LSA is voor en van actieve bewoners
Bel ons: +31(0) 30 231 75 11

Maatschappelijk vastgoed: lust of last?

Is maatschappelijk vastgoed een lust of een last? Deze vraag stond centraal tijdens de themadag Maatschappelijk vastgoed: lust of last? Ruim 60 deelnemers kwamen naar MFC Brukske in Venray voor advies, discussie en inspiratie. Bekijk ook dit verslag in Tweets via Storify en de opnames van Omroep Venray.

DSC_0497Adviesgesprekken

In elke wijk staan buurthuizen, scholen en andere panden met een maatschappelijke waarde. Dit maatschappelijk vastgoed is vaak eigendom van de gemeente of wooncorporatie en van onschatbare waarde voor bewoners. Zij blazen nieuw leven in leegstaande scholen, knappen het buurthuis op en creëren een bruisende ontmoetingsplek in de wijk. Daar komt veel bij kijken. Wil je een pand gebruiken, huren of kopen? Is bezit van een gebouw een lust of een last? En met welke eisen en regels moet je rekening houden?
Deze en nog veel meer vragen kwamen aan bod tijdens adviesgesprekken in het speciale ochtendprogramma. Bewoners konden hun vraag rechtstreeks aan experts stellen. En dat leverde veel nieuwe inzichten op. ‘Ik was hier iets te naïef aan begonnen,’ vertelt een initiatiefnemer. ‘Nu heb ik een beter beeld van wat er allemaal komt kijken bij het beheren van een pand.’

Over de streep

DSC_0521Aan het eind van de ochtend stroomde het wijkcentrum vol bewoners, professionals en beleidsmakers die geïnteresseerd zijn in maatschappelijk vastgoed. We begonnen actief. Met de methode ‘over de streep’ werden pittige stellingen over vastgoed bediscussieerd. We begonnen met de stelling ‘maatschappelijk vastgoed bestaat niet, panden zijn altijd commercieel.’ Ja, zeggen voorstanders, want je moet commercieel denken en over klanten nadenken. Nee, zeggen tegenstanders, want als je commercieel denkt, doe je dingen die niet bijdragen aan het doel van je initiatief.
De tweede stelling maakte veel los: ‘Bewonersinitiatieven kunnen prima zonder een pand’. Nee, zeggen bewoners want er moet een ruimte zijn waar mensen elkaar op een laagdrempelige manier kunnen ontmoeten en ideeën kunnen ontplooien. Ja, zeggen anderen want ook in de huiskamer kun je elkaar ontmoeten. En denk eens aan digitale platforms zoals Facebook. Een pand is dan wel handig, maar het is niet noodzakelijk. ‘De boekwaarde van panden moet niet worden vastgesteld op basis van de verwachte verkoop- of marktwaarde, maar op grond van de (maatschappelijke) meerwaarde van het huidige gebruik.’ Een stelling die op meerdere manieren benaderd werd en die een vervolgvraag opriep: wil je de maatschappelijke meerwaarde wel uitdrukken in economische waarde? Ook werd geopperd om te kijken naar de waarde van tijdelijk gebruik. Leegstand kost geld, wat is de waarde van het pand als het tijdelijk in gebruik genomen wordt?
DSC_0552‘Maatschappelijk vastgoed zou gratis beschikbaar moeten zijn voor bewonersinitiatieven.’ Ja, want maatschappelijk vastgoed is door de maatschappij betaald, dus zouden we hier allemaal gebruik van kunnen maken. Van de andere kant van de streep komt het tegengeluid; ‘ruimte is er niet om bezeten te worden, ruimte is er om gebruikt te worden. Het gaat er niet om wie eigenaar van het pand is, wij zijn allemaal mede-eigenaar van het geheel.’ Een aantal deelnemers heeft moeite met het feit dat het gratis moet zijn. ‘Dat maakt ons mooie initiatief kneuterig.’
We sloten af met ‘een exploitatietekort is niet het probleem van de gemeente’. Hierover ontstond twijfel vanwege de harde formulering. ‘Het is ouderwets om zo te denken en je hand op te houden bij de gemeente.’ Dus ja, het is niet het probleem van de gemeente, maar dat betekent niet dat deze zich er niet mee hoeft te bemoeien. Er zijn altijd factoren die je van te voren niet hebt meegenomen in je begroting. Een andere deelnemer formuleert het als volgt: ‘de gemeente hoeft zich niet overal mee te bemoeien en als initiatief hoef je niet je hele exploitatie met de gemeente te delen. Maar dat het niet het probleem van de gemeente is, vind ik te kort door de bocht.’

4 keer inspiratie

Na een stevige discussie was het tijd voor een flinke dosis inspiratie. Vier initiatiefnemers vertelden hun verhaal.

DSC_0614’t Luukske, Wellerlooi

Als eerste ’t Luukske, een BewonersBedrijf uit het Limburgse Wellerlooi. Door de verslechterde financiële situatie van de gemeente kwamen de gymzaal, het gemeenschapshuis en de basisschool van het dorpje in gevaar. Waar de gemeente geen andere optie zag dan sluiten en slopen, kwamen Bart Bogers en Maurice Bergmans met een beter plan: een volledige nieuwe gymzaal die de basisschool en het gemeenschapshuis verbindt. (Sport)verenigingen uit het hele land kunnen de accommodatie huren voor een teamuitje. Zo haalt het BewonersBedrijf inkomsten van buiten het dorp. Dat geeft Maurice ons mee vandaag, kijk niet alleen maar naar de wijk voor inkomsten, maar haal ze van buiten om daarmee je wijk te verbeteren.

Bruishuis, Arnhem

De volgende twee voorbeelden kwamen uit Arnhem. Allereerst het Bruishuis in Malburgen waar een verouderde bejaardenflat rijp voor de sloop door bewoners werd omgetoverd tot een veelzijdig pand. Studenten en wijkbewoners wonen in het tien verdiepingen tellende pand. Ook is er kantoorruimte, een voedselbank, kledingbank en een restaurant. Zakelijk leider Walter Klein Nienhuis legde uit dat zij flink moeten opboksen tegen stereotypen. ‘Ambtenaren zijn niet altijd enthousiast wanneer laag opgeleide bewoners, zoals vele Malburgenaren, de zaken zelf willen regelen.’ Zijn belangrijkste les: hou je doel voor ogen en ga ervoor!

DSC_0621Buurtcentrum de Lommerd, Arnhem

Buurtcentrum  de Lommerd in het Spijkerkwartier in Arnhem is sinds 2011 in het beheer van bewoners. Het geeft ruimte aan veel opstartende activiteiten die na enige tijd doorstromen. Hierdoor ademt De Lommerd frisheid en flexibiliteit en hebben ze in drie jaar tijd hun afhankelijkheid van subsidie volledig afgebouwd.

MFC Brukske, Venray

Als laatste sprak Esther van Wamelen over het wijkcentrum waarin we zaten, MFC Brukske. De bewoners streven naar een laagdrempelig en open wijkcentrum. Want zo verbind je verschillende mensen met elkaar en zorg je ervoor dat je makkelijker je eigen broek op houdt. Volgens Esther is het heel belangrijk dat de wisselende groep vrijwilligers zich met hart en ziel inzet voor de kwetsbare doelgroepen van het centrum.

BewonersAgenda

Toegang tot maatschappelijk vastgoed is een van de punten op de BewonersAgenda. Deze is opgesteld nadat we honderden actieve bewoners vroegen wat zij nodig hebben om hun initiatief te laten slagen. Velen noemden beschikking over een pand, een ruimte voor hun activiteiten en om elkaar te ontmoeten. Maar er werd nog veel meer genoemd. Denk aan een professionele samenwerking met de gemeente en inzicht in de budgetten. Op basis van deze input stelden we de tien agendapunten op. Deze BewonersAgenda kun je lezen en onderschrijven op www.bewonersagenda.nl.

 

Omroep Venray was aanwezig en maakte deze opnames van Maatschappelijk vastgoed: Lust of last?

 

DSC_0476 Themadag maatschappelijk vastgoed Venray DSC_0446 DSC_0450 DSC_0453 DSC_0454 DSC_0459 DSC_0483DSC_0641
DSC_0544
DSC_0560 DSC_0573 DSC_0617 DSC_0622 DSC_0627 DSC_0636