Samen gaan we voor goud

  • Wat zijn de randvoorwaarden om vrijwilligerswerk te kunnen organiseren? Dat was de dagopdracht die de honderden deelnemers meekregen op het Gratis Goud Festival in de mooie Lebuïnuskerk in Deventer.

    gratiMet onze achterban hebben we vaker knelpunten en successen van maatschappelijk initiatief in kaart gebracht. Denk aan het Manifest van actieve bewoners, denk aan de BewonersAgenda. Maar op 7 december was het voor het eerst dat we met drie organisaties gingen crowdsourcen. Vereniging NOV, LSA en Sociaal Werk Nederland organiseerden samen het Gratis Goud Festival. Met actieve bewoners, sociaal werkers, vrijwilligers, maar ook veel beleidsmedewerkers en gemeenteambtenaren gingen we op de Dag van de Vrijwilliger op zoek naar de randvoorwaarden voor sterk vrijwilligerswerk. We hebben elkaar nodig, dat weten we allemaal: alleen in samenwerking komen we tot echte kracht.

    Energie, kennis, inzet en geld

    We slaan de handen ook ineen om een duidelijk signaal te geven aan de politiek en eigenlijk de hele samenleving. Vrijwillige inzet is onbetaalbaar en levert goud op. Maar het is verre van vanzelfsprekend, niet vrijblijvend en ook niet gratis. Er is energie, kennis, inzet en geld voor nodig. Nederlanders doen altijd al veel vrijwilligerswerk en er is sinds enige jaren ook een spannende beweging te ontwaren van innovatieve doe-het-zelvers. Deze vrijwillige inzet is belangrijk voor Nederland: we willen er niet eens over nadenken hoe kil het land zou zijn als zij er niet waren.

    We maken ons zorgen over de achteloosheid waarmee vaak gedacht wordt dat ‘vrijwilligers’ het wel even doen. Over blinde vlekken en over de vanzelfsprekendheid waarmee bestuurlijk soms verondersteld wordt te kunnen beschikken over ‘vrijwillige inzet’. Over de schade die ontstaat als kinderen met het badwater worden weggegooid.

    Faciliteren, maar hoe?

    hoofdfoto-optie-2Vrijwilligers moet je koesteren, je moet ze niet dwingen. Je moet ze ruimte geven en niet in een hokje duwen of voor je karretje spannen. Faciliteer gratis goud! Maar hoe? Op het Gratis Goud Festival zijn we op zoek gegaan naar de randvoorwaarden van krachtig vrijwilligerswerk. Met veel enthousiasme, passie en interesse hebben alle deelnemers overlegd, gekeken, gezocht en geluisterd.

    Zestig verschillende initiatieven in het mooie Deventer werden bezocht door de deelnemers, overal werden workshops gegeven, presentaties gehouden of uitleg over een project gegeven. Voor veel mensen zaten er echte eyeopeners bij: wat gebeurt er ontzettend veel! En over alle excursies werd getweet en gefacebookt, ge-whatsappt en er werden ouderwets kaartjes ingevuld. Van al die input wordt nog een mooie publicatie gemaakt. Een publicatie die zo volledig mogelijk de randvoorwaarden beschrijft.

    Sexy term voor vrijwilliger

    Natuurlijk kwamen er andere zaken naar voren dan wanneer wij ons met ons netwerk van actieve bewonersgroepen buigen over randvoorwaarden. Zo was er een flinke discussie over het woord ‘vrijwilligerswerk’. Een woord dat het LSA normaal ook niet gebruikt, wij hebben het liever over actieve bewoners. Veel anderen zoeken nog. “We hebben een nieuwe sexy term nodig voor vrijwilliger” wordt getwitterd. “Het woord vrijwilligerswerk roept bij veel nieuwe Nederlanders verkeerde associaties op”, vertelt dagvoorzitter Leila Prnjavorac. Je kunt het volgens haar met hen beter hebben over iets voor elkaar doen. Ook daar zijn heftige meningen over. Wanneer is iets vrijwilligerswerk en wanneer is het ‘iets voor elkaar doen’? Op het moment dat er tussenkomst van derden voor nodig is, is het vrijwilligerswerk, volgens een twitteraar. Weer anderen zijn het daar niet mee eens.

