LSA is voor en van actieve bewoners
Bel ons: +31(0) 30 231 75 11

Werkbezoek bewonersinitiatieven in zorg en welzijn

Het LSA leidde  Tweede Kamerlid  Vera Bergkamp (D66) langs bewonersinitiatieven in zorg en welzijn. Een werkbezoek om de kracht van actieve bewoners te zien en de belemmeringen te bespreken die zij ervaren.

 

Op 5 september organiseerde het LSA op verzoek van Tweede kamerlid Vera Bergkamp een werkbezoek naar bewonersinitiatieven rond het thema zorg en welzijn. We bezochten drie mooie bewonerszorginitiatieven. De input die zij tijdens dit werkbezoek kreeg zal de basis vormen voor het debat over burgerparticipatie dat zij heeft aangevraagd met staatssecretaris Martin van Rijn en minister Ronald Plasterk. Dit debat zal met name gaan over wet- en regelgeving die belemmerend werkt voor burgerinitiatieven.

 

Weerstand

We willen Bergkamp natuurlijk graag laten zien wat er gebeurt op het gebied van bewonersinitiatief en zorg. Er is een groeiend aantal bewoners dat initiatieven neemt in hun buurt rond zorg en welbevinden. Inmiddels ruim 400 initiatieven. Ook veel LSA-leden organiseren zorg- of welzijnsprojecten. Bewonersinitiatieven op het gebied van zorg en welzijn zijn zeer gevarieerd, denk aan burenhulp, ontmoetingsactiviteiten, opdrachtgeverschap voor zorgtaken als thuiszorg, een rol in het sociale wijkteam, klussendiensten en de inzet van een vrijwillige of zelfs betaalde zorgcoördinator.

 

Voor bewoners die zichzelf organiseren rondom zorgthema’s  is het vaak moeilijk om aan te sluiten bij bestaande structuren als zorginstellingen en Sociale Wijkteams. De kracht uit de samenleving wordt op deze manier onvoldoende benut.

 

BewonersBedrijven Zaanstad

Tijd voor een mooi bezoek om te spreken over deze zaken én om de kracht van bewoners te laten zien. We trappen af in BewonersBedrijven Zaanstad. Een stichting gerund door bewoners die onnoemelijk veel doen in hun buurt. Zo beheren ze onder meer twee buurthuizen waar niet alleen veel activiteiten plaatsvinden maar waar bewoners ook samen gemeenschappelijke voorzieningen of faciliteiten in de wijk organiseren.

 

werkbezoekVia BewonersBedrijven Zaanstad nemen bewoners ook deel aan twee sociale wijkteams in Zaandam. Wijkbewoners zijn bij de stichting in dienst en krijgen betaald. Actieve bewoners kennen hun buurt het best en hebben daarom een belangrijke rol in het sociale wijkteam. Zaanstad is de eerste plek in Nederland waar op deze manier met bewoners in een sociaal wijkteam wordt samengewerkt. Ondanks hun verworven plek, of misschien dankzij, zijn er nog wel veel punten waar ze tegen aan lopen als het gaat om de positie van bewoners.

 

We spreken hier onder meer over de noodzaak om de positie van bewonersinitiatieven te versterken bij aanbesteding van zorg- en welzijnsdiensten. En om gemeenten te stimuleren om bij aanbestedingen op te nemen dat samenwerking met bewonersinitiatieven noodzakelijk is.

 

 

Veel van de mensen die met vuur en passie iets voor elkaar en voor de samenleving doen, ervaren belemmeringen voor het goed invullen van deze rol. Veel wet- en regelgeving, subsidie- en aanbestedingsregels, borgstellingen en verantwoordingen passen niet bij de aard en de schaalgrootte van onze initiatieven. Hierdoor hebben deze actieve bewoners het gevoel dat de maatschappelijke waarde van de initiatieven onvoldoende wordt onderkend.

 

Buurtcoöperatie Oostelijk Havengebied

werkbezoek BuurtbelOok Buurtcoöperatie Oostelijk Havengebied uit Amsterdam, de organisatie die we als tweede bezoeken met Vera Bergkamp, vindt het lastig om goed positie te krijgen tussen institutionele organisaties. De Buurtcoöperatie wil mensen met elkaar in contact brengen en daardoor de samenhang in de buurt vergroten, zodat het nog prettiger wonen, werken en leven wordt. De Buurtcoöperatie stimuleert en ondersteunt initiatieven vanuit de buurt en faciliteert activiteitenruimtes. Bij de gezamenlijke maaltijden, de zogenaamde Eettafels, worden plannen gemaakt en uitgewerkt voor bijvoorbeeld een wandelclub, groen in eigen beheer, de Buurtloop of buurtmaaltijden.

 

Ook valt de Buurtbel onder de coöperatie, de BuurtBel verbindt professionele zorg met burenhulp, waarbij de vrager centraal staat. De Buurtbel is bedoeld om buurtbewoners in het Oostelijk Havengebied met elkaar te verbinden. Juist bij dagelijkse handelingen die sommige bewoners niet meer zelfstandig uit kunnen voeren, komt de hulp van een buurtgenoot als geroepen. Daarnaast kan de Buurtbel voor professionele zorg, buurtbewoners koppelen aan een zorg- of welzijnsorganisatie. Door de samenwerking met welzijnsorganisaties/maatschappelijke Dienstverlening Civic Amsterdam en zorgorganisatie Leven & Zorg te combineren met het buurtbewonersnetwerk, kunnen zij één aanspreekpunt vormen voor bewoners die ergens hulp bij nodig hebben

 

“Mooie actieve bewoners!”, twittert Vera Bergkamp. Terwijl ze op het begin van de dag nog over vrijwilligers sprak, gebruikt ze nu heel duidelijk de term actieve bewoners. De mensen van Buurtcoöperatie Oostelijk Havengebied hebben haar uitgelegd dat er echt een verschil is tussen die termen. Een vrijwilliger klinkt geïnstitutionaliseerd en alsof het enige verschil met een betaalde arbeider is dat je het ‘vrijwillig’ en dus niet betaald doet. En een actieve bewoner doet de dingen die hij doet bewust, vanuit betrokkenheid met zijn buurt en de buurtbewoners. Bergkamp gebruikt de rest van de dag de juiste term!

We spreken hier in Amsterdam onder meer over de moeilijkheid dat wanneer formele en informele zorgorganisaties gaan samenwerken, de vraag van de bewoners vaak niet centraal wordt gezet, maar er vanuit instituties wordt gedacht. Ook hebben we het over het Right to challenge binnen de Wmo. Het LSA is aangesloten bij het Netwerk Nederland Zorgt voor elkaar. Dit netwerk heeft een
5-punten programma opgesteld waarin ook gesteld wordt dat het Right to challenge uitgebreid en vereenvoudigd moet worden.

 

StadsdorpZuid

werkbezoek stadsdorpDan vertrekken we naar StadsdorpZuid in Amsterdam. Dit is een open coöperatieve gemeenschap waarin de leden (50+) samenwerken aan de wens: prettig ouder worden. Het streven is zo lang mogelijk actief te blijven en zelf initiatieven te ontplooien. Men wil de eigen regie houden en ook als ze ouder worden in de eigen buurt blijven wonen.  Moeten of willen leden hun huis toch verlaten, dan willen ze in de buurt passende alternatieven kunnen bieden. In het project ‘Wonen met zorg’ trekken enkele werkgroepen momenteel samen op om dit te bereiken.

 

“Werkbezoek aan ‘t stadsdorp zuid in Adam. Mooie initiatieven voor ouderen van actieve bewoners!”, twittert Bergkamp. In het gesprek hebben we het onder meer over de mogelijkheden om voorzieningen in de eigen wijk te organiseren als bewonersgroep en over wat er nodig is om ervoor te zorgen dat ouderen in hun eigen wijk kunnen blijven wonen.

 

Het werkbezoek is geslaagd, er zijn veel onderwerpen aan bod gekomen en de kracht van bewoners is dubbel en dwars duidelijk geworden. Veel van de belemmeringen die actieve bewoners ervaren zijn besproken en Vera Bergkamp heeft hiermee veel input opgehaald om in te brengen in  het debat dat zij gaat voeren met van Rijn en Plasterk.