LSA is voor en van actieve bewoners
Bel ons: +31(0) 30 231 75 11

Buurtrechten

Het LSA pleit voor een pakket aan buurtrechten. Met buurtrechten krijgen burgers meer zeggenschap over hun directe leefomgeving. 

 

Sinds de jaren ‘70 is er steeds meer macht en invloed komen liggen bij de overheid en grote instellingen en steeds minder bij individuen en gemeenschappen. Deze veranderingen gingen samen met een groeiende verzorgingsstaat waarin mensen konden rekenen op de hulp en steun van de overheid.

buurtrechten kleiner

Dit ging lang goed, al zorgde het er wel voor dat burgers steeds meer consumenten werden van de overheid. Veel moeilijkheden in buurten werden door professionals opgelost en niet door bewoners zelf. Het LSA (Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners) gelooft in de kracht van actieve burgers. We zijn al 26 jaar een vereniging van en voor actieve bewoners die zich op vrijwillige basis inzetten om hun buurt sterk en leefbaar te maken. En al 26 jaar zien we dat deze bewoners veel obstakels moeten overwinnen om die positieve veranderingen tot stand te brengen. Vaak zit die tegenwerking in logge besluitvorming, bureaucratie of zelfs ambtelijke onwil.

 

Scheve verhoudingen

Nu de overheid veel bezuinigd en er steeds duidelijker en meer wordt ingezet op burgerkracht en burgerverantwoordelijkheid zien ook overheden zelf dat de verhoudingen scheef zijn. Natuurlijk is het raar dat bewoners uit een wijk lijdzaam moeten toezien hoe hun buurthuizen wegbezuinigd worden, terwijl ze het zelf zouden willen en kunnen overnemen. Natuurlijk is het vreemd dat bewoners moeten betalen voor een slecht functionerende vuilnisophaaldienst terwijl er voldoende (werkloze) bewoners zijn die dit graag zouden willen doen. Ook is het raar dat er bij bestemmingsplannen vaak niks aan bewoners wordt gevraagd, terwijl dit tenslotte de eerste belanghebbenden zijn!

 

Daarom is het meer dan ooit, tijd voor de invoering van buurtrechten. Het LSA heeft, deels geïnspireerd op de Localism Act uit Engeland, een pakket buurtrechten ontworpen waarmee burgerinitiatieven worden gestimuleerd. Door het (lokaal) invoeren van deze rechten krijgen gemeenschappen en groepen individuen meer bevoegdheden, passend bij de verantwoordelijkheden die ze in deze tijd ook toegeschoven krijgen. Er ontstaat een meer actieve en betrokken samenleving, met minder bureaucratie en minder onvrede.

 

 

Buurtrechten

Het uitgangspunt van het LSA is ‘houd het lokaal’: geef buurtbewoners opdrachtgeverschap voor lokale voorzieningen en dienstverlening, bepaal niet over hun hoofden heen. Het LSA pleit daarom voor het vastleggen van volgende buurtrechten.

  • Actieve bewonersgroepen krijgen het voorkeursrecht om het beheer en de programmering te bepalen van voorzieningen die zij aanwijzen als maatschappelijk van belang. Bijvoorbeeld buurthuizen of parken.
  • Actieve bewonersgroepen kunnen aanspraak maken op financiering. Budgetten moeten dan ook overgeheveld worden. Daarnaast is startkapitaal nodig om door bewoners aangestuurde sociale buurtbedrijven te beginnen (kunnen leningen zijn, bijvoorbeeld via een nog op te zetten ‘maatschappelijke bank’).
  • Actieve bewonersgroepen mogen zelf bepalen welke ondersteuning ze wensen bij activiteiten in de buurt en bij de planning van ontwikkelingen in de buurt, er wordt ze geen ‘expertise’ van buitenaf opgedrongen.
  • Actieve bewoners krijgen de ruimte om gezamenlijk hun eigen wijkontwikkelings- en wijkactieplannen op te stellen!
  • De informatievoorziening over bestedingen, budgetten, geplande ontwikkelingen en (aflopende) termijnen wordt zo ingericht dat buurtbewoners op tijd op de hoogte zijn en snappen wat er gezegd wordt, zodat ze volwaardige partners kunnen zijn!
  • Een aanbesteding of gunning van lokale dienstverlening en voorzieningen sluit aan bij de schaalgrootte waarop buurtbewoners zich georganiseerd hebben. En maatschappelijke meerwaarde wordt een voorwaarde bij de opdrachtverlening

 

Bekijk ook ons Kompas Right to Challenge in de WMO en voorbeelden van RTC in de praktijk.
Lees ook ons groeiende dossier over buurtrechten!

Lees hier onze position paper: Houd het lokaal

Lees hier de initiatiefnota van Tweede Kamerlid Grace Tanamal Buurtrechten voor iedereen