over een vitale lokale democratie. Wij zien een mooie rol voor ons als vereniging om deze discussie ook met actieve bewoners te blijven voeren en ervoor te zorgen dat er goed naar de wensen van deze actieve bewoners geluisterd wordt.

  • Meer van onze leden

    Stichting Samenwonen-Samenleven (SW-SL)

    Stichting Samenwonen-Samenleven (SW-SL)

    Samenwonen-Samenleven(SW-SL) is een sociale onderneming. Tegendraads, eigenzinnig en ook experimenterend. ...

    Lees meer >
    Stichting Wijkraad Mill Centrum

    Stichting Wijkraad Mill Centrum

    • Zuid
    • Mill en St. Hubert

    De Wijkraad Mill Centrum is er voor en door de inwoners van Mill centrum. De ...

    Lees meer >
    Bij de Halte

    Bij de Halte

    Bij de Halte” is een broedplek waar buurt, bedrijfsleven en zorg samenkomen in het “hart” van de Zandweerd, ...

    Lees meer >