5 punten voor een sterkere lokale democratie

  • Er ligt sinds 5 juli een actieplan  voor de versterking van de lokale democratie. Deze heeft minister Kajsa Ollongren van BZK naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit actieplan is gemaakt met als doel ‘om mensen lokaal meer te betrekken bij democratische processen’. Actieve bewonersgroepen, verenigd in het LSA, waren uitgenodigd input te leveren op dit actieplan. Dat deden we graag, we gaven vijf punten mee. Oordeel zelf of je de punten duidelijk terugvindt in het actieplan van BZK (en laat ons weten wat je vindt).

    Foto: Centre d’Action, Flickr.com

    Een democratie maak je met elkaar. Met alle spelers in de samenleving. Te vaak ligt de nadruk eenzijdig op wat de overheid nodig heeft. In een sterke democratie wordt ook de rol van andere spelers versterkt om een gelijk speelveld te creëren.

    Investeer in betrokken en actieve bewoners die het initiatief nemen om de samenleving sterker te maken

    Onze oproep aan het Rijk is duidelijk: investeer in betrokken en actieve bewoners die het initiatief nemen om de samenleving sterker te maken.
    Onze vijf voorstellen voor een sterke agenda lokale democratie:

    1 – Zet in op alledaagse democratie

    Er dreigt een democratie te ontstaan waaraan een grote groep burgers niet deelneemt. Mensen die zich niet herkennen in democratische processen, zich niet vertegenwoordigd voelen, soms wordt (een deel van) deze groep aangeduid als ‘boze burger’. De overheid heeft een taak ervoor te zorgen dat groepen burgers in staat zijn om democratische processen te vormen en er aan deel te nemen. Voorkom een verdere tweedeling in de samenleving en werk actief aan democratische vaardigheden door middel van community building. Investeer in een landelijk programma community building in de kwetsbare wijken van Nederland.

    2 – Directe ondersteuning voor bewonersinitiatieven

    Ondersteun organisaties die de expertise, het netwerk en de infrastructuur hebben om bewonersinitiatieven te helpen met complexe vraagstukken, zoals het LSA. Versterk hun functie als vraagbaak en adviserende partij.

    3 – Uitnodigend bestuur als cultuurverandering

    Draag bij aan de ontwikkeling van een leergang uitnodigend bestuur waarin overheden en actieve bewoners samen werken aan hun nieuwe verhoudingen en samen nieuwe werkwijzen ontwikkelen die werken in hun eigen praktijk.

    4 – Recht op overname

    Er moeten nieuwe praktijken ontwikkeld worden om dit eigenaarschap te bewerkstelligen. Denk aan financiële modellen voor overname van vastgoed. Bewonerscollectieven nemen per definitie maatschappelijke taken op zich die (niet allemaal) vermarkt kunnen worden. Daardoor is het niet realistisch dat de marktprijs voor vastgoed op conto van het collectief komt. Vastgoed moet of overgedragen worden onder de marktprijs, of er moet geefgeld van fondsen bij, of er moeten leningen verstrekt worden met voordelige tarieven. Realistischer is een combinatie van het bovengenoemde. Dit levert complexe procedures op die tijd en ruimte vragen binnen het proces van overdracht. In een experiment zouden partijen die initiatieven nemen om vastgoed over te dragen (bewonerscollectieven, gemeenten en andere betrokkenen) moeten worden ondersteund en gevolgd. Er zou op een
    aantal plekken actief samengewerkt moeten worden aan deze nieuwe praktijken. Daarnaast zou maatschappelijk vastgoed weer onderdeel moeten worden van een gemeentebreed beleid.

    5 – Verankering gelijkwaardige positie

    Het Right to Challenge en het Recht op Overname zouden verankerd moeten zijn in de wet. Dan gaat het niet om het wegnemen van juridische struikelblokken, maar het stimuleren van deze beweging. Bewonerscollectieven moeten ergens op terug kunnen vallen wanneer een gemeente niet uitnodigend is. Die wettelijke verankering hoeft niet in detail te zijn, maar moet wel duidelijk maken dat men het recht heeft om van het principe gebruik te maken. We moeten nadruk leggen op doelbereiking van stimulerende nationale wetgeving.

    Dit zijn voorwaarden waaronder actieve bewoners kunnen uitblinken

    Met deze inbreng beogen wij de lokale democratie sterker te maken en de onbalans tussen aandacht voor versterking van de positie van overheid (en representatieve democratie) en samenleving (in diverse vormen van directe democratie) op te heffen. Op die manier moet ook deze agenda worden bezien; voorwaarden waaronder actieve bewoners kunnen uitblinken en hierdoor bijdragen aan de versterking van onze democratische samenleving.
    Het bewonersinitiatief weet zich op dit moment niet vertegenwoordigd binnen de Rijksoverheid. Dat is een trendbreuk met vele jaren aandacht voor actieve bewoners en hun rol en initiatieven binnen het Rijksbeleid. Hierin schiet de decentralisatiegedachte ernstig door. Juist in een samenleving waarin steeds meer wordt verwacht van het zelforganiserend vermogen van de burger is het nodig dat dit standpunt wordt herzien: de Rijksoverheid gaat ook over bewonersinitiatieven.

     

    Lees het hele stuk ‘5 punten voor een sterkere lokale democratie‘ dat we op 15 mei 2018 naar de minister verstuurden.

  • Meer van onze leden

    Dorpscoöperatie Gerkesklooster Stroobos

    Dorpscoöperatie Gerkesklooster Stroobos

    Dorpscoöperatie Gerkesklooster-Stroobos heeft een generatiehuis opgericht in het voormalige schoolgebouw van het ...

    Lees meer >
    De Kracht van Zuilen

    De Kracht van Zuilen

    Stichting de Kracht van Zuilen is een bewonersinitiatief in Utrecht. De Stichting werkt aan ontmoeting, verbinding, ...

    Lees meer >
    MidWest

    MidWest

    Coop MidWest is een verzamelplek in de Amsterdamse Baarsjes. Bottum-up bedacht, uitgewerkt en tot stand gekomen door ...

    Lees meer >