    Last van knellende regels

    Enkele paradepaardjes van het LSA, zoals het right to challenge, een transparante overheid of het recht op maatschappelijk vastgoed komen bijna niet aan bod. Logisch ook, daar heb je veel minder mee te maken als je bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doet in een sportclub, of als je bij de scouting aangesloten bent. Gelukkig waren er ook veel overeenkomsten te vinden.

    Het faciliteren van scholing en training voor vrijwilligers bijvoorbeeld, die randvoorwaarde wordt door verschillende partijen genoemd. Er zijn zowel korte cursussen nodig als krachtige kennisdelende organisaties. En ook het schrappen van belemmerende regelgeving is broodnodig. Bijna iedereen lijkt er last van te hebben. “Als je een benefiet- fietswedstrijd organiseert door verschillende steden, heb je in elke gemeente een ander traject om je vergunningen te regelen. Dat kost veel te veel energie én geld”, vertelt een van de festivalgangers. Zonder volledig te zijn, publiceren we een aantal randvoorwaarden die duidelijk naar voren kwamen gedurende de energieke dag. Met een van de belangrijkste voorwaarden hebben wij samen een grote stap gezet: zoek samenwerking!

    De eerste gezamenlijke randvoorwaarden

    • Koester vrijwilligers
    • Maatschappelijk initiatief heeft recht op een thuis
    • Maak scholing en trainingen mogelijk
    • Behandel elkaar met gelijkwaardigheid, wees partners
    • Erken de grenzen van burgerkracht en vrijwillige inzet
    • Maak vrijwilligerswerk mogelijk voor iedereen
    • Zorg ervoor dat vrijwilligerswerk vrijwilligers geen geld kost
    • Voorkom misbruik, overbelasting en verdringing
    • Zorg voor financiële duurzaamheid!
    • Ga voor samenwerking, ook lokaal
    • Sluit aan op nieuwe generaties
    • Maak sterke regionale en landelijke netwerken mogelijk
    • Schrap belemmerende regels!
    • Sta open voor elkaar en leer van elkaar

    Prijzen

    bij-kader-prijzen-meer-dan-handenOp het Gratis Goud Festival werden ook de Meer dan Handen vrijwilligersprijzen uitgereikt. De prijzen zijn een initiatief van het ministerie van VWS en werden voor de zesde keer uitgereikt. De Meer dan handen vrijwilligersprijzen stonden dit jaar in het teken van het goed organiseren met vrijwilligers. DeBroekriem, VoedselLoket Almere en Flore Brummans van stichting Wilskracht zijn de gelukkige winnaars. De Broekriem viel dubbel in de prijzen, want deze online community voor werkzoekenden, won ook nog de publieksprijs. De andere twee publieksprijzen gingen naar Prachtlint en André Blaauwgeers van stichting Griendtsveenpark.

    Organisaties die zich inschreven voor de Meer dan handen vrijwilligersprijzen maakten bovendien kans gescout te worden door het ING Nederland Fonds. En ook dit fonds maakte op 7 december bekend welke organisaties zij gaat ondersteunen. De winnaars zijn Fier en Het begint met taal.

    Bekijk ook het Gratis Goud magazine.

  • Meer van onze leden

    Stichting Het Schermereiland

    Stichting Het Schermereiland

    Stichting Het Schermereiland is een vrijwilligersorganisatie. Vrijwilligers vormen de smeerolie van de samenleving. ...

    Lees meer >
    Bewonersraad Rochdale

    Bewonersraad Rochdale

    • Amsterdam

    De vereniging ‘Bewonersraad Rochdale’ is het hoogste adviesorgaan van de bewoners bij de Raad van Bestuur van ...

    Lees meer >
    Wijkplatform Brukske

    Wijkplatform Brukske

    • Venray

    Het Wijkplatform is een stichting die bestaat uit een vaste kern van betrokken bewoners uit de wijk Brukske.  Het ...

    Lees meer >