LSA is voor en van actieve bewoners
Bel ons: +31(0) 30 231 75 11

Sociale wijkteams, natuurlijk mét bewoners

Bewoners kennen hun buurt en moeten een rol krijgen in sociale wijkteams. Maar welke rol precies? Zaterdag 3 oktober opende het Dordrechtse BewonersBedrijf Crabbehoeve de deuren voor een gesprek tussen bewoners en professionals. Geïnspireerd door voorbeelden in Arnhem, Zaandam en Eindhoven discussieerden vijftig deelnemers over samenwerken, bewoners als opdrachtgever voor professionals en het sociaal wijkteam als breekijzer voor de overgeorganiseerde wereld.

 

 

Volgens Movisie hebben 70% van alle Nederlandse gemeentes sociale wijkteam(s); 100% van alle gemeentes bemoeien zich met professionele DSC_0234samenwerking op wijkniveau. Dagvoorzitter Nico de Boer schetst vooraf aan de tafelgesprekken tussen professionals en bewoners snel de situatie en een stukje historie. In vijf minuten gaan we van de jaren tachtig (“welzijnswerk, buurthuizen en hometeams kunnen elkaar altijd al vinden”) via 2005 (“de gemeente ging zich heftig bemoeien: één gezin, één plan, één professional”) naar de crisis. Die leidde tot een “impuls om op interdisciplinair op wijkniveau samen te werken voor een professionelere, betere aanpak”.
Toen gingen bewoners zich manifesteren. Grote vraag is: hoe verhouden die zich tot de inzet van professionals? Bewoners leveren 90% van de informele dienstverlening, 10% is professioneel. Het leeuwendeel van de zorg komt voor de rekening van mensen die er niet voor betaald worden. Wat doen wijkteams met die energie van bewoners? Wil je als bewoner wel volledig betrokken worden bij een wijkteam? Waar zijn bewoners vaardig om mee te beslissen en waar niet? “Bewoners roepen professionals in wanneer zij nodig zijn, niet andersom!”, klinkt het in de zaal. Tijd voor een discussie aan de hand van drie cases.

 

Eindhoven

Vanuit het buurtkantoor in de wijk Doornakkers in Eindhoven werkt Willian Kirchner samen met het sociale wijkteam. Hij heeft met een asociaal wijkteams echt sociaalantal buurtbewoners middels een subsidie van de gemeente de mogelijkheid gekregen om een gratis coachingsproject te ontwikkelen dat kijkt naar de talenten en passies van bewoners die moeilijk meekomen in de maatschappij. Zo helpen ze op onderwerpen als eenzaamheid, schuldenlasten, onzekerheid en niet meekunnen in de maatschappij. Er wordt gewerkt aan arbeids-reintegratie, ook via vrijwillige inzet in de wijk.
Houdt het Buurtkantoor zich in Eindhoven niet alleen bezig met ‘luxeproblematiek’? En is het gek dat de bewoners geld verdienen aan dit werk; zijn ze dan geen professionals? Met die vragen als leidraad gaan we aan tafel. Het antwoord is een profiel van een wijkteamlid, welke kwaliteiten moet zo iemand hebben? Of dat nou een vrijwilliger of ingehuurde kracht is. “Het verschil tussen professional en vrijwilliger wordt fluïde”, klinkt het, en doet er ook niet zo toe. Belangrijker is dat het sociale wijkteam een breekijzer moet zijn “om te breken met de oude situatie van mitsen, maren en wetgeving.” En dat is exact wat er momenteel in Eindhoven gebeurt.

 

Arnhem

De situatie in de wijk Presikhaaf in Arnhem is ongeveer zo vertellen Margriet van Galen en Nicolette Hagen: het sociale wijkteam en Bewonersbedrijf DSC_0221Diagonaal willen samenwerken en doorverwijzen naar elkaar waar mogelijk. De eerste stappen zijn gezet, maar de samenwerking moet nog veel beter vorm krijgen. Bewoners leveren kleine klusjes inde wijk om elkaar te helpen. Ze matchen vraag en aanbod, zetten contacten op tussen mensen, helpen ze wanneer zij ergens om verlegen zitten. Wanneer er een vraag komt bij het sociale wijkteam welke aansluit bij wat het bewonersbedrijf Diagonaal doet in de wijk kan er een goede doorverwijzing ontstaan vanuit het wijkteam. Maar ook andersom, bewoners moeten kunnen aankloppen bij het team als ze zien dat daar behoefte aan is. De wijkteams hebben een verbindingsrol: welke initiatieven kunnen we aan elkaar verbinden, en welke cases worden door bewoners en welke door het wijkteam zelf opgepakt?
Het is het startschot voor een levendige discussie over de rol die bewoners moeten hebben in het wijkteam: leidend, signalerend of iets anders? Moet er een gelijkwaardige positie van bewoners en professionals komen? De professionals en bewoners gaan naar huis met een belangrijk advies: “Blijf gesprekken voeren met elkaar! Wat is de rol, de positie en het takenpakket van de twee groepen die zo graag met elkaar willen samenwerken?”

 

Zaandam

In Zaandam zitten bewoners in twee sociale wijkteams, via Stichting BewonersBedrijven Zaanstad. Het is een sterk bewonersinitiatief: Bewoners zitten DSC_0209aan tafel bij het sociale wijkteam en hebben hier een rol in. Ze draaien mee op thema’s als welzijn, zorg, werk, inkomen, wonen en relatieproblematiek. Jongerenwerk en schuldhulpverlening komt voor de rekening van professionals. Wijkbewoners zijn bij de stichting in dienst en krijgen betaald. De volgende stap voor dit succesverhaal? “Aanbesteden!”, vertelt Erwin Stam, coördinator van het Bewonersbedrijf enthousiast. Hij vervolgt: “Bewoners kunnen veel zelf. Wij hebben het geloof dat je niet zonder professionals kan, maar dat ze zich wel moeten houden bij de taak waar ze voor opgeleid zijn.”
Zaandam is uniek. Daarom zijn deelnemers vandaag vooral benieuwd hoe de stichting zo’n sterke positie heeft verworven. Het is een kwestie van de lange adem, legt Erwin uit. De les die bewoners uit het Zaanse model trekken is: “Begin klein, zoek partners – zowel professionals als organisaties – laat zien wat je kan, en blijf dromen!” En de rol van een bewoner op zich? “Je kunt je als vrijwilliger een klein beetje committeren. Je kunt je meer committeren en een vergoeding daarvoor krijgen. Of je huurt een professional in.”
Lees meer over Stichting BewonersBedrijven Zaanstad

 

 

Wijknetwerk

Samen gingen we op zoek naar de rol die bewoners kunnen, of moeten spelen in sociale wijkteams. Dát er een rol voor hen weggelegd moet zijn, is duidelijk. Bewoners weten namelijk als geen ander wat er speelt in de wijk en kennen de netwerken beter dan professionals die worden ingevlogen. Is er een ideale rolverdeling? Nee, dat verschilt per regio, per stad, per wijk.
Nico de Boer eindigt met de essentie: “Het wijkteam bestaat niet; het gaat om elkaar opzoeken. Besef dat er geen individuele oplossingen zijn, maar dat samenwerken de oplossing is. Misschien moet het een ‘wijknetwerk’ heten, waarin bewoners en professionals op een gelijkwaardige manier met elkaar samenwerken.”

 

 

Heb je deze bijeenkomst gemist? Word dan lid van onze nieuwsbrief en krijg alle uitnodigingen op tijd